Şanlıurfa'da Gebe Kadınların İlaç Kullanım Alışkanlıkları ve Etkileyen Faktörler
Abstract
Amaç: Çalışma, Şanlıurfa’da gebe kadınların ilaç kullanım alışkanlıklarını ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Tanımlayıcı tipte olan araştırmanın evrenini, Şanlıurfa’da bir eğitim araştırma hastanesinin kadın doğum polikliniklerine başvuran gebeler oluşturmuştur. Örnek büyüklüğü; konuyla ilgili çalışmalar dikkate alınarak tahmini orantı/oran/sıklık %27.8, hata sınırı %5 ve %95 güvenle yapılan hesaplamada 309 olarak hesaplanmıştır. Veriler, Tanımlayıcı Veri Toplama Formu aracılığı ile Şubat-Mayıs 2016 tarihleri arasında, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada, Harran Üniversitesi Etik Kurulu’ndan ve Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği’nden yazılı izin, çalışmaya katılmayı kabul eden gebe kadınlardan sözlü onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistiklerden yüzde, ortalama ve standart sapma; tek değişkenli analizlerden Ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Gebelerin %76.1’i gebeliği boyunca en az bir ilaç kullanmaktadır. Gebelerin %23.6’sının doktora danışmadan ilaç kullandığı ve bu ilaçlar içerisinde en fazla analjeziklerin (%21.4) olduğu belirlenmiştir. Gebelerin %74.4’ü doktordan ilaç hakkında bilgi istediğini, %63.8’i ilaçların prospektüsünü okuduğunu, %98.1’i ilacı doktorun önerdiği şekilde kullandığını, %57.6’sı ilacın kullanımında saat aralıklarına ve %74.1’i ilacın dozuna dikkat ettiğini, %64.4’ü evde bulunsun diye ilaç yazdırmadığını bildirmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirmede; gebelerin doktora danışmadan ilaç kullanım durumları ile sosyo-demografik özellikleri ve kronik hastalığı olma durumları açısından aralarında fark olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).
Sonuç: Çalışma sonuçlarına göre, gebelerin çoğunluğunun doğru ilaç kullanım alışkanlığına sahip olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, gebelerde doğru ilaç kullanımının yaygınlaştırılması, gebelik izlemlerinde ilaç kullanım alışkanlıklarının da sorgulanması, gerekli durumlarda ilaç kullanımına yönelik gebe ve ailesine eğitim ve danışmanlık yapılması, hemşirelerin ilaç kullanımı konusunda bilgilerinin güncel tutulması ve konuya duyarlılıklarının artırılması önerilmiştir.
Keywords
References
- 1. Mitchell AA, Gilboa SM, Werler MM et al. National birth defects prevention study. Medication use during pregnancy, with particular focus on prescriptiondrugs: 1976-2008. Am J Obstet Gynecol 2011;205(1):51-58.
- 2. Pacheco LD, Costantine MM, Hankins GD. Physiologic changes during pregnancy. In: Mattison D, editör. Clinical pharmocology during pregnancy. USA: Elsevier; 2013. p. 5-16.
- 3. Gözde Ede, Reyhan Nergiz Ünal. Gebelik Döneminde Fizyolojik ve Farmakokinetik Değişiklikler ile İlaç-Besin Ögesi Etkileşimler. İstanbul Med J 2017; 18:20-17.
- 4. Stevenson Roger E. The Genetic Basis of Human Anomalies. In: Stevenson RE, Hall JG, Goodman RM, eds. Human Malformations and Related Anomalies 1st ed. Oxford: Oxford University Press; 1993. p.21.
- 5. Irvine L, Flynn RW V, Libby G, Crombie IK, Evans JMM. Drugs Dispensed in Primary Care During Pregnancy. Drug Saf. 2010; 33:593–604.
- 6. Göv N. Şanlıurfa'da Bir Aile Sağlığı Merkezinde Riskli Gebelik Sıklığı ve Etkileyen Faktörler, Yüksek lisans Tezi, Harran Üniversitesi, 2016, Şanlıurfa.
- 7. Olukman M, Parlar A, Orhan CE, Orhan AE. Gebelerde İlaç Kullanımı: Son Bir Yıllık Deneyim. J Turk Soc Obs. Gynecol 2006; 3:255–261.
- 8. Akdeniz N, Kale A, Erdemoglu M, Yalcinkaya A, Yayla M. Retrospective analysis of the 126 cases terminated in pregnancy by the ethical committee decision. Perinatal Journal 2005; 13(2):80-5.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Sciences
Journal Section
Research Article
Authors
Pınar Çağlar Alptekin
This is me
0000-0002-0075-2857
Türkiye
Fatma Koruk
*
0000-0003-2984-3776
Türkiye
Publication Date
April 29, 2020
Submission Date
October 22, 2019
Acceptance Date
February 21, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 17 Number: 1
Cited By
Sağlık Çalışanlarının Riskli Gebelikler Eğitimi Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35440/hutfd.808639Rational drug use and associated factors in pregnant women
Women & Health
https://doi.org/10.1080/03630242.2022.2148805GEBE KADINLARIN GEBELİK SÜRECİNDE İLAÇ KULLANIMI HAKKINDA BİLGİ TUTUM VE DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Ankara Universitesi Eczacilik Fakultesi Dergisi
https://doi.org/10.33483/jfpau.1354848Önemli Bir Sorun: Gebelikte Bilinçsizce İlaç Kullanımı
Sağlık Akademisi Kastamonu
https://doi.org/10.25279/sak.1225980Gebelerin Akılcı İlaç Kullanımına İlişkin Bilgi Düzeyleri ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Kesitsel Bir Çalışma
Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.46237/amusbfd.1731312