Research Article

KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN

Volume: 26 Number: Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye November 5, 2025
TR EN

KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN

Abstract

Küresel ölçekte yeşil enerji dönüşümü, dijitalleşme ve teknolojik üretimin artmasıyla birlikte, kritik hammaddelere duyulan ihtiyaç stratejik bir boyut kazanmıştır. Bu durum, yalnızca üretici ülkeleri değil, aynı zamanda bu hammaddelerin taşındığı transit ülkeleri de ön plana çıkarmaktadır. Türkiye, sahip olduğu coğrafi konum, çok modlu ulaşım altyapısı, dijital lojistik dönüşüm kabiliyeti ve çok taraflı diplomasi stratejileri ile kritik hammaddelerin güvenli, sürdürülebilir ve etkin taşınmasında giderek artan bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, literatür incelemesi, politika belgeleri analizi ve vaka çalışmaları aracılığıyla Türkiye’nin kritik hammadde lojistiğindeki yükselen rolünü çok boyutlu bir çerçevede değerlendirmektedir. Bakü-Tiflis-Kars demiryolu, Filyos ve Mersin limanları gibi yatırımların yanı sıra, Tek Pencere Sistemi ve Lojistik Performans Endeksi gibi dijitalleşme uygulamaları Türkiye’nin fiziksel ve dijital entegrasyon düzeyini artırmaktadır. Bulgular, Türkiye’nin sadece bir geçiş ülkesi değil, aynı zamanda yeniden işleme, depolama ve lojistik karar destek sistemlerine ev sahipliği yapan bir değer üretim merkezi olma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda çalışma, Türkiye’nin bu stratejik konumunu daha da pekiştirebilmesi için veri temelli yönetişim, çok aktörlü ortaklıklar ve sürdürülebilir altyapı yatırımlarına odaklanan öneriler geliştirmektedir.

Keywords

References

  1. Alonso, E., Sherman, A. M., Wallington, T. J., Everson, M. P., Field, F. R., Roth, R., & Kirchain, R. E. (2012). Evaluating rare earth element availability: A case with revolutionary demand from clean technologies. Environmental Science & Technology, 46(6), 3406–3414. https://doi.org/10.1021/es203518d
  2. Blanchard, J.-M. F. (2021). Belt and Road Initiative (BRI): Chinese dreams and geostrategic ambitions. Journal of Chinese Political Science, 26, 393–410. https://doi.org/10.1007/s11366-021-09750-4
  3. Blengini, G. A., Blagoeva, D., Dewulf, J., Torres de Matos, C., Nita, V., Vidal-Legaz, B., ... & Mancini, L. (2017). Assessment of the methodology for establishing the EU list of critical raw materials. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/73303
  4. Chaziza, M. (2021). China’s New Silk Road strategy and the Turkish middle corridor vision. Asian Journal of Middle Eastern and Islamic Studies, 15(1), 34–50.
  5. Chen, Y. (2020). Developments in China–Turkey relations: A view from China. Critical Sociology, 46(5), 777–787.
  6. Christopher, M., & Peck, H. (2004). Building the resilient supply chain. The International Journal of Logistics Management, 15(2), 1–14. https://doi.org/10.1108/09574090410700275
  7. Crook, J. W. (2003). Turkey’s strategic post-war role. Petroleum review, 57(677), 30-32.
  8. Çelebi, D. (2023). Supporting rail freight services in Turkey: Private sector perspectives on logistics connectivity issues. Case Studies on Transport Policy, 14. https://doi.org/ 10.1016/j.cstp.2023.101098

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Logistics

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 5, 2025

Submission Date

April 13, 2025

Acceptance Date

September 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye

APA
Ayrancı, M. (2025). KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 26(Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye), 56-72. https://doi.org/10.24889/ifede.1675520
AMA
1.Ayrancı M. KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26(Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye):56-72. doi:10.24889/ifede.1675520
Chicago
Ayrancı, Mehmet. 2025. “KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 (Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye): 56-72. https://doi.org/10.24889/ifede.1675520.
EndNote
Ayrancı M (November 1, 2025) KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26 Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye 56–72.
IEEE
[1]M. Ayrancı, “KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye, pp. 56–72, Nov. 2025, doi: 10.24889/ifede.1675520.
ISNAD
Ayrancı, Mehmet. “KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 26/Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye (November 1, 2025): 56-72. https://doi.org/10.24889/ifede.1675520.
JAMA
1.Ayrancı M. KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;26:56–72.
MLA
Ayrancı, Mehmet. “KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye, Nov. 2025, pp. 56-72, doi:10.24889/ifede.1675520.
Vancouver
1.Mehmet Ayrancı. KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2025 Nov. 1;26(Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye):56-72. doi:10.24889/ifede.1675520

Dokuz Eylül University Journal of Faculty of Business
is indexed and abstracted by TR-DİZİN, EBSCO and SOBIAD. 

Dokuz Eylül University Publisher's Web Page

Journal Contact Details