Review

Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme

Volume: 15 Number: 39 March 31, 2023
EN TR

Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme

Abstract

18. yüzyıl Aydınlanma dönemi, insanın kendini ve kendisi dışındakileri anlama ve yeniden tarifleme girişimi olarak bütün alanlarda kendini gösterir. Bu fikirsel keşif kaçınılmaz olarak mimarlıkta da gerçekleşir. Mimarlığın tarihselliğinin farkına varılması ile mimarlığı bir disiplin rejimi içinde tanımlamayan aktörler bütünsel bir dil oluşturma gayreti içine girerler. Bu sebeple Antikiteden alınan birçok kavram yeniden tanımlanarak mimarlık epistemolojisinin inşasında kullanılır. Böylece klasik mimarlık, 18. yüzyıl mimarlık düşüncesinin inşa edilebilmesinin temel argümanlarından birini oluşturur. Geçmişe yapılan bu yolculuktaki her karşılaşma bir taraftan mimarlık disiplinini inşa etmeye yararken öte taraftan yıkıcı olabilecek karşılaşmaları da içerir. Bu karşılaşmalar ya akla uygun hale getirilerek rasyonel düzlemde ele alınır veyahut görmezden gelinerek sınırdışı edilir. Bu türden durumlar mimarlığın birçok farklı biçimlerde de kavranabileceğinin işaretleridir. Bir çevre oluşturmanın farklı formları olan yeme-içme birliktelikleri, kahvehaneler, salonlar ve benzeri oluşumlar, Aydınlanma döneminin önemli paradigmalarıdır. Sosyalleşme kültürü içinde, mimarlık söylemleri ile inşa edilen mason locaları, kendine özgü yapılanması ile kurumsal olmayan biçimlerde şekillenerek, 18. yüzyılda Avrupa’nın birçok yerine yayılmış önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple çalışmada, masonluğun ilk kez nasıl ortaya çıktığına odaklanmak yerine, Aydınlanma döneminin dikkate değer oluşumlarından biri haline nasıl geldiği ve mimarlıktan beslenerek kentsel bir örgütlenme biçimine nasıl dönüştüğü irdelenecektir. Çalışma bu bağlamda mimarlığın totaliteryan inşasını da eleştirmektedir.

Keywords

References

  1. Anderson, J. (1723). The Constitutions of the free-masons; Containing the history, Charges and Regulations of That Most Ancient and Right Worshipful Fraternity. For the use of the Lodges. John Senex & John Hooke. Assemblée de francs-maçons pour la réception des Apprentifs. - Entrée du récipiendaire dans la loge : [estampe] | Gallica. (n.d.). 01.01.2021 tarihinde from https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b84099852.item/ adresinden erişildi.
  2. Bauer, A. (2018). Masonluğun kökenleri: Newton’un masonluğu. Ketebe Yayınları.
  3. BnF - La franc-maçonnerie. (n.d.). 18.08.2021 tarihinde http://expositions.bnf.fr/franc-maconnerie/grand/frm_040.htm/ adresinden erişildi.
  4. Buttlar, A. v. (2003). İngiliz bahçesi. In H. Sarkowicz (Ed.), Bahçelerin ve Parkların Tarihi (ss. 142–153). Dost Kitabevi.
  5. Braham, A. (1989). The architecture of the French enlightenment. University of California Press.
  6. Curl, J. S. (2014). Freemasonry and architecture. In handbook of freemasonry (ss. 557–605). Brill. https://doi.org/10.1163/9789004273122_031
  7. Galvin, T. G. (2003). The architecture of Joseph Michael Gandy (1771-1843) and Sir John Soane (1753-1837): An Exploration into the Masonic and Occult Imagination of the Late Enlightenment. 01.10.2021 tarihinde https://repository.upenn.edu/edissertations/996/ adresinden erişildi.
  8. Gruson, F. (2016). Pratique rituelle et forme de l’espace : le temple maçonnique : forme, type et signification.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Publication Date

March 31, 2023

Submission Date

February 11, 2023

Acceptance Date

March 1, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 15 Number: 39

APA
Işıker, F. (2023). Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme. İDEALKENT, 15(39), 7-31. https://doi.org/10.31198/idealkent.1250192
AMA
1.Işıker F. Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme. İDEALKENT. 2023;15(39):7-31. doi:10.31198/idealkent.1250192
Chicago
Işıker, Figen. 2023. “Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış Ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme”. İDEALKENT 15 (39): 7-31. https://doi.org/10.31198/idealkent.1250192.
EndNote
Işıker F (March 1, 2023) Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme. İDEALKENT 15 39 7–31.
IEEE
[1]F. Işıker, “Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme”, İDEALKENT, vol. 15, no. 39, pp. 7–31, Mar. 2023, doi: 10.31198/idealkent.1250192.
ISNAD
Işıker, Figen. “Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış Ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme”. İDEALKENT 15/39 (March 1, 2023): 7-31. https://doi.org/10.31198/idealkent.1250192.
JAMA
1.Işıker F. Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme. İDEALKENT. 2023;15:7–31.
MLA
Işıker, Figen. “Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış Ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme”. İDEALKENT, vol. 15, no. 39, Mar. 2023, pp. 7-31, doi:10.31198/idealkent.1250192.
Vancouver
1.Figen Işıker. Bir Kentsel Örgütlenme Biçimi Olarak 18. Yüzyıl Mason Localarında Mimarlığın Kavranış ve Üretilme Biçimi Üzerine Bir İnceleme. İDEALKENT. 2023 Mar. 1;15(39):7-31. doi:10.31198/idealkent.1250192