Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi

Z. Fuat Toprak; Gökmen Öztürkmen; Senem Yılmaz; Felat Dursun; Gülay Bayar; Ali Em; Nizamettin Hamidi

Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi

Öz

Çalışmada, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü’nden temin edilen 1972–

2005 yıllarına ait Diyarbakır kent merkezi günlük ortalama, maksimum ve minimum

sıcaklık verileri ile günlük ölçümlerden elde edilen aylık, mevsimlik ve yıllık ortalama,

maksimum ve minimum sıcaklık verilerinin kapsamlı bir istatistik analizi yapılmıştır. Bu

amaçla, 1972–2005 yıllarına ait aylık ve mevsimlik ortalama, maksimum ve minimum

sıcaklık verilerinin tüm istatistikleri hesaplanmıştır. Ayrıca aylık ve mevsimlik olarak

1972–2005 yıllarını kapsayan toplum değerleri ile son beş yılı kapsayan bir örneğin 5.

mertebeye kadar iç bağımlılıkları, -ortalama, maksimum ve minimumlar için- ayrı ayrı

hesaplanmıştır. Yine her üçü için aylık ve mevsimlik zaman serileri, histogramları ve

uzun yıllar toplum değerleri ile son beş yılı kapsayan örneğin kontur haritaları elde

edilmiştir. Bunun yanı sıra, GAP’ın ve küresel ısınmanın kent sıcaklıkları üzerindeki

etkisini araştırmak için 1972–2005 yıllarına ait aylık ve mevsimlik toplum değerleri ile

2001–2005 yıllarını kapsayan örneğin aylık ve mevsimlik değerleri tüm istatistikler açısından

birbiri ile karşılaştırılmıştır. Böylece iki seri arasında anlamlı bir ilişkinin veya istatistik

bir benzerliğin olup olmadığı, son beş yılda bu ilişkinin veya benzerliğin değişip

değişmediği araştırılmıştır. Çalışma, kent merkezinin aylık ve mevsimlik sıcaklıklarında

son yıllarda bir değişimin olup olmadığının yanı sıra değişimin nasıl olduğuna (artış/

azalma) ve neden meydana geldiğine (küresel ısınma/GAP) ilişkin bir fikir de vereceği

umulmaktadır. Özetle bu çalışmada, yerel veya küresel ısınma ile ilgilenen araştırmacılar

için bir örnek teşkil etsin diye günlük ölçümlerden elde edilen aylık ve mevsimlik

ortalama, maksimum ve minimum sıcaklık verileri esas alınarak Diyarbakır kent merkezinin

sıcaklıklarının detaylı bir istatistik Analizi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Küresel ısınma; sıcaklık; istatistik analiz,histogram,kontur harita

References

Diyarbakır Valiliği Web Sayfası, http://www.diyarbakir.gov.tr/cografya.asp.
Karaca, M., Şen, Ö. L. “Küresel Isınma: Gerçekler ve Belirsizlikler”, TÜBİTAK, http://www.tubitak.gov.tr/home.do;jsessionid=E5835E72700CD9FAD50E141C98C23CAC?sid=0&cid=773.
Proquest: 3.524, Acm Digital Library: 198.310, Applied Science&Technology: 10.699, ASCE: 38.299, Asme:122, Cambridge Journals: 35.818, Science Direct: 2.190, Science Online: 14.941, Scitation: 1.320.727, Springerlink: 1.286, Web Of Science: 8.736, Inter Science: 113.
The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) established by WMO and UNEP Fourth Assessment Report “Climate Change 2007”, 02 February 2007, Paris.
Toprak Z.F. 2004. Akarsularda boyuna dispersiyon katsayısının bulanık mantık yöntemi ile belirlenmesi. Doktora Tezi, İTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Toprak Z.F., Savci M.E., and Avci C. 2004, Comparison of the dispersion model results using contour map method. Proceeding of 6th International Congress on Advances in Civil Engineering (ACE2004): 1407-1417, Bogazici University, Istanbul.
Toprak Z.F., Savcı M.E. 2004, Predicting dimensionless longitudinal dispersion coefficient in natural streams by fuzzy-logic approach. Proceeding of International Conference on Water Observation and Information System for Decision Support, 396, (ffp-80-049) 25-29 May 2004, Ohrid, Republic of Macedonia.
Türkeş, M., Sümer, U. M., Çetiner G., “İklim Değişikliğinin Bilimsel Değerlendirilmesi”, http://www.meteor.gov.tr/2006/arastirma/arastirma.aspx?subPg=101&Ext=htm.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Z. Fuat Toprak ^*
0000-0003-0876-1165
Türkiye

