Sinop İline Ait Aylık ve Yıllık Yağış Yükseklikleri ile Standart Süreli Yağış Şiddetlerinin Farklı Trend Analizi Yöntemleriyle Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı Sinop iline ait 1966-2015 yılları arasında gözlemlenen aylık toplam; yıllık ortalama ve standart süreli yağış şiddeti verilerinde muhtemel trendleri belirlemektir. Bu amaçla Mann Kendall, Spearman’ın Rho; Sen T, Sen’in Eğilim ve Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi yöntemleri tercih edilmiştir. Bu çalışmada Yenilikçi eğilim çözümlemesi ile Mann-Kendall trend analizi yöntemleri de karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yıllık ortalama yağışlarda 0.05 anlamlılık seviyesinde istatistiksel önemli artış trendleri bulunmuştur. Bu artış trendinin ana sebebinin Mart ayı yağışlarındaki artışlardan dolayı meydana geldiği ortaya konmuştur. Ayrıca yıllık yağışlardaki artışların, uzun süreli yağışların şiddetlerindeki artmadan ileri geldiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mann-Kendall Yöntemi,Trend Analizi,Yağış,Yağış Şiddeti,Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi

References

1. Abtew W, Obeysekera J, Shih (1993), “Spatial Analysis for Monthly Rainfall in South Florida.”, Water Resources Bulletin, 29(2), 179-188.
2. Bai Y, Xu Z, Zhang J, Mao D, Luo C, He Y, Liang G, Lu B, Bisesi MS, Sun Q, Xu X, Yang W, Liu Q (2014), “Regional İmpact of Climate on Japanese Encephalitis in Areas Located Near the Three Gorges Dam.” PLoS ONE, 9(1), 1-9.
3. Dai S, Shulski MD, Hubbard KG, Takle ES (2016), “A Spatiotemporal Analysis of Midwest US Temperature and Precipitation Trends During the Growing Season From 1980 to 2013”, International Journal of Climatology, 36, 517-525.
4. Güner Bacanlı Ü. (2017), “Trend Analysis of Precipitation and Drought in the Aegean Region, Turkey.”, Meteorological Applications, 24(2), 239–249.
5. Haktanır T, Çıtakoğlu H. (2014) “Trend Independence Stationarity and Homogeneity Test on Maximum Rainfall Series of Standard Duration Recorded in Turkey”, Journal of Hydrologic Engineering, 19, 9, 5014009-0.
6. İçağa Y. Harmancıoğlu N. (1995), “Yeşilırmak Havzasında Su Kalitesi Eğilimlerinin Belirlenmesi”, Türkiye İnşaat Mühendisliği XIII. Teknik Kongresi, Ankara, Türkiye.
7. Kadıoğlu M. (2000), “Regional Variability of Seasonal Precipitation over Turkey”, International Journal of Climatology, 20, 1743–1760.
8. Kadıoğlu M. (1997), “Trends in Surface Air Temperature Data over Turkey”, International Journal of Climatology, 17, 511-520.

9. Kahya E, Kalayci S. (2004), “Trend Analysis of Streamflow in Turkey”, Journal of Hydrology 289: 128–144.
10. Kalaycı S ve Kahya E. (1998), “Susurluk Havzası Nehirlerinde Su Kalitesi Trendlerinin Belirlenmesi”, Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences, 22, 503-514.
11. Karahan H, Bahar E, Zeybekoğlu U. (2015), “Standart Süreli Maksimum Yağış Şiddetleri için Trend Analizi Doğu Karadeniz Bölgesi için Bir Uygulama”, 7. Kentsel Altyapı Sempozyumu, Trabzon, Türkiye.
12. Kendall MG. (1975), “Rank Correlation Methods”, Griffin, London.
13. Liuzzo L, Freni G. (2015), “Analysis of Extreme Rainfall Trends in Sicily for the Evaluation of Depth-Duration-Frequency Curves in Climate Change Scenarios”, Journal Hydrological Engineering.
14. Mann HB. (1945), “Non-Parametric Tests Against Trend”, Econometrica, 13, 163-171.
15. Önöz B, Beyazıt M. (2003), “The Power of Statistical Tests for Trend Detection”, Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences, 27, 247- 251.
16. Partal T. Kahya E. (2006), “Trend Analysis in Turkish Precipitation Data”, Hydrology Process, 20, 2011–2026.
17. Rio S, Herrero L, Pinto-Gomes C, Penas A. (2011) “Spatial Analysis of Mean Temperature Trends in Spain over the Period 1961–2006.”, Global and Planetary Change, 78(1), 65-75.
18. Sen PK. (1968) “Estimates of the Regression Coefficient Based on Kendall's Tau.”, Journal of American Statistical Association, 63(324), 1379-1389.
19. Şen Z. (2012) “Innovative Trend Analysis Methodology”, Journal of Hydrologic Engineering, 17(9), 1042-1046.
20. Şen Z. (2013), “Trend Identification Simulation and Application.”, Journal of Hydrologic Engineering, 19(3).
21. Şen Z. (2015) “Innovative Trend Significance Test and Applications.”, Theoretical and Applied Climatology, 127(3); pp 939–947.
22. Toros H. (2012), “Spatio Temporal Variation of Daily Extreme Temperatures over Turkey.”, International Journal of Climatology 32, 7, 1047–1055.
23. Türkeş M. (1996), “Spatial and Temporal Analysis of Annual Rainfall Variations in Turkey”, International Journal of Climatology, 16, 1057-1076.
24. Türkeş M, Sümer UM, Kılıç G. (1995), “Variations and Trends in Annual Mean Air Temperatures in Turkey with Respect to Climatic Variability”, International Journal of Climatology, 15, 557-569.
25. Van Belle G, Hughes JP. (1984), “Nonparametric Tests for Trend in Water Quality.”, Water Resources Research 20: 127–136.
26. Yue S, Pilon P, Phinney B. (2003), “Canadian Streamflow Trend Detection: Impacts of Serial Correlation”, Hydrological Process, 48(1), 51-63.
27. Zeybekoğlu U. (2016), “Standart Süreli Yağış Şiddetlerinin Eğilim Analizi Yöntemleriyle İncelenmesi.” Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye.
28. Zhang X, Harvey KD, Hogg WD, Yuzyk TR. (2001), “Trends in Canada Streamflow”, Water Resources Research, 37, 987-998, 2001.