Geert Hofstede'in Örgüt Kültürü Modeline Göre Sağlık Meslek Gruplarının İncelenmesi ve Kamu Özel Hastanelerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma

Abstract

Amaç: Çalışmanın amacı, Geert Hofstede’in örgüt kültürü modeline göre sağlık çalışanlarının örgüt kültürünü nasıl algıladıkları ve özel hastane ile kamu hastanesi arasında örgüt kültürü algılarındaki farklılıkların tespit edilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma İstanbul’da Anadolu Yakasında bulunan, kolayda örneklem yöntemiyle seçilen bir özel hastane ile bir kamu hastanesinde çalışan sağlık meslek grupları (n=23/24) ile gerçekleştirilmiştir. Kotalı ve rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen yönetici, hekim, hemşire ve diğer sağlık personeli olmak üzere dört meslek grubuyla yarı yapılandırılmış görüşme kılavuzu ve görüşme notları ile veriler toplanmıştır. Toplanan demografik veriler sıklık ve yüzde alma yöntemi ile özetlenmiş, yarı yapılandırılmış sorulara verilen yanıtlar içerik analizine tabi tutularak değerlendirilmiştir. Tartışma: Kamu hastanesinde genel olarak örgüt kültürünün olmadığı vurgulanırken, özel hastanede genel itibariyle örgüt kültürünün oluşturulması için eğitimler, yaka kartları ve üniformalar verildiği her birimin kendine özgü bir kültürünün olduğu ve birimlerin birbirini etkiledikleri ifade edilmiştir. Kamu hastanesinde genel olarak iş yoğunluğundan ve emeklilik sebebinden dolayı, özel hastanede, genel itibariyle bu sektörde çalışmayı istemedikleri takdirde, kurumda kendilerine değer verilmediğini hissettiklerinde, kendilerini işlerinde yeterli hissetmediklerinde veya ekonomik sebeplerden dolayı ayrılacaklarını ifade etmişlerdir Sonuç: Kamu hastanesinde hiyerarşinin ve prosedürlerin fazla olması, yüksek iş stresi, yöneticilerin risk almaktan ve belirsizlikten kaçınması ön plana çıkarken, özel hastanede bireysel kararlar alındığı, kişisel amaçların örgütün amaçlarının önünde tutulduğu, her iki hastanede de çalışanlara yeterince değer verilmediği, yöneticilerin çalışanların sıkıntılarına doğru çözümler üretemediği ve fikirlerinin sorulmadığı, dört meslek grubunun da birbirlerinden farklı beklentiler içinde olduğu, her grubun farklı kültürleri benimsediği ve ortak bir kültürde birleşemediği ve tüm bunların, güçlü bir örgüt kültürünün oluşturulmasını ve çalışanlar tarafından benimsenmesini, kuruma aidiyetliği olumsuz yönde etkileyip, çalışanlar arasında iş birliğini, beraberliği ve biz duygusunu oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültür, örgüt kültürü, hastane, sağlık çalışanı

Keywords

• -

-

Abstract

Amaç: Çalışmanın amacı, Geert Hofstede’in örgüt kültürü modeline göre sağlık çalışanlarının örgüt kültürünü nasıl algıladıkları ve özel hastane ile kamu hastanesi arasında örgüt kültürü algılarındaki farklılıkların tespit edilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma İstanbul’da Anadolu Yakasında bulunan, kolayda örneklem yöntemiyle seçilen bir özel hastane ile bir kamu hastanesinde çalışan sağlık meslek grupları (n=23/24) ile gerçekleştirilmiştir. Kotalı ve rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen yönetici, hekim, hemşire ve diğer sağlık personeli olmak üzere dört meslek grubuyla yarı yapılandırılmış görüşme kılavuzu ve görüşme notları ile veriler toplanmıştır. Toplanan demografik veriler sıklık ve yüzde alma yöntemi ile özetlenmiş, yarı yapılandırılmış sorulara verilen yanıtlar içerik analizine tabi tutularak değerlendirilmiştir. Tartışma: Kamu hastanesinde genel olarak örgüt kültürünün olmadığı vurgulanırken, özel hastanede genel itibariyle örgüt kültürünün oluşturulması için eğitimler, yaka kartları ve üniformalar verildiği her birimin kendine özgü bir kültürünün olduğu ve birimlerin birbirini etkiledikleri ifade edilmiştir. Kamu hastanesinde genel olarak iş yoğunluğundan ve emeklilik sebebinden dolayı, özel hastanede, genel itibariyle bu sektörde çalışmayı istemedikleri takdirde, kurumda kendilerine değer verilmediğini hissettiklerinde, kendilerini işlerinde yeterli hissetmediklerinde veya ekonomik sebeplerden dolayı ayrılacaklarını ifade etmişlerdir Sonuç: Kamu hastanesinde hiyerarşinin ve prosedürlerin fazla olması, yüksek iş stresi, yöneticilerin risk almaktan ve belirsizlikten kaçınması ön plana çıkarken, özel hastanede bireysel kararlar alındığı, kişisel amaçların örgütün amaçlarının önünde tutulduğu, her iki hastanede de çalışanlara yeterince değer verilmediği, yöneticilerin çalışanların sıkıntılarına doğru çözümler üretemediği ve fikirlerinin sorulmadığı, dört meslek grubunun da birbirlerinden farklı beklentiler içinde olduğu, her grubun farklı kültürleri benimsediği ve ortak bir kültürde birleşemediği ve tüm bunların, güçlü bir örgüt kültürünün oluşturulmasını ve çalışanlar tarafından benimsenmesini, kuruma aidiyetliği olumsuz yönde etkileyip, çalışanlar arasında iş birliğini, beraberliği ve biz duygusunu oluşturmadığı sonucuna varılmıştır

