Karın Ağrısı ile Prezente Olan Skar Endometriozisi: Tek Merkezli 31 Olguda Klinik Özellikler ve Cerrahi Sonuçlar

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, scar endometriozis (SEM) tanısıyla opere edilen hastaların klinik özelliklerini, tanı yaklaşımlarını ve cerrahi tedavi yöntemlerini araştırmaktır.
Materyal ve metod: Ocak 2012-Aralık 2024 tarihleri arasında kliniğimizde cerrahi olarak tedavi edilen ve histopatolojik olarak SEM tanısı doğrulanan 31 hasta retrospektif olarak  analiz edildi. Hastaların demografik özellikleri, semptomları, görüntüleme yöntemleri, cerrahi detaylar ve takip verileri değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 32,7±7,18 yıl, ortalama sezaryen sayısı 1,68±0,98 idi. En sık başvuru semptomları ağrı ve şişlik olup, bu belirtiler hastaların %83,9’unda birlikte izlenmiştir. Lezyonların %87,1’i pfannenstiel insizyon hattında lokalizeydi. Tanı en sık ultrasonografi ile konulmuş (%64,5), bilgisayarlı tomografi (%25,8) ve manyetik rezonans görüntüleme (%9,7) daha az tercih edilmiştir. Cerrahi tedavi olarak %77,4 hastaya sadece eksizyon, %22,6’sına ise eksizyonla birlikte meshli onarım uygulanmıştır. Ortalama lezyon boyutu 2,72±0,86 cm, ortalama takip süresi 6,84±2,98 yıl olup, nüks oranı %6,5 olarak saptanmıştır.
Sonuç: SEM, sezaryen sonrası nadir ancak sezaryen sayısındaki artışa bağlı olarak artan sıklıkta karşılaşılan bir komplikasyondur. Klinik farkındalığın artırılması, yüksek düzeyde şüphe ile yapılan değerlendirme ve temiz cerrahi sınırlarla gerçekleştirilen eksizyon, tanı ve tedavide etkinliği artırmakta ve nüks oranlarını azaltmaktadır. SEM’e ilişkin tanı ve tedavi algoritmalarının belirlenebilmesi için daha geniş ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Keywords

• Scar endometriozis
• Sezaryen
• Cerrahi eksizyon
• Abdominal duvar
• Kronik pelvik ağrı

Scar Endometriosis Presenting with Abdominal Pain: Clinical Characteristics and Surgical Outcomes in a Single-Center Series of 31 Patients

Abstract

Background: This study aimed to investigate the clinical characteristics, diagnostic approaches, and surgical management of patients operated for scar endometriosis (SEM).
Materials and Methods: A retrospective analysis was conducted on 31 patients who underwent surgical treatment and had histopathologically confirmed SEM between January 2012 and December 2024. Demographic data, symptoms, imaging methods, surgical details, and follow-up outcomes were evaluated.
Results: The mean age of patients was 32.7±7.18 years, and the mean number of cesarean sections was 1.68±0.98. The most common presenting symptoms were pain and swelling, observed concurrently in 83.9% of cases. Lesions were primarily located at the Pfannenstiel incision site (87.1%). Diagnosis was most frequently established by ultrasonography (64.5%), followed by computed tomography (25.8%) and magnetic resonance imaging (9.7%). Surgical management involved excision alone in 77.4% of patients and excision with mesh repair in 22.6%. The mean lesion size was 2.72±0.86 cm, and the mean follow-up duration was 6.84±2.98 years, with a recurrence rate of 6.5%.
Conclusions: SEM is a rare complication following cesarean delivery, with increasing incidence correlating with cesarean rates. Enhanced clinical awareness, thorough evaluation, and excision with clear surgical margins improve diagnostic and therapeutic outcomes and reduce recurrence. Larger, prospective studies are needed to establish standardized diagnostic and treatment algorithms for SEM.

