PDF EndNote BibTex RIS Cite

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Year 2008, Volume 9, Issue 1, 125 - 140, 01.03.2008

Abstract

Bulanıklığın ve belirsizliğin bulunduğu seçim problemlerinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modellerinde tamsayıların yerine bulanık sayıların kullanılması tavsiye edilmektedir. Literatürde pek çok farklı ÇKKV modeli geliştirilmiş olmasına rağmen, şimdiye kadar tamsayıların yerine bulanıklığın kullanılmasının sağladığı faydayı analiz eden bir yaklaşım geliştirilmemiştir. Bu çalışmada bulanık sayıların kullanılmasının getireceği faydalar literatürde makine-ekipman seçimi çalışmalarında en sık rastlanan Bulanık ÇKKV yöntemleri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) ve Bulanık TOPSIS (BTOPSIS) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, onaltı adet işleme merkezi ve yedi adet seçim kriteri içeren bir seçim problemi oluşturulmuştur. Bulanık sayılar için tamsayı, üçgen bulanık sayı ve trapez bulanık sayı tipleri kullanılarak seçim probleminde farklı işleme merkezi sıralamaları elde edilmiştir. Sıralamalar arasındaki farklılıklar Spearman’ın Sıra İlişkisi Testi ile analiz edilmiştir. Bulanık sayıların kullanımında oluşan faydanın seviyesini belirlemek için çeşitli senaryolar üretilmiştir.

References

  • Bozdağ, C.E., Kahraman, C. & Ruan, D. (2003). Fuzzy Group Decision Making for Selection Among Computer Integrated Manufacturing Systems. Computers in Industry, 51:13–29.
  • Byun, H.S. & Lee, K.H. (2004). A Decision Support System for the Selection of Rapid Prototyping Process Using the Modified Topsis Method. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, April: 1-10.
  • Chan, F.T.S., Chan, M.H. & Tang, N.K.H. (2000). Evaluation Methodologies for Technology Selection. Journal of Material Processing Technology, 107: 330-337.
  • Chen, C.T. (2000). Extensions of the Topsis for Group Decision-Making Under Fuzzy Environment. Fuzzy Sets and Systems, 114: 1-9.
  • Chen, Y.C. (2002). An Application of Fuzzy Set Theory to the External Performance Ealuation of Distiribution Centers in Logistics. Soft Computing, 6: 64-70.
  • Chen, M.F. & Tzeng, G.H. (2004). Combining Grey Relation and TOPSIS Concepts for Selecting an Expatriate Host Country. Mathematical and Computer Modelling, 40, (13): 1473–1490.
  • Cheng, C.H. & Lin, Y. (2002). Evaluating the Best Main Battle Tank Using Fuzzy Decision Theory with Linguistic Criteria Evaluation. European Journal of Operational Research, 142: 174–186.
  • Chiou, H.K. & Tzeng, G.H. (2005). Cheng, D.C.; Evaluating sustainable Fishing Development Strategies Using Fuzzy MCDM Approach. Omega, 33 (3): 223–234.
  • Chu, T.C. & Lin, Y.C. (2003). A Fuzzy Topsis Method for Robot Selection. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 21: 284-290.
  • Duran, O. & Aguilo, J. (2007). Computer-Aided Machine-Tool Selection Based on a Fuzzy-AHP Approach. Expert Systems with Applications, In Press.
  • Jiang, B.C. & Hsu, C.H. (2003). Development of a fuzzy Decision Model for Manufacturing, 14: 169-181. Evaluation. Journal of Intelligent
  • Kahraman, C. Cebeci, U., Ruan, D. (2004). Multi-Attribute Comparison of Catering Service Companies Using Fuzzy AHP: The case of Turkey. International Journal of Production Economics, 87: 171–184.
  • Kulak, O. & Kahraman, C. (2005). Fuzzy Multi-Attribute Selection Among Transportation Companies Using Axiomatic Design and Analytic Hierarchy Process. Information Sciences, 170, (2–4):191–210.
  • Lee, W.B., Lau, H., Liu, Z. & Tam, S. (2001). A Fuzzy Analytic Hierarchy Process Approach in Modular Product Design. Expert Systems, 18 (1): 32-42.
  • Parkan, C. & Wu, M.L. (1999). Decision Making and Performance Measurement Models with Applications to Robot Selection. Computers and Industrial Engineering, 36: 503-523.
  • Pegero, A. & Rangone, A. (1998). A Reference Framework for the Application of MADM Fuzzy Techniques to Selecting AMTS. International Journal of Production Research, 36 (2): 437-458.
  • Saaty, T.L. & Tran, L.T. (2007). On the Invalidity of Fuzzifying Numerical Judgments in the Analytic Hierarchy Proces. Mathematical and Computer Modelling, 46: 962–975.
  • Tzeng, G.H., Chiang, C.H. & Li, C.W. (2007). Evaluating Intertwined Effects in E-Learning Programs: A Novel Hybrid MCDM Model Based on Factor Analysis and DEMATEL. Expert Systems with Applications, 32: 1028–1044.
  • Wang, T.Y., Shaw, C.F. & Chen, Y.L. (2000). Machine Selection in Flexible Manufacturing Cell: A Fuzzy Multiple Attribute Decision Making Approach. International Journal of Production Research, 38 (9): 2079-2097.
  • Yu, C.S. (2001). A GP-AHP Method For Solving Group Decision-Making Fuzzy AHP Problems. Computers & Operations Research, 29(14): 1969–2001.

