Carnelian Beads of the Chalcolithic Age in İnönü Cave

Son yıllarda yapılan arkeolojik çalışmalar ile, Kalkolitik Çağ’dan (Kal. MÖ. 4260-3976) Erken Demir Çağı’na kadar (Kal. MÖ. 1221-979) iskan edildiği bilinen İnönü Mağarası, Batı Karadeniz Bölgesi’nin prehistoryası hakkında ilk verileri sunması açısından önemlidir. 2018 yılında bu mağarada bir çömlekçik içinde bulunan binlerce boncuğun steatit, altın, elektrum ve karnelyan gibi hammaddelerden yapıldığı tespit edilmiştir. Kalkolitik Çağ’a ait bu boncuklar, ait olduğu dönem ve onlara sahip olan insanlar hakkında çeşitli bilgiler sunmuştur. Bu makale, yukarıda bahsedilen toplu buluntu içinde yer alan karnelyan boncukların hangi tiplerde olduğunu, nasıl üretildiğini ve ait olduğu dönemdeki benzerleri ile ilişkisini açıklamayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, Kalkolitik Çağ’da, Anadolu’nun Batı Karadeniz kıyısında, İnönü Mağarası’nda yaşayan insanların kişisel süs eşyaları içinde yer alan bu karnelyan boncukların, Balkanlar’da Varna ve Durankulak gibi mezarlık alanlarında bulunan çağdaşları ile yakın benzerlik gösterdiği yönündedir. Ayrıca, bu boncukların üretim sürecinin çeşitli aşamalardan oluştuğu ve bu süreçte yontma taştan yapılmış delicililerin kullanıldığı anlaşılmıştır.

İnönü Cave, which is known to have been inhabited from the Chalcolithic Age (Cal. 4260-3976 BC) to the Early Iron Age (Cal. MÖ. 1221-979 BC) with the archaeological studies carried out in recent years, is important with regard to providing the first data about the prehistory of the Western Black Sea Region. In 2018, it was determined that thousands of beads found in a small pot in this cave were made of raw materials such as steatite, gold, electrum, and carnelian. These beads belonging to the Chalcolithic Age provided various information about their periods and the people who owned them. This article aims to explain the types of carnelian beads in the above-mentioned collective finds, how they were produced, and their relationships with their counterparts during the period they belonged to. According to the results obtained, these carnelian beads, which were among the personal ornaments of the people living in İnönü Cave on the Western Black Sea coast of Anatolia during the Chalcolithic Age, are very similar to their contemporaries found in the cemeteries such as Varna and Durankulak in the Balkans. Furthermore, it was found out that the production process of these beads consisted of various stages and that chipped stone drillers were used in this process.