Keywords

• Kültür, örgüt kültürü, hastane, sağlık çalışanı

References

1. DEMİR, N. (2005). “Hastanelerde Örgüt Kültürü ve Hastane Yöneticilerinin Örgüt Kültürü Oluşturmadaki Yeterlilik Derecesi”, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
2. DORUK, İ. (2010). “Örgüt Kültürünün Takım Öğrenmesi Üzerine Etkisi: İmalat Sanayinde Bir Uygulama”, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
3. EROL, Z. (2004). “Kamu ve Özel Hastanelerin Örgüt Kültürlerinin Karşılaştırılması (Sakarya Örneği)”, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
4. GEZİCİ, H. S. (2012). “Belediyelerde Örgüt Kültürü Araştırması: Selçuklu Belediyesi Örneği”, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
5. GÜNEY, S. (2007). Yönetim ve Organizasyon. “2. Baskı”. Nobel Yayınevi, Ankara, s. 202-604
6. GÜNEY, S. (2011). Örgütsel Davranış. “1. Baskı”. Nobel Yayınevi, İstanbul, s, 183-191
7. http://www.saglik.gov.tr/TR/belge/1-10615/yatakli-tedavi-kurumlari-isletme- yonetmeligi-son-degisi-.html Erişim: 10 Haziran 2014
8. HODDGETS, R. Luthans, F. (1996). International Management, McGraw Hill Inc, New York.

9. HOFSTEDE, G. (1980-2001). Culture’s Consequences: International Differences in Work Related Values. Newbury Park: Sage Publications.
10. KALKAN, A. (2013). “Algılanan Örgüt Kültürünün Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisi: Kuramsal ve Görgül Bir Araştırma”, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
11. KANTEK, F. (2005). “Hemşirelik Yüksekokulları İçin Örgüt Kültürü Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Uygulanması”, İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
12. KARADENİZ, D. (2010). “Örgüt Kültürünün Örgütsel Bağlılık ve Örgütte Kalma Niyeti Açısından İncelenmesi”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
13. KARAHAN, A. (2008) “Çalışanların Örgüt Kültürü Algılamalarına Yönelik Ampirik Bir Çalışma”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:20, ss.457-478
14. KAYA, E. (2007). “Sağlık Kurumlarında Örgüt Kültürü (Burdur-Isparta Örneği)”, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
15. KELEZ, A. (2008). “Hemşirelerin Örgüt Kültürünü ve Yöneticilerin Liderlik Davranışını Algılamaları”, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
16. MİNTZBERG, H. ve QUİNN, J.B. (1996). The Strategy Process: Consepts, Contexts, Cases, (New Jersey: Prentice-Hall), s.332
17. NEUMAN, W.L. (2012). “Toplumsal Araştırma Yöntemleri”, Cilt I, Çeviren: Sedef Özge, Yayın Odası, 5. Basım, Ankara.
18. ÖZYAMAN, H.G. (2010). “ Sağlık Kurumlarında Örgüt Kültürü: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Yardımcı Personelinin Algılamalarına Yönelik Bir Araştırma”, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
19. PALA, B. (2009). “Sağlık Kuruluşlarında Örgüt Kültürünün Örgütsel Bağlılığa Etkisi: Bir Uygulama Çalışması”, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
20. SCHERMERHORN, JOHN R. ve Diğerleri. (2000). Organizational Behaviour. 7. Baskı, Toronto: John Wiley & Sons Inc.
21. SCHWARTZ, HOWARD ve STANLEY M. Davis (1981), “Matching Corporate Culture and Business Strategy”, Organizational Dynamics, 10(1): 30-48.
22. SERPİN DOĞAN, M. (2012). “Örgüt Kültürü ve Mobbing (İş Yerinde Psikolojik Taciz) Uygulamalarının Değerlendirilmesi”, Ufuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
23. ŞAHİN, F. (2012). “Örgüt Kültürü ve Entelektüel Sermaye İlişkisi: Marmara Bölgesindeki Otel İşletmeleri Örneği”, Şeyh Edebali Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
24. TAŞÇIOĞLU, H. (2010). “Örgüt Kültürünün Örgütsel Adalete Etkisi: Bir Örnek Olay”, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
25. UYGUN, Z. (2011). “Örgüt Kültürünün Kadın Çalışanların Kariyer Gelişimi Üzerine Etkisi”, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
26. YAZICI, Z. (2006). “Bir Kamu Hastanesinde Çalışanların Örgütsel Kültür Algıları”, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
27. YILMAZ, G. (2006). “Örgüt Kültürü ve İnsan Kaynakları Yönetimi”, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.