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Year 2008, Volume 9, Issue 1, 125 - 140, 01.03.2008

Abstract

Bulanıklığın ve belirsizliğin bulunduğu seçim problemlerinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modellerinde tamsayıların yerine bulanık sayıların kullanılması tavsiye edilmektedir. Literatürde pek çok farklı ÇKKV modeli geliştirilmiş olmasına rağmen, şimdiye kadar tamsayıların yerine bulanıklığın kullanılmasının sağladığı faydayı analiz eden bir yaklaşım geliştirilmemiştir. Bu çalışmada bulanık sayıların kullanılmasının getireceği faydalar literatürde makine-ekipman seçimi çalışmalarında en sık rastlanan Bulanık ÇKKV yöntemleri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) ve Bulanık TOPSIS (BTOPSIS) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, onaltı adet işleme merkezi ve yedi adet seçim kriteri içeren bir seçim problemi oluşturulmuştur. Bulanık sayılar için tamsayı, üçgen bulanık sayı ve trapez bulanık sayı tipleri kullanılarak seçim probleminde farklı işleme merkezi sıralamaları elde edilmiştir. Sıralamalar arasındaki farklılıklar Spearman’ın Sıra İlişkisi Testi ile analiz edilmiştir. Bulanık sayıların kullanımında oluşan faydanın seviyesini belirlemek için çeşitli senaryolar üretilmiştir.