Gökmen Öztürkmen This is me
Türkiye

Senem Yılmaz This is me
Türkiye

Felat Dursun This is me
Türkiye

Gülay Bayar This is me
Türkiye

Ali Em This is me
Türkiye

Nizamettin Hamidi This is me
Türkiye

Publication Date

March 1, 2009

Submission Date

January 1, 2009

Acceptance Date

February 1, 2009

Published in Issue

Year 1970 Volume: 2 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA62FM23XN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Toprak, Z. F., Öztürkmen, G., Yılmaz, S., Dursun, F., Bayar, G., Em, A., & Hamidi, N. (2009). Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi. İklim Değişikliği Ve Çevre, 2(1), 26-43. https://izlik.org/JA62FM23XN

AMA

1.Toprak ZF, Öztürkmen G, Yılmaz S, et al. Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi. İklim Değişikliği ve Çevre. 2009;2(1):26-43. https://izlik.org/JA62FM23XN

Chicago

Toprak, Z. Fuat, Gökmen Öztürkmen, Senem Yılmaz, et al. 2009. “Diyarbakır Kent Merkezi Için Sıcaklık Verilerinin Istatistiksel Analizi”. İklim Değişikliği Ve Çevre 2 (1): 26-43. https://izlik.org/JA62FM23XN.

EndNote

Toprak ZF, Öztürkmen G, Yılmaz S, Dursun F, Bayar G, Em A, Hamidi N (March 1, 2009) Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi. İklim Değişikliği ve Çevre 2 1 26–43.

IEEE

[1]Z. F. Toprak et al., “Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi”, İklim Değişikliği ve Çevre, vol. 2, no. 1, pp. 26–43, Mar. 2009, [Online]. Available: https://izlik.org/JA62FM23XN

ISNAD

Toprak, Z. Fuat - Öztürkmen, Gökmen - Yılmaz, Senem - Dursun, Felat - Bayar, Gülay - Em, Ali - Hamidi, Nizamettin. “Diyarbakır Kent Merkezi Için Sıcaklık Verilerinin Istatistiksel Analizi”. İklim Değişikliği ve Çevre 2/1 (March 1, 2009): 26-43. https://izlik.org/JA62FM23XN.

JAMA

1.Toprak ZF, Öztürkmen G, Yılmaz S, Dursun F, Bayar G, Em A, Hamidi N. Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi. İklim Değişikliği ve Çevre. 2009;2:26–43.

MLA

Toprak, Z. Fuat, et al. “Diyarbakır Kent Merkezi Için Sıcaklık Verilerinin Istatistiksel Analizi”. İklim Değişikliği Ve Çevre, vol. 2, no. 1, Mar. 2009, pp. 26-43, https://izlik.org/JA62FM23XN.

Vancouver

1.Z. Fuat Toprak, Gökmen Öztürkmen, Senem Yılmaz, Felat Dursun, Gülay Bayar, Ali Em, Nizamettin Hamidi. Diyarbakır kent merkezi için sıcaklık verilerinin istatistiksel analizi. İklim Değişikliği ve Çevre [Internet]. 2009 Mar. 1;2(1):26-43. Available from: https://izlik.org/JA62FM23XN