Research Article

Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım

Abstract

Cinsiyet eşitsizliği ve çevre sorunları, günümüzün en önemli ve ivedilikle çözülmesi gereken problemleri arasında üst sıralarda yer almaktadır. Kadınların çoğu alanda fırsat eşitliğinden mahrum kalması, işgücüne yeteri kadar katılamaması, toplumsal cinsiyet algıları ve ücretsiz bakım emeğinin sömürülmesi ile aşırı hava olayları, iklim değişikliği ve karbon salınımı gibi çevre sorunları aslında farklı alanları işaret etmekle birlikte birbiriyle kesişen ve birbiri üzerinde etkisi olabilecek toplumsal problemlerdir. Ekoloji ile feminizmi birleştiren ekofeminizm; kadın ile doğanın birbirine benzediğini, kadınların çevre konusunda daha duyarlı olduğunu ve çevre sorunlarının çözümünde feminist bir bakış açısı benimsenmesi gerektiğini savunur. Ekofeminizme göre, kadın ve doğa üzerinde kurulan hâkimiyet, birbirine benzeyen baskıcı, eril hegemonya temelli ve kâr güdüsüyle hareket eden kapitalist zihniyetlerin ürünüdür. Bu sebeple ekofeminist görüşü savunanlar gerek çevre gerekse kadın sorunlarının çözümünün birbirini tamamlar nitelikte olacağına inanır. Bu çalışmanın amacı; kadınların, çevre sorunlarının çözümü üzerindeki etkilerini araştırarak, ekofeminizmin savlarını irdelemektir. Giriş bölümünden sonra çalışmanın ikinci bölümünde feminizme ilişkin kısa bir bilgilendirmenin ardından ekofeminizm tanımlanmakta, tarihsel süreci ve türleri anlatılmaktadır. Ardından üçüncü bölümde çevre olaylarının kadınlar ve erkekler üzerindeki etkileri araştırıldıktan sonra dördüncü bölümde dünyadaki ve Türkiye’deki bazı ekofeminist hareketlerden örnekler sunulmaktadır. Çalışmanın beşinci bölümünde kadınların istihdamı, işgücüne katılımı, işsizliği, karar alıcı pozisyonlardaki ve siyasetteki temsili ile cinsiyet eşitsizliğinin diğer boyutlarına ilişkin faktörlerin çevresel bozulma üzerindeki etkilerini inceleyen ilgili literatür taranmaktadır. Son bölümde ise çalışmanın genel bulguları özetlenerek kısaca tartışılmaktadır. Sistematik literatür taramasına dayanan çalışma sonucunda kadınların işgücüne katılım ve istihdam oranlarının artırılmasının, işsizlik oranlarının azaltılmasının, karar alıcı pozisyonlarda ve siyasette daha fazla temsil edilmelerinin ve cinsiyet eşitliği yolunda mesafe kat edilmesinin, çevresel bozulmanın azaltılması ve olumsuz sonuçlarının bertaraf edilmesinde etkili olabileceği sonucuna varılmıştır.

Keywords

References

  1. Aguilar, L. (2007). Gender and climate change Women as agents of change, International Union for Conservation of Nature (IUCN) https://iucn.org/sites/default/files/import/downloads/climate_change_gender.pdf (Erişim Tarihi: 6 Mart 2025).
  2. Aguilar, L., Araujo, A. & Quesada-Aguilar, A. (2007). Fact Sheet on Gender and Climate Change, Fact sheet presented at the UNFCCC COP 13, held in Bali in December. International Union for Conservation of Nature (IUCN) https://genderandenvironment.org (Erişim Tarihi: 06.03.2025).
  3. Alam, K. & Rahman, Md., H. (2014). Women in natural disasters: A case study from southern coastal region of Bangladesh. International Journal of Disaster Risk Reduction, 8, 68-82.
  4. Altunbaş, Y., Gambacorta, L., Reghezza, A. & Velliscig, G. (2022). Does gender diversity in the workplace mitigate climate change?. Journal of Corporate Finance, 77, 1-22.
  5. Atay Polat, M. (2022). Türkiye’de Co2 Emisyonunun Belirleyicisi Olarak Cinsiyet, İşverenlerin İstihdam İçerisindeki Payı ve Yenilenebilir Enerjinin Rolü Üzerine Bir Uygulama. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 17(58), 638-664.
  6. Atmaca, Y. & Gündoğdu, İ. E. (2019). Yırca Sabunevi. Ege Mimarlık, 29 (102), 20-23.
  7. Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü. (2021). Decision-making in environment and climate change: women woefully under-represented in the EU Member States, https://eige.europa.eu/gender-statistics/dgs/data-talks/decision-making-environment-and-climate-change-women-woefully-under-represented-eu-member-states (Erişim Tarihi: 02.03.2025).
  8. Avrupa Konseyi. (2024). Gender equality in the Congress, https://rm.coe.int/gender-equality/1680b2b2c5 (Erişim Tarihi: 01.05.2025).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ecological Economics, Environmental Economy, Gender, Policy and Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Early Pub Date

June 29, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

March 25, 2025

Acceptance Date

May 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Özcan Altan, M. (2025). Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım. Izmir Democracy University Social Sciences Journal, 8(1), 25-51. https://doi.org/10.61127/idusos.1665382
AMA
1.Özcan Altan M. Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım. IDUSoS. 2025;8(1):25-51. doi:10.61127/idusos.1665382
Chicago
Özcan Altan, Merve. 2025. “Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım”. Izmir Democracy University Social Sciences Journal 8 (1): 25-51. https://doi.org/10.61127/idusos.1665382.
EndNote
Özcan Altan M (June 1, 2025) Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım. Izmir Democracy University Social Sciences Journal 8 1 25–51.
IEEE
[1]M. Özcan Altan, “Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım”, IDUSoS, vol. 8, no. 1, pp. 25–51, June 2025, doi: 10.61127/idusos.1665382.
ISNAD
Özcan Altan, Merve. “Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım”. Izmir Democracy University Social Sciences Journal 8/1 (June 1, 2025): 25-51. https://doi.org/10.61127/idusos.1665382.
JAMA
1.Özcan Altan M. Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım. IDUSoS. 2025;8:25–51.
MLA
Özcan Altan, Merve. “Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım”. Izmir Democracy University Social Sciences Journal, vol. 8, no. 1, June 2025, pp. 25-51, doi:10.61127/idusos.1665382.
Vancouver
1.Merve Özcan Altan. Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım. IDUSoS. 2025 Jun. 1;8(1):25-51. doi:10.61127/idusos.1665382