Somut Olmayan Kültürel Miras Kaynağı Olarak Düğün Törenlerinin Kuşaklar Arası Uzlaşı Unsuru Şemsiyesinden Gözlemlenmesi

Öz

Toplumun benimsemiş olduğu değerler düğün törenlerinin yapılış şekillerinin oluşumunu sağlarken alışılagelmiş olan gelenek ve göreneklerin de devam ettirilmesini mümkün kılmaktadır. Düğün törenlerinin biçimi, nerede, nasıl yapılacağı kültürlere göre değişiklik göstermektedir. Diğer yandan kültürün devamlılığının sağlanması hususunda düğün törenlerine karşı kuşaklar arası farklı bakış açıları gözlenebilmektedir. Yapılmış olan bu çalışmada örneklem olarak belirlenen 4 çiftin; evlilik sürecinde yaşadıkları gözlemlenmiştir. Yapılandırılmamış doğal ortam gözlemi benimsenerek törenlerde; gelenek ve göreneklerin yaşanışında evlilik törenlerine dair sahip olunan görüşlerin kuşaklar arasındaki farklar ve bu farklara bulunan uzlaşı yöntemleri araştırılmış olup düğün ritüellerinin devamlılığında annelerin ve gelin adaylarının baskın bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Kültürel miras unsurlarımızdan olduğu kabul edilen düğün törenlerinin yapılışında kuşak farklılıklarının etkili olabileceği sonucuna ulaşılırken yine kıymetli bir kültürel değer olan ailede gerekli olan uzlaşının önemi anlaşılmıştır. Ailelerin çocukları üzerinde hakimiyet kurma isteği, elde edilen bir diğer veri olurken bu durum sahip olunan kültürel değerlerin bir başka unsuru olarak yorumlanabilmektedir. Aynı zamanda günün koşullarının düğün törenlerinin yapılış biçimleri üzerinde etkili olabildiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyoloji
• Kültür
• Kültürel Miras
• Kuşaklararası İletişim
• Tören
• Düğün Töreni

Observing Wedding Ceremonies as an Intangible Cultural Heritage Source through the Lens of Intergenerational Consensus

Abstract

The values embraced by society shape the way wedding ceremonies are conducted, while also allowing for the continuation of traditional customs and rituals. The structure of wedding ceremonies, including where and how they are held, varies across cultures. However, different generational perspectives on wedding ceremonies can be observed, particularly regarding the continuity of cultural traditions. This study observed four couples during their marriage process as samples. The research employed unstructured natural environment observation to explore the differences in generational views on wedding ceremonies, the living of traditions and customs, and the reconciliation methods used to address these differences. The study found that mothers and brides-to-be play a dominant role in maintaining wedding rituals. While generational differences were found to influence the performance of wedding ceremonies—considered an important part of our cultural heritage—the significance of consensus within the family, which is also a valuable cultural aspect, was highlighted. Additionally, the desire of families to exert control over their children was identified as another element of cultural values. It was also observed that contemporary conditions can influence how wedding ceremonies are performed.

Keywords

• Sociology
• Culture
• Culturel Heritage
• İntergenerational Communication
• Ceremony
• Wedding Ceremony

References

1. Alpargu, M. (2019). Nogaylarda düğün gelenekleri. Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, (1), 59-67.
2. Alpyıldız, E. (2020). Evlenme geçiş dönemi geleneğine müzik davranışları açısından bakış: Gelin ağlatma-alma-indirme havaları örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, (22), 267-277. https://doi.org/10.38155/ksbd.691681
3. Altınkaynak, E. (2007). Urumlarda aile, gelenekleri ve kurumsal yapısı. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, (4), 98-105. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.162
4. Alver, K. (2004). Türk sosyolojisinde Amerikan sosyolojisinin etkileri (başlangıç dönemi). Sosyoloji Dergisi, (12-13), 213-221.
5. Akgün, S. (2020). Geleneğin geleceğe aktarımında evlilik öncesi âdetler: Bursa şehri kına gecesi tavuk alma örneği. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (48), 155-171. https://doi.org/10.21563/sutad.856457
6. Akyürek, R. (2020). Aydın yöresi tahtacılarında düğün gelenekleri: Bayrak dikme-tapı/sahabı-baş kurbanı-barışma yemeği-ocak kazma ritüeller. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, (93), 193-205.
7. Aydemir, A. (2013). Türk dünyasında bazı düğün terimleri ve al duvak geleneği üzerine. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(9), 619-655. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3715
8. Aydın, A. E. (2020). Kuşak çalışmalarındaki tartışmalı konulara ilişkin bir değerlendirme. Yorum Yönetim Yöntem Uluslararası Yönetim Ekonomi ve Felsefe Dergisi, 8(1), 17-34. https://doi.org/10.32705/yorumyonetim.707744

