Toz Bezi Filmi İçin İletişim Kuramları Bağlamında Bir Okuma Denemesi: Hüznün Odağında Görünmeyen Özneler: Kadınlar

Çalışmanın amacı 2015 yapımı Ahu Öztürk’ün yazıp yönettiği Toz Bezi filminde yer alan kadınlardan filmin ana eksenine yerleştirilen Nesrin ve Hatun karakterlerinin toplumsal hayatta nerede durduklarını anlamaya çalışmaktır. Bu amaçla, hem yurt içi hem de yabancı kaynaklı feminist kuramlar bağlamında filme; kısa bir içerik ve söylem çözümlemesi yöntemi uygulanacaktır. İlk olarak filmin konusu incelenecek ve karakterlerin genel hatları çizilecektir. İkinci bölümde, filmdeki kadınların toplumsal cinsiyet rollerinin ve dişilliklerinin temsiliyetinin filmin görüntüsel ve sözel aktarımı aracılığı ile ortaya konabilmesi için veriler, feminist eleştirel kuramlar bağlamında betimleyici ve açıklayıcı yöntemlerle incelenecektir. Ev işçisi olan Nesrin ve Hatun’un dünyalarına ayna tutulmaya çalışılarak özele alınacak ve toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında, patriarkal yaşamdaki mücadeleleri sorgulanacaktır. Tutunma çabaları sergileyen Nesrin ve Hatun’un iç dünyasının, duygu hallerinin sürekli patriarkal hayata çarpan yanı örneklerlendirilecek, feminist psikanalitik (Lacan ve Freud okumaları üzerinden) üzerinden insanlarla, mekanlarla ve nesnelerle kurdukları ilişkiler ortaya konacaktır. Söz konusu kadınların toplumsal inşada hangi bariyerlere çarptığına ve mücadelede nasıl yöntemler izlediğine, hangi kavramlarla var olmaya çalıştıklarına ayna tutulacaktır. Sonuç olarak filmin feminist bağlamda, patriarkal hayatın içerisinde kadın gözü ile (Laura Mulvey okuması) yine kadını “özne” olarak nerede konumlandırdığı ve dolayısı ile Toz Bezi filminin iletişim bağlamında feminist eleştirel kuram ile örtüşen bir kadın filmi olup olmadığı tartışılacaktır.