Derleme

PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE'NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 5 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE'NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Paralimpik Oyunlarda ülkelerin başarıları ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmekte; ayrıca Türkiye’nin 1992–2024 dönemindeki Paralimpik performansındaki gelişim detaylı biçimde değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, hem küresel ölçekte Paralimpik başarı ile ekonomik göstergeler arasındaki örüntülerin ortaya konması hem de Türkiye’nin bu yapı içindeki konumunun tarihsel bir perspektifle açıklanması amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışma, nitel bir durum incelemesi olarak tasarlanmıştır. Veriler Uluslararası Paralimpik Komitesi (IPC), Türkiye Millî Paralimpik Komitesi (TMPK), ilgili federasyonlar, ulusal ve uluslararası raporlar ile akademik literatürden derlenmiştir. Nicel veriler (sporcu ve madalya sayıları, genel sıralamalar) betimleyici istatistikler yoluyla çözümlenmiş; nitel veriler (kurumsal ve yasal düzenlemeler, sınıflandırma ve federasyon yapılanmaları, sosyo-kültürel bağlam) içerik çözümlemesine dayalı olarak yorumlanmıştır. Bulgular: Türkiye, 2000 Sydney Oyunları’nda yalnızca 1 sporcu ile yer alırken, 2024 Paris’te 94 sporcu ve 28 madalya ile tarihindeki en yüksek başarısını elde etmiştir. Genel sıralamada 2020 Tokyo’da 42. sırada olan Türkiye, 2024 Paris’te 23. sıraya yükselmiştir. Bulgular, Paralimpik performanstaki artışın, özellikle 2000’li yılların ortasından itibaren kurumsal yapılanma, sınıflandırma sistemleri ve destek programlarındaki gelişmelerle paralel seyrettiğini göstermektedir. Sonuç: Türkiye’nin artan Paralimpik başarısının, ekonomik gelişme, yasal düzenlemeler, federasyon yapılanmaları, eğitim ve sosyal politikaların birleşimiyle açıklanabildiği söylenebilir. Sürdürülebilirlik için altyapı yatırımlarının ülke geneline yaygınlaştırılması, kadın sporcuların ve genç yeteneklerin sistematik biçimde desteklenmesi, okul-temelli kapsayıcı beden eğitimi programlarının geliştirilmesi ve spor politikalarının uzun vadeli ekonomik büyüme stratejileriyle uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, performansın izlenmesine yönelik güncel veri tabanlarının güçlendirilmesi ve uluslararası işbirliklerinin artırılması vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bernard, A. B., & Busse, M. R. (2004). Who wins the Olympic Games: Economic resources and medal totals. The Review of Economics and Statistics, 86(1), 413–417. doi:10.1162/003465304323023724
  2. Bian, X. (2005). Predicting Olympic medal counts: The effects of economic development on Olympic performance. The Park Place Economist, 13(1), 37–44.
  3. Brouwer, J., & Ludeke, W. (1997). Felsefi açıdan engellilerde spor. In Antalya Uluslararası Engellilerde Spor Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 11–17). T.C. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü.
  4. Çınar, N. (2010). Üniversite kampüslerindeki peyzaj erişilebilirliğinin engelliler açısından irdelenmesi (Master’s thesis). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  5. De Bosscher, V., De Knop, P., & Heyndels, B. (2003). Comparing tennis success among countries. International Sports Studies, 25(1), 49–68.
  6. Den Butter, F. A., & Van Der Tak, C. M. (1995). Olympic medals as an indicator of social welfare. Social Indicators Research, 35(1), 27–37. doi:10.1007/BF01079025
  7. Duman, S., Baştuğ, G., Taşğın, Ö., & Akandere, M. (2011). Bedensel engelli sporcularda kendine güven duygusu ile yaşam doyum düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1371–1387.
  8. Dünya Sağlık Örgütü. (2011). Dünya engellilik raporu. Dünya Sağlık Örgütü.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

24 Kasım 2025

Kabul Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şiyhan, E., Ağaoğlu, C., Bilim, A., Tarhan, G., Avcı, S., & Dal, S. (2025). PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE’NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 251-269. https://doi.org/10.61349/iesbad.1829449