Review

PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE'NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Volume: 5 Number: 2 December 29, 2025
EN TR

PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE'NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Paralimpik Oyunlarda ülkelerin başarıları ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmekte; ayrıca Türkiye’nin 1992–2024 dönemindeki Paralimpik performansındaki gelişim detaylı biçimde değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, hem küresel ölçekte Paralimpik başarı ile ekonomik göstergeler arasındaki örüntülerin ortaya konması hem de Türkiye’nin bu yapı içindeki konumunun tarihsel bir perspektifle açıklanması amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışma, nitel bir durum incelemesi olarak tasarlanmıştır. Veriler Uluslararası Paralimpik Komitesi (IPC), Türkiye Millî Paralimpik Komitesi (TMPK), ilgili federasyonlar, ulusal ve uluslararası raporlar ile akademik literatürden derlenmiştir. Nicel veriler (sporcu ve madalya sayıları, genel sıralamalar) betimleyici istatistikler yoluyla çözümlenmiş; nitel veriler (kurumsal ve yasal düzenlemeler, sınıflandırma ve federasyon yapılanmaları, sosyo-kültürel bağlam) içerik çözümlemesine dayalı olarak yorumlanmıştır. Bulgular: Türkiye, 2000 Sydney Oyunları’nda yalnızca 1 sporcu ile yer alırken, 2024 Paris’te 94 sporcu ve 28 madalya ile tarihindeki en yüksek başarısını elde etmiştir. Genel sıralamada 2020 Tokyo’da 42. sırada olan Türkiye, 2024 Paris’te 23. sıraya yükselmiştir. Bulgular, Paralimpik performanstaki artışın, özellikle 2000’li yılların ortasından itibaren kurumsal yapılanma, sınıflandırma sistemleri ve destek programlarındaki gelişmelerle paralel seyrettiğini göstermektedir. Sonuç: Türkiye’nin artan Paralimpik başarısının, ekonomik gelişme, yasal düzenlemeler, federasyon yapılanmaları, eğitim ve sosyal politikaların birleşimiyle açıklanabildiği söylenebilir. Sürdürülebilirlik için altyapı yatırımlarının ülke geneline yaygınlaştırılması, kadın sporcuların ve genç yeteneklerin sistematik biçimde desteklenmesi, okul-temelli kapsayıcı beden eğitimi programlarının geliştirilmesi ve spor politikalarının uzun vadeli ekonomik büyüme stratejileriyle uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, performansın izlenmesine yönelik güncel veri tabanlarının güçlendirilmesi ve uluslararası işbirliklerinin artırılması vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Bernard, A. B., & Busse, M. R. (2004). Who wins the Olympic Games: Economic resources and medal totals. The Review of Economics and Statistics, 86(1), 413–417. doi:10.1162/003465304323023724
  2. Bian, X. (2005). Predicting Olympic medal counts: The effects of economic development on Olympic performance. The Park Place Economist, 13(1), 37–44.
  3. Brouwer, J., & Ludeke, W. (1997). Felsefi açıdan engellilerde spor. In Antalya Uluslararası Engellilerde Spor Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 11–17). T.C. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü.
  4. Çınar, N. (2010). Üniversite kampüslerindeki peyzaj erişilebilirliğinin engelliler açısından irdelenmesi (Master’s thesis). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  5. De Bosscher, V., De Knop, P., & Heyndels, B. (2003). Comparing tennis success among countries. International Sports Studies, 25(1), 49–68.
  6. Den Butter, F. A., & Van Der Tak, C. M. (1995). Olympic medals as an indicator of social welfare. Social Indicators Research, 35(1), 27–37. doi:10.1007/BF01079025
  7. Duman, S., Baştuğ, G., Taşğın, Ö., & Akandere, M. (2011). Bedensel engelli sporcularda kendine güven duygusu ile yaşam doyum düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1371–1387.
  8. Dünya Sağlık Örgütü. (2011). Dünya engellilik raporu. Dünya Sağlık Örgütü.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cultural Studies (Other)

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 29, 2025

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

November 24, 2025

Acceptance Date

December 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Şiyhan, E., Ağaoğlu, C., Bilim, A., Tarhan, G., Avcı, S., & Dal, S. (2025). PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE’NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme Ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 251-269. https://doi.org/10.61349/iesbad.1829449