EN
TR
LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA
Abstract
Bu çalışmada, Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) üyesi ülkelerin lojistik performans düzeyleri, çeşitli çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, Dünya Bankası tarafından 2023 yılı için yayımlanan Lojistik Performans Endeksi (LPE) verileri temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. APEC ekonomilerinin lojistik performansını kapsamlı ve bütüncül bir biçimde analiz edebilmek amacıyla, LOPCOW, CRADIS, CoCoSo, MARCOS, RSMVC, SPOTIS, AROMAN ve Borda Sayım yöntemlerini içeren entegre bir ÇKKV modeli önerilmiştir. Analizin ilk aşamasında, değerlendirme kriterlerinin nesnel ağırlıkları LOPCOW yöntemi ile belirlenmiştir. Ardından, CRADIS, CoCoSo, MARCOS, RSMVC, SPOTIS, AROMAN ve Borda Sayım yöntemlerinin uygulanmasıyla ülkelerin lojistik performans sıralamaları elde edilmiş ve yöntemler arası tutarlılık karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, “Takip ve İzleme” ile “Uluslararası Sevkiyat” kriterlerinin en yüksek önem düzeyine sahip olduğunu, buna karşılık “Gümrük” kriterinin göreli olarak daha düşük bir ağırlık taşıdığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, elde edilen sonuçlar Singapur’un, uygulanan tüm yöntemlerde en yüksek lojistik performans düzeyine sahip ülke olarak öne çıktığını göstermektedir. Bu çalışmadan elde edilen bulguların, uluslararası lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, politika yapıcılar ve dış ticaret paydaşları için yol gösterici nitelikte olması ve stratejik karar alma süreçlerine katkı sağlaması beklenmektedir.
Keywords
References
- Adıgüzel Mercangöz, B., Yıldırım, B. F. ve Kuzu Yıldırım, S. (2020). Zaman dönemine dayalı COPRAS-G yöntemi: Lojistik Performans Endeksi üzerine bir uygulama. LogForum, 16(2), 239-250. https://doi.org/10.17270/J.LOG.2020.432
- Akbulut, E. A., Ulutaş, A., Yürüyen, A. A. ve Balalan, S. (2024). Hibrit bir ÇKKV modeli ile G20 ülkelerinin lojistik performansının ölçülmesi. Business & Management Studies: An International Journal, 12(1), 1-21. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i1.2300
- Akdağ, S. (2025). OECD ülkelerinin lojistik performans endeksine göre LOPCOW tabanlı CoCoSo yöntemiyle değerlendirilmesi (Konferans bildirisi, 5. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar ve Yenilikçi Çalışmalar Sempozyumu). Balıkesir, Türkiye. Proceedings, 219-227. https://doi.org/10.18074/ibaycs.2025.1234567
- Alnıpak, S. (2024). AHS-COCOSO yöntemi ile APEC ülkelerinin lojistik performanslarının değerlendirilmesi. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 13-26.
- Altıntaş, F. F. (2021). Avrupa Birliği ülkelerinin lojistik performanslarının CRITIC tabanlı WASPAS ve COPRAS teknikleri ile analizi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(1), 117-146. https://doi.org/10.18074/tsadergisi.738279
- Arvis, J.-F., Wiederer, C., Shepherd, B., Ojala, L., & Ulybina, D. (2023). Connecting to compete 2023: Trade logistics in an uncertain global economy. Erişim yeri: https://lpi.worldbank.org/sites/default/files/2023-04/LPI_2023_report_with_layout.pdf (20.09.2025)
- Biswas, S., Bandyopadhyay, G., & Mukhopadhyaya, J. N. (2022). A multi-criteria framework for comparing dividend pay capabilities: Evidence from Indian FMCG and consumer durable sector. Decision Making: Applications in Management and Engineering, 5(2), 140-175. http://doi.org/10.31181/dmame0306102022b
- Bošković, S., Švadlenka, L., Jovčić, S., Dobrodolac, M., Simić, V., & Bacanin, N. (2023). An alternative ranking order method accounting for two-step normalization (AROMAN)—A case study of the electric vehicle selection problem. IEEE Access, 11, 39496-39507. e.t:10.08.2025
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Logistics
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 29, 2026
Submission Date
October 27, 2025
Acceptance Date
February 4, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 27 Number: 1
APA
Çomak, B., & Özekenci, E. K. (2026). LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 27(1), 126-149. https://doi.org/10.24889/ifede.1811787
AMA
1.Çomak B, Özekenci EK. LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27(1):126-149. doi:10.24889/ifede.1811787
Chicago
Çomak, Binnur, and Emre Kadir Özekenci. 2026. “LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 (1): 126-49. https://doi.org/10.24889/ifede.1811787.
EndNote
Çomak B, Özekenci EK (June 1, 2026) LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27 1 126–149.
IEEE
[1]B. Çomak and E. K. Özekenci, “LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 126–149, June 2026, doi: 10.24889/ifede.1811787.
ISNAD
Çomak, Binnur - Özekenci, Emre Kadir. “LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 27/1 (June 1, 2026): 126-149. https://doi.org/10.24889/ifede.1811787.
JAMA
1.Çomak B, Özekenci EK. LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;27:126–149.
MLA
Çomak, Binnur, and Emre Kadir Özekenci. “LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, June 2026, pp. 126-49, doi:10.24889/ifede.1811787.
Vancouver
1.Binnur Çomak, Emre Kadir Özekenci. LOJİSTİK PERFORMANS ENDEKSİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: APEC ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;27(1):126-49. doi:10.24889/ifede.1811787