EN
TR
Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması
Abstract
Amaç: Dinlemeye bağlı yorgunluk (DBY), odyoloji alanında son zamanlarda araştırılan önemli konulardan biridir. Bu çalışmanın amacı, spesifik olarak DBY’yi değerlendirmek için geliştirilen Vanderbilt Yetişkinler İçin Yorgunluk Ölçeği Kısa Versiyonu’nun Türkçe güvenirlik ve geçerliğini gerçekleştirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya kontrol grubunda 126 normal işiten ve çalışma grubunda 160 işitme kayıplı yetişkin olmak üzere 18-70 yaş arası toplam 286 kişi dahil edilmiştir. Çalışma grubundaki 90 kişi işitme cihazı (İC) kullanıcısı, 60 kişi ise koklear implant (Kİ) kullanıcısıdır. 70 işitme kayıplı yetişkinden oluşan alt çalışma grubu, test-tekrar test güvenirlik ölçümleri için Vanderbilt Yetişkinler İçin Yorgunluk Ölçeği Kısa Formu Türkçe versiyonu (VYÖ-10) ’nu iki hafta sonra yeniden doldurmuştur. Test-tekrar test güvenirliğini değerlendirmek için sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) kullanılmıştır. İç tutarlılığı değerlendirmek için Cronbach'ın alfa değeri kullanılmıştır. Yapı geçerliğini incelemek için açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. Eş zamanlı geçerlik analizi ise Checklist Individual Strength (CIS) Türkçe versiyonu ve VYÖ-10 puanlarının ilişkisi Spearman korelasyon testi kullanılarak incelenmiştir.
Bulgular: VYÖ-10 için iç tutarlılık Cronbach alfa değeri .973 (mükemmel) bulunmuştur. Yüksek test-tekrar test güvenirliğinin göstergesi olarak ICC değeri .92 olarak elde edilmiştir. Eş zamanlı geçerlik analizi, CIS ile VYÖ-10 puanları arasında çok güçlü ve anlamlı korelasyonlar olduğunu göstermiştir. Bu sonuç yüksek bir eş zamanlı geçerliğe işaret etmektedir. AFA, VYÖ-10’ un yapı geçerliğinin tatmin edici olduğunu göstermiştir.
Sonuç: VYÖ-10, işitme kayıplı yetişkinlerde DBY deneyimlerini değerlendiren geçerli ve güvenilir ilk Türkçe ölçek olarak bilimsel kullanıma sunulmuştur.
Keywords
References
- Alhanbali, S., Dawes, P., Lloyd, S., & Munro, K. J. (2017). Self-reported listening-related effort and fatigue in hearing-impaired adults. Ear and hearing, 38(1), e39-e48. https://doi.org/10.1097/AUD.0000000000000361
- Beaton, D., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2007). Recommendations for the cross-cultural adaptation of the DASH & QuickDASH outcome measures (Publication Number 1)
- Bess, F. H., & Hornsby, B. W. (2014). Commentary: Listening can be exhausting—Fatigue in children and adults with hearing loss. Ear and hearing, 35(6), 592-599. https://doi.org/10.1097/AUD.0000000000000099
- Billones, R., Liwang, J. K., Butler, K., Graves, L., & Saligan, L. N. (2021). Dissecting the fatigue experience: a scoping review of fatigue definitions, dimensions, and measures in non-oncologic medical conditions. Brain, behavior, & immunity-health, 15, 100266. https://doi.org/10.1016/j.bbih.2021.100266
- Chiu, H.-Y., Li, W., Lin, J.-H., Su, Y.-K., Lin, E.-Y., & Tsai, P.-S. (2018). Measurement properties of the Chinese version of the Mental Fatigue Scale for patients with traumatic brain injury. Brain injury, 32(5), 652-664. https://doi.org/10.1080/02699052.2018.1432893
- Chuang, L. L., Chuang, Y. F., Hsu, M. J., Huang, Y. Z., Wong, A. M., & Chang, Y. J. (2018). Validity and reliability of the Traditional Chinese version of the Multidimensional Fatigue Inventory in general population. PLoS One, 13(5), e0189850. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0189850
- Costello, A. B., & Osborne, J. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical assessment, research, and evaluation, 10(1), 7. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
- Cronbach, L. J., & Meehl, P. E. (1955). Construct validity in psychological tests. Psychological bulletin, 52(4), 281. https://doi.org/10.1037/h0040957
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Audiology
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
April 30, 2025
Publication Date
April 30, 2025
Submission Date
April 22, 2024
Acceptance Date
November 20, 2024
Published in Issue
Year 2025 Volume: 12 Number: 1
APA
Taşdemir, İ., & Türkyılmaz, D. (2025). Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 12(1), 202-220. https://doi.org/10.21020/husbfd.1463386
AMA
1.Taşdemir İ, Türkyılmaz D. Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. HUFHSJ. 2025;12(1):202-220. doi:10.21020/husbfd.1463386
Chicago
Taşdemir, İlknur, and Didem Türkyılmaz. 2025. “Vanderbilt Yetişkinler Için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik Ve Geçerlik Çalışması”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12 (1): 202-20. https://doi.org/10.21020/husbfd.1463386.
EndNote
Taşdemir İ, Türkyılmaz D (April 1, 2025) Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12 1 202–220.
IEEE
[1]İ. Taşdemir and D. Türkyılmaz, “Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması”, HUFHSJ, vol. 12, no. 1, pp. 202–220, Apr. 2025, doi: 10.21020/husbfd.1463386.
ISNAD
Taşdemir, İlknur - Türkyılmaz, Didem. “Vanderbilt Yetişkinler Için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik Ve Geçerlik Çalışması”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12/1 (April 1, 2025): 202-220. https://doi.org/10.21020/husbfd.1463386.
JAMA
1.Taşdemir İ, Türkyılmaz D. Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. HUFHSJ. 2025;12:202–220.
MLA
Taşdemir, İlknur, and Didem Türkyılmaz. “Vanderbilt Yetişkinler Için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik Ve Geçerlik Çalışması”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 12, no. 1, Apr. 2025, pp. 202-20, doi:10.21020/husbfd.1463386.
Vancouver
1.İlknur Taşdemir, Didem Türkyılmaz. Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. HUFHSJ. 2025 Apr. 1;12(1):202-20. doi:10.21020/husbfd.1463386