9. Bağı, R. (2019). Geleneğin sürekliliği ve kültürel mirasın aktarımında Niğde düğünleri ve müzisyenler. OPUS International Journal of Society Researches, (19), 1225-1254. https://doi.org/10.26466/opus.593570
10. Başdin, A. (2017). İçtimai gelenekler açısından Selçuklularda toy, düğün törenleri ve gelenekleri (Sultan Alp Arslan Dönemi). Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 400-406. https://doi.org/10.33905/bseusbed.334463
11. Berber, O. (2009). Türk kültüründe eğlence ve birlik unsuru olarak düğünler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (10), 1-11.
12. Boratav, P. N. (1973). 100 soruda Türk folkloru. Gerçek Yayınevi.
13. Brown, D. (2003). Ways dietitians of different generations can work together. Journal of the American Dietetic Association, 103(11), 1461-1462. https://doi.org/10.1016/j.jada.2003.09.003
14. Büyükokutan Töret, A. (2017). Geleneksel Türk düğünlerinde oyuna kaldırıcı kadınlar: bireysel ve toplumsal işlevleri. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, (15), 161-174. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11662
15. Ceyhun Sezgin, A. & Onur, M. (2017). Kültür mirası düğün yemekleri’nin gastronomi turizmi açısından incelenmesi: Erzincan ili örneği. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Ulusal Alternatif Turizm Kongresi Özel Sayısı), 203-214.
16. Chen, H. (2010). Advertising and generational identity: A theoretical model. American Academy of Advertising Conference Proceedings, 132-140.
17. Creswell, J. W. & Creswell, J. D. (2021). Araştırma tasarımı. Nobel Yayınevi.
18. Çakır, R. (2020). Türkmen-Türk düğün törenlerinde söylenen alkış-dileklerin kullanım yerleri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 467-490. https://doi.org/10.32449/egetdid.718168
19. Çetin, C. (2008). Türk düğün gelenekleri ve kutsal evlilik ritüeli. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, (2), 111-126.
20. Dalyan, M. G. (2011). XIX. yüzyıl Nasturilerinde evlilik ve düğün. Turkish Studies - International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, (3), 661-673. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.2383
21. Dawson, B., & Trapp R. (2001). Basic&clinical biostatistics. Susan E. White (Eds). McGraw-Hill Medical Publishing Division.
22. Demir, B. (2016). Türk ve Rus halklarında eskimeyen gelenek düğün. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (1), 1-18.
23. Demirbaş, U. (2010). Günümüz İzmir yöresi düğün geleneklerinde tasavvufi müzik unsurları ve işlevleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, (5), 178-193.
24. Dikici, E., & Şener, B. (2022). Erzincan düğün geleneklerinde değişim. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 409-420. https://doi.org/10.36362/gumus.1029578
25. Doğan, İ.(1995). Sosyoloji. Sistem Yayınları.
26. Erdem Nas, G. (2015). Yörük kültüründe düğün-ölüm âdetleri ve adlandırmaları. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, (2), 25-32. https://doi.org/10.20322/lt.71799
27. Erdoğan, E. (2019). Seyyah notlarına göre Safevilerde düğün, ölüm, yas ve bayram merasimleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (47), 238-250. https://doi.org/10.35237/sufesosbil.586457
28. Ergun, M. (2014). Düğün kavgalarının mitolojik kökenleri. Milli Folklor, (101), 60-72.
29. Ergun, P. (2010). Türk gelininin mitolojik göçü. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 275-290.
30. Eroğlu, E., & Sarıca, N. (2010). Midyat Süryanilerinin düğün gelenekleri. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, (3), 1189-1199. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3680
31. France, A., & Roberts, S. (2015). The problem of social generations: A critique of the new emerging orthodoxy in youth studies. Journal of Youth Studies, 18(2), 215-230. https://doi.org/10.1080/13676261.2014.944122
32. Giddens, A.(2000). Sosyoloji. Ayraç Yayınları.
33. Haldun, İ. (1989). Mukaddime. MEB Yayınları.
34. Kabak, T. (2017). Trabzon‐Arsin ilçesi düğün adetleri. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (1), 55-70.
35. Kahvecioğlu Sarı, H. (2017). Honaz’da yaşayan Ahıska Türklerinin düğün törenleri üzerine bir araştırma. SOBIDER The Journal of Social Sciences, (13), 205-215. https://doi.org/10.16990/SOBIDER.3673
36. Kanca, B., & Unur, K. (2020). İstanbul'un düğün turizmi potansiyelinin değerlendirilmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, (2), 311-327. https://doi.org/10.24010/soid.702953