Keywords

• Scar endometriosis
• Cesarean section
• Surgical excision
• Abdominal wall
• Chronic pelvic pain

References

1. Zondervan KT, Becker CM, Missmer SA. Endometriosis. Nat Rev Dis Primers. 2020;6(1):9.
2. Taylor HS, Kotlyar AM, Flores VA. Endometriosis is a chronic systemic disease. Nat Rev Endocrinol. 2021;17(7):421-34.
3. Chapron C, Marcellin L, Borghese B, Santulli P. Rethinking mechanisms, diagnosis and management of endometriosis. Nat Rev Endocrinol. 2019;15(11):666-82.
4. Giudice LC. Clinical practice: Endometriosis. N Engl J Med. 2020;382(13):1244-56.
5. As-Sanie S, Black R, Giudice LC, Valbrun TG, Gupta J, Jones B, et al. Assessing research gaps and unmet needs in endometriosis. Am J Obstet Gynecol. 2019;221(2):86-94.
6. Horton JD, Dezee KJ, Ahnfeldt EP, Wagner M. Abdominal wall endometriosis: a surgeon's perspective and review of 445 cases. Am J Surg. 2008;196(2):207-12.
7. Zhang J, Liu X, Wang Y, Zhao X. Abdominal wall endometriosis: clinical characteristics and therapeutic outcomes. BMC Womens Health. 2021;21(1):123.
8. Steck WD, Helwig EB. Cutaneous endometriosis. JAMA Dermatol. 2020;156(5):550-6.

9. Victory R, Diamond MP, Johns DA. Villar’s nodule: umbilical endometriosis. J Minim Invasive Gynecol. 2020;27(2):276-80.
10. Hirata T, Koga K, Osuga Y. Extra-pelvic endometriosis: a review. Reprod Med Biol. 2020;19(4):323-33.
11. Bektas H, Bilsel Y, Sari YS, Ersoz F, Koc O, Deniz M, et al. Abdominal wall endometriosis: a 10-year experience. Surg Today. 2021;51(6):895-901.
12. Khan Z, Zanfagnin V, El-Nashar SA, Famuyide AO, Daftary GS, Hopkins MR. Risk factors, clinical presentation, and outcomes of abdominal wall endometriosis. J Minim Invasive Gynecol. 2022;29(1):58-65.
13. Ding Y, Zhu J. A retrospective review of abdominal wall endometriosis. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2020;247(1):204-9.
14. Ferrero S, Barra F, Leone Roberti Maggiore U. Current and emerging therapeutics for endometriosis. Expert Opin Pharmacother. 2021;22(8):947-59.
15. Uçar MG, Şanlıkan F, Göçmen A. Surgical scar endometriosis: clinical features and management. J Obstet Gynaecol Res. 2021;47(1):329-36.
16. Blanco RG, Parithivel VS, Shah AK, Gumbs MA, Schein M, Gerst PH. Abdominal wall endometriomas. Am J Surg. 2003;185(6):596-8.
17. Vellido-Cotelo R, Muñoz-González JL, Oliver-Pérez MR, de la Hera-Lázaro C, Almansa-González C, Pérez-Sagaseta C, et al. Endometriosis node in gynaecologic scars: a study of 17 patients and the diagnostic considerations in clinical experience in tertiary care center. BMC Womens Health. 2015;15:13.
18. Benedetto C, Cacozza D, de Sousa Costa D, Coloma Cruz A, Tessmann Zomer M, Cosma S, et al. Abdominal wall endometriosis: Report of 83 cases. Int J Gynaecol Obstet. 2022 ;159(2):530-6.
19. Zhang P, Sun Y, Zhang C, Yang Y, Zhang L, Wang N, et al. Cesarean scar endometriosis: presentation of 198 cases and literature review. BMC Womens Health. 2019;19(1):14.
20. Mercorio A, Giampaolino P, Romano A, Dällenbach P, Pluchino N. Is intracrinology of endometriosis relevant in clinical practice? A systematic review on estrogen metabolism. Front Endocrinol (Lausanne). 2022;13(1):45-52.