İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Söz Varlığı Gelişimi ve Kültürel Dil Öğelerini Kullanımı

Abstract

Eğitimin önemli amaçlarından birisi de kültür ve değer aktarımıdır. Bu araştırmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin söz varlıklarını, kültürel dil öğelerini kullanımlarını ve anlatım biçimlerini incelemek amaçlanmıştır. Türk milli eğitiminin genel amaçları arasında kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; vatanını, milletini seven yurttaşlar yetiştirme amacına bağlı olarak milli kimlik bilinci oluşturmak, Türk kültürünü özümsetmek yer almaktadır. Bu amacın ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinde gerçekleşme düzeyini incelemek, belirlemek amacıyla bu araştırma yapılmıştır. Kültürel dil etkinlikleri; Türklerin yaşam biçimini, bağlı olduğu düşünceleri ve milli değerleri kapsamaktadır. Bu nedenle kültürel dil etkinliklerinin eğitim öğretim sürecinde yer alması, öğrenilmesi öğrencilerin Türkçe’nin öz yapısını benimsemelerine ve milli kimlik gelişimlerine olumlu katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın deseni temel nitel araştırma desenidir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu ve kompozisyonlardan yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, ilkokul dördüncü sınıfa devam eden 58 öğrenci oluşturmaktadır. Kültürel dil etkinlikleri eğitiminin uygulanmasının öğrencilerin kültürel dil öğelerini kullanımı ve milli kimlik bilincinin oluşumuna katkı sağladığı söylenebilir. Öğrencilerin anlatım biçimlerinde bayrak sevgisini anlatırken epik (destansı) anlatım biçimini, vatan sevgisinin anlatımında edebi sanatlardan yararlanıldığı tespit edilmiştir. Bu araştırma, kazanımlara uygun şekilde kültürü benimsetecek ve milli kimlik bilinci oluşturacak ders içi ve ders dışı etkinliklere yer verilmesi konusunda önerilerde bulunmaktadır.

Keywords

• Türkçe öğretimi
• milli kimlik
• kültürel dil öğeleri
• söz varlığı
• anlatım biçimleri.

Vocabulary Development and Use of Cultural Language Elements in Fourth Grade Elementary School Students

Abstract

One of the important aims of education is to transmit culture and values. This study aims to examine the vocabulary, use of cultural language elements, and narrative styles of fourth-grade primary school pupils. Among the general objectives of Turkish national education is to foster a sense of national identity and instill Turkish culture, with the aim of raising citizens who embrace, preserve, and develop cultural values and love their country and nation. This study examined and determined the extent to which this objective was achieved among fourth-grade primary school students. Cultural language activities encompass the Turkish way of life, associated ideas and national values. Therefore, including cultural language activities in the teaching and learning process is expected to contribute positively to students' internalization of the structure of the Turkish language and their development of national identity. This study utilized qualitative research methods. The research design was a basic qualitative design. Semi-structured interview forms and compositions were used in this study. The study group consisted of 58 pupils attending the fourth grade of primary school. It can be said that the implementation of cultural language activity education contributed to the pupils' use of cultural language elements and the formation of national identity awareness. It was determined that students used epic narrative forms when describing their love for the flag and literary art when describing their love for their homeland. This research makes recommendations regarding the inclusion of in-class and out-of-class activities that will foster cultural acceptance and national identity awareness in line with learning outcomes.

Keywords

• Turkish language teaching
• national identity
• cultural language elements
• vocabulary
• forms of expression

References

1. Aksan, D. (1997). Türkçenin söz varlığı. TDK Yayınları.
2. Aksan, D. (2004). Dilbilim ve Türkçe yazıları. Multilingual Yayınları.
3. Argunşah, M. (2011). Türk milliyetçiliği, Türkçe ve Ziya Gökalp. Türk Yurdu, (285).
4. Baş, B. (2002). Türk masallarının söz varlığı üzerine bir değerlendirme. Milli Folklor, (93), 125-134.
5. Batur, Z. ve Yavaşça, H. (2018). Dinle atasözünü oyna öğren özünü: Atasözü öğretimi. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 3(2), 93-117.
6. Çınar, B. (2021). Milli kimlik ve dil. T. Düğen ve M. Sönmez (Ed.), VIII. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (ss. 23-36). Kesit Yayınları.
7. Çotuksöken, Y. (1983). Atasözlerimiz. Anadolu Sanat Yayınları.
8. Ercilasun, A. B. (2023). Yirmi birinci yüzyıla girerken milli kimlik oluşturmada dilin önemi. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi. http://turkoloji.cu.edu.tr [1]

9. Ergüzel, M. ve Kirik, E. (2012). Sait Faik Abasıyanık’ın hikayelerinin söz varlığı üzerine. Turkish Studies, 7(4), 51-68. Gökalp, Z. (2014). Türkçülüğün esasları. Alter Yayınları.
10. Güfta, H. ve Kan, O. (2011). İlköğretim 7. sınıf Türkçe ders kitabının dil ile ilgili kültür öğeleri açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 239-256.
11. İlhan, N. (2017). Dil öğretiminde kalıp sözlerin, şiirin önemi/etkisi. Turkish Studies, 12(22), 401-412.
12. Kıral, B. ve Dinçer, B. (2018). Sınıf öğretmenliği 4. sınıf öğrencilerinin değerler eğitimine bakış açısı. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 84-94.
13. Matan, M. (2004). İlköğretim 5. sınıf Türkçe ders kitaplarında kültür öğeleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
14. Merriam, S. B. (2015). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turhan, Çev. Ed.). Nobel Yayıncılık.
15. Özkan, B. ve Gündoğdu, A. E. (2011). Toplumsal cinsiyet bağlamında Türkçede atasözleri ve deyimler. Turkish Studies, 6(3), 1133–1147.
16. Özlü, H. (2011). Afet İnan’ın Cenevre günleri ve tarih çalışmaları. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 10(22), 165-187.
17. Stanek, K. B. (2017). Kültür- dil- gramer Leh ve Türk atasözlerinin Türkçe öğretiminde rolü. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 64(1), 103-123.
18. Şişman, M. (2013). Eğitim bilimine giriş (11. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
19. Tüm, G. (2010). Atasözleri ve deyimlerin değişik kültür ve dilleri anlamadaki rolü. Turkish Studies, 5(4), 663-678.
20. Türkben, T. (2012). Ömer Seyfettin hikayelerinde söz varlığı [Yüksek lisans tezi, Bozok Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
21. Türkyılmaz, D. (2009). Ortak sır kalıplarımız: Türk dünyası bilmeceleri üzerine. Milli Folklor, 11(81), 40-53.
22. Yaman, E. (2021). Milli kimlik oluşumunda dilin işlevi. T. Düğen ve M. Sönmez (Ed.), VIII. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (ss. 37-46). Kesit Yayınları.