37. Keha, M. (2017). Düğünlerde yaşanan olumsuzluklara karşı Osmanlı Devleti'nin almaya çalıştığı tedbirler. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (3), 517-523.
38. Kramer, S. N. (1990). Tarih Sümer’de başlar. Türk Tarih Kurumu Basımevi.
39. Kyles. D. (2005). Managing your multigenerational workforce. Strategic Finance, (6), 53-55.
40. Mammadova, G. (2022). Azerbaycan'daki düğün törenlerinin çeşitliliği bağlamında Nahçıvan bölgesinin düğün gelenekleri. Rast Müzikoloji Dergisi, (3), 329-344. https://doi.org/10.12975/rastmd.20221031
41. Nuruzade, S. (2018). Halkın milli manevi değeri olarak Azerbaycanlıların geleneksel düğün töreni. Kültür Evreni, (35), 64-77
42. Örnek, S. V. (1997). Türk halk bilimi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
43. Özdemir, İ. (2021). Kültürlerarası iletişimin önemi. Folklor/Edebiyat, (2), 28-29.
44. Özen, A., & Adar, Ç. (2020). Somut olmayan kültürel miraslarımızın korunmasında düğün gelenekleri; Dodurga düğünleri. Journal of Social and Humanities Sciences Research, (59), 2602-2617. https://doi.org/10.26450/jshsr.2031
45. Özer, Ç. (2020). Sosyal bir seremoni: Anadolu’da düğün yemekleri ve ritüelleri. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 15(8), 3677-3690. http://dx.doi.org/10.47356/TurkishStudies.46346
46. Özsavlı, H. (2017). Urfa Ermenilerinde nişan, düğün ve cenaze gelenekleri. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 217-232.
47. Sağlam, S. (2016). Türkiye’de köyle ilgili uygulama ve çalışmalar ile Türk sosyolojisindeki yansımaları. Sosyoloji Konferansları, (53), 221-255. http://dx.doi.org/10.18368/IU/sk.17721
48. Sander, O. (2011). Siyasi tarih ilkçağdan 1918’e. İmge Kitabevi Yayınları.
49. Subaşı, E. (2018). Sivas düğünlerinde gelin hamamına gelin bohçası hazırlama geleneği. Arış Dergisi, (13), 37-45. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.77
50. Tarçın, G. (2020). Geçmişten günümüze Kilis’te evlenme gelenekleri. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, (2), 408-441. https://doi.org/10.32321/cutad.731929
51. Taylan, N. (1991). Anahatlarıyla İslam felsefesi kaynakları temsilcileri tesirleri. Ensar Neşriyat. TDK.(2024, 30 Ocak). Türk Dil Kurumu Sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
52. Turan, Z. (2014). Geçmişten günümüze Makedonya Türklerinin evlenme düğün gelenekleri. Fine Arts, (4), 181-191. https://doi.org/10.12739/10.12739
53. Twenge, J. M. vd. (2010). Generational differences in work values: Leisure and extrinsic values increasing, social and ıntrinsic values decreasing. Journal of Management, 36(5), 1117-1142. https://doi.org/10.1177/0149206309352246
54. Reeves, T. C., & Oh, E. (2008). Generational differences. In Handbook of research on educational communications and technology. J.Michael Spector vd. (Eds.). Routledge.
55. Uğurlu, S., & Koca, S. K. (2011). Sakarya örneğinden hareketle gelin kıyafetinde meydana gelen değişim. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, (1), 1290-1300.
56. UNESCO (2023, 20 Şubat). UNESCO Türkiye Millî Komisyonu. “Sözleşmeler”. https://www.unesco.org.tr/Pages/158/177/S%C3%B6zle%C5%9Fmeler
57. Unur, K. vd. (2017). Yeni bir turistik ürün olarak düğün turizmi: Alanyazın incelemesi. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, (17.Ulusal Turizm Kongresi Özel Sayısı), 149-163.
58. Ünal, A. (2016). Yahudi düğün gelenekleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, (2), 225-241. https://doi.org/10.15869/itobiad.47522
59. Willetts, D. (2010). How the baby boomers took their children’s future-and why they should give it back, the pinch. Atlantic.
60. Wyn, J., & Woodman, D. (2006). Generation, youth and social change in Australia. Journal of Youth Studies, 9(5), 495-514. https://doi.org/10.1080/13676260600805713
61. Yakıcı, A. (1991). Düğün kelimesi ve kültürümüzdeki yeri üzerine. Milli Folklor Dergisi, (2), 3-36.
62. Yalçın, S., & Arık, S. (2017). Bereket kavramının Trakya bölgesi düğün törenleri geleneği ile ilişkilendirilmesi. Akademik Sanat, (4), 73-86.
63. Yiğit, N. H. (2019). Afyonkarahisar ili Pazarağaç kasabası düğün adetleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 273-282.
64. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
65. Yolcu, M. A. (2012). Kadın icracılar bağlamında Balıkesir düğün törenlerinde mani icrası. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 113-132.
66. Zaripova Çetin, Ç. (2005). Tatar Türklerinin düğün geleneği. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, (3), 92-119.
67. Zemke, R. vd. (2000). Generations at work. AMACOM.