Research Article

OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI

Volume: 26 Number: 1 June 22, 2025
EN TR

OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI

Abstract

Birçok ülkede uzunca yıllardır süregelen yapısal bir ekonomik sorun olan cari açık, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde farklı dinamiklere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmada, cari açığın belirleyicilerinin, dördüz açık hipotezi yardımıyla, gelişmiş ve gelişmekte olan 30 OECD ülkesi ve 2002-2019 dönem kapsamında, kısa ve uzun dönemli etkileri ortaya koyacak şekilde, incelenmesi amaçlanmaktadır. Yatay kesit bağımlılığının varlığına bağlı olarak uygulanan CİPS Panel Birim Kök Testi sonuçlarına göre, Dördüz Açık Hipotezi’ni oluşturan cari açık, bütçe açığı, tasarruf açığı ve çıktı açığı gibi değişkenlerin farklı durağanlık seviyelerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, değişkenler arasındaki ilişki DFE-ARDL Panel Model üzerinden tahminlenmiştir. Elde edilen bulgular, Dördüz Açık Hipotezi’nin yalnızca gelişmekte olan OECD ülkelerinde ve uzun dönemde geçerli olduğu yönündedir. Bununla birlikte, gelişmekte olan OECD ülkelerinde cari açığın en önemli belirleyicisinin, gerek kısa gerekse de uzun dönemde, bütçe açığından ziyade özel kesim tasarruf açığı olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, gelişmekte olan ülkelerde kamusal mali disiplinin yanı sıra yüksek katma değerli mal ve hizmet üretiminin teşvik edilmesi, Bireysel Emeklik Sistemi (BES) ile Bireysel Gelişim Hesapları (IDA) gibi tasarruf arttırıcı politikaların hayata geçirilmesi ve yapısal dönüşüm politikalarının gerekliliği ön plana çıkmaktadır.

Keywords

References

  1. Ahmad, A. H., Aworinde, O. B. ve Martin, C. (2015). Threshold Cointegration and the Short-Run Dynamics of Twin Deficit Hypothesis in African Countries. The Journal of Economic Asymmetries, 12(2), 80-91.
  2. Ahmed, S. ve Akın, F. (2019). Bütçe Açığı ile Cari İşlemler Açığı Arasında Nedensellik İlişkisi: Yemen Uygulaması. İş ve Hayat, 5(9), 112-129.
  3. Akıncı, M, Yüce Akıncı, G. (2016). Dördüz Açıklar: Ütopya Mı Yoksa Gerçek Mi?. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 12(1), 22-47.
  4. Akyol Bulut, Ö. ve Alçin Şahintürk, D. (2019). Mali Disiplini Sağlama Yolunda Mali Kural Uygulamaları. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 26(2), 411-433.
  5. Altunöz U. (2018). Cari Açık, Bütçe Açığı ve Yatırım-Tasarruf Açığı Bağlamında Türkiye’nin Üçüz Açık Analizi. Maliye Dergisi, Temmuz-Aralık 2018; 175, 115-139.
  6. Altunöz, U., Erdem, M. S., & Atasaygın, S. (2023). Bütçe Açığı, Çıktı Açığı, Cari Açık ve Yatırım-Tasarruf Açığı Bağlamında Türkiye’nin Dördüz Açık Analizi. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 170-192.
  7. Apaydın, F. (2019). Çin Ekonomisinde Cari İşlemler, Bütçe ve Tasarruf Dengesi Arasındaki İlişkinin Ampirik Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(3), 2157-2176.
  8. Arantika, L. P., Yeniwati, Y.,ve Triani, M. (2018). Analisis Kausalitas Triple Deficit Hypothesis di Indonesia. Ecosains: Jurnal Ilmiah Ekonomi dan Pembangunan, 7(1), 43-56.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomic Theory

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 22, 2025

Submission Date

July 12, 2024

Acceptance Date

March 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 1

APA
Akpınar, A., & Çelik, N. (2025). OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 26(1), 46-66. https://doi.org/10.24889/ifede.1515316
AMA
1.Akpınar A, Çelik N. OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26(1):46-66. doi:10.24889/ifede.1515316
Chicago
Akpınar, Alper, and Necmettin Çelik. 2025. “OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 (1): 46-66. https://doi.org/10.24889/ifede.1515316.
EndNote
Akpınar A, Çelik N (June 1, 2025) OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 1 46–66.
IEEE
[1]A. Akpınar and N. Çelik, “OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 1, pp. 46–66, June 2025, doi: 10.24889/ifede.1515316.
ISNAD
Akpınar, Alper - Çelik, Necmettin. “OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26/1 (June 1, 2025): 46-66. https://doi.org/10.24889/ifede.1515316.
JAMA
1.Akpınar A, Çelik N. OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26:46–66.
MLA
Akpınar, Alper, and Necmettin Çelik. “OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 1, June 2025, pp. 46-66, doi:10.24889/ifede.1515316.
Vancouver
1.Alper Akpınar, Necmettin Çelik. OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025 Jun. 1;26(1):46-6. doi:10.24889/ifede.1515316

Cited By

Dokuz Eylül University Journal of Faculty of Business
is indexed and abstracted by TR-DİZİN, EBSCO and SOBIAD. 

Dokuz Eylül University Publisher's Web Page

Journal Contact Details