References

  • Bozdağ, C.E., Kahraman, C. & Ruan, D. (2003). Fuzzy Group Decision Making for Selection Among Computer Integrated Manufacturing Systems. Computers in Industry, 51:13–29.
  • Byun, H.S. & Lee, K.H. (2004). A Decision Support System for the Selection of Rapid Prototyping Process Using the Modified Topsis Method. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, April: 1-10.
  • Chan, F.T.S., Chan, M.H. & Tang, N.K.H. (2000). Evaluation Methodologies for Technology Selection. Journal of Material Processing Technology, 107: 330-337.
  • Chen, C.T. (2000). Extensions of the Topsis for Group Decision-Making Under Fuzzy Environment. Fuzzy Sets and Systems, 114: 1-9.
  • Chen, Y.C. (2002). An Application of Fuzzy Set Theory to the External Performance Ealuation of Distiribution Centers in Logistics. Soft Computing, 6: 64-70.
  • Chen, M.F. & Tzeng, G.H. (2004). Combining Grey Relation and TOPSIS Concepts for Selecting an Expatriate Host Country. Mathematical and Computer Modelling, 40, (13): 1473–1490.
  • Cheng, C.H. & Lin, Y. (2002). Evaluating the Best Main Battle Tank Using Fuzzy Decision Theory with Linguistic Criteria Evaluation. European Journal of Operational Research, 142: 174–186.
  • Chiou, H.K. & Tzeng, G.H. (2005). Cheng, D.C.; Evaluating sustainable Fishing Development Strategies Using Fuzzy MCDM Approach. Omega, 33 (3): 223–234.
  • Chu, T.C. & Lin, Y.C. (2003). A Fuzzy Topsis Method for Robot Selection. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 21: 284-290.
  • Duran, O. & Aguilo, J. (2007). Computer-Aided Machine-Tool Selection Based on a Fuzzy-AHP Approach. Expert Systems with Applications, In Press.
  • Jiang, B.C. & Hsu, C.H. (2003). Development of a fuzzy Decision Model for Manufacturing, 14: 169-181. Evaluation. Journal of Intelligent
  • Kahraman, C. Cebeci, U., Ruan, D. (2004). Multi-Attribute Comparison of Catering Service Companies Using Fuzzy AHP: The case of Turkey. International Journal of Production Economics, 87: 171–184.
  • Kulak, O. & Kahraman, C. (2005). Fuzzy Multi-Attribute Selection Among Transportation Companies Using Axiomatic Design and Analytic Hierarchy Process. Information Sciences, 170, (2–4):191–210.
  • Lee, W.B., Lau, H., Liu, Z. & Tam, S. (2001). A Fuzzy Analytic Hierarchy Process Approach in Modular Product Design. Expert Systems, 18 (1): 32-42.
  • Parkan, C. & Wu, M.L. (1999). Decision Making and Performance Measurement Models with Applications to Robot Selection. Computers and Industrial Engineering, 36: 503-523.
  • Pegero, A. & Rangone, A. (1998). A Reference Framework for the Application of MADM Fuzzy Techniques to Selecting AMTS. International Journal of Production Research, 36 (2): 437-458.
  • Saaty, T.L. & Tran, L.T. (2007). On the Invalidity of Fuzzifying Numerical Judgments in the Analytic Hierarchy Proces. Mathematical and Computer Modelling, 46: 962–975.
  • Tzeng, G.H., Chiang, C.H. & Li, C.W. (2007). Evaluating Intertwined Effects in E-Learning Programs: A Novel Hybrid MCDM Model Based on Factor Analysis and DEMATEL. Expert Systems with Applications, 32: 1028–1044.
  • Wang, T.Y., Shaw, C.F. & Chen, Y.L. (2000). Machine Selection in Flexible Manufacturing Cell: A Fuzzy Multiple Attribute Decision Making Approach. International Journal of Production Research, 38 (9): 2079-2097.
  • Yu, C.S. (2001). A GP-AHP Method For Solving Group Decision-Making Fuzzy AHP Problems. Computers & Operations Research, 29(14): 1969–2001.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

Yusuf Tansel İÇ This is me


Mustafa YURDAKUL This is me

Publication Date March 1, 2008
Published in Issue Year 2008, Volume 9, Issue 1

Cite

Bibtex @ { ifede62855, journal = {Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi}, issn = {1303-0027}, address = {}, publisher = {Dokuz Eylul University}, year = {2008}, volume = {9}, number = {1}, pages = {125 - 140}, title = {ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ}, key = {cite}, author = {İç, Yusuf Tansel and Yurdakul, Mustafa} }
APA İç, Y. T. & Yurdakul, M. (2008). ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ . Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi , 9 (1) , 125-140 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ifede/issue/4598/62855
MLA İç, Y. T. , Yurdakul, M. "ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ" . Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 9 (2008 ): 125-140 <https://dergipark.org.tr/en/pub/ifede/issue/4598/62855>
Chicago İç, Y. T. , Yurdakul, M. "ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ". Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 9 (2008 ): 125-140
RIS TY - JOUR T1 - ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ AU - Yusuf Tanselİç, MustafaYurdakul Y1 - 2008 PY - 2008 N1 - DO - T2 - Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 125 EP - 140 VL - 9 IS - 1 SN - 1303-0027- M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ %A Yusuf Tansel İç , Mustafa Yurdakul %T ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ %D 2008 %J Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi %P 1303-0027- %V 9 %N 1 %R %U
ISNAD İç, Yusuf Tansel , Yurdakul, Mustafa . "ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ". Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi 9 / 1 (March 2008): 125-140 .
AMA İç Y. T. , Yurdakul M. ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2008; 9(1): 125-140.
Vancouver İç Y. T. , Yurdakul M. ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 2008; 9(1): 125-140.
IEEE Y. T. İç and M. Yurdakul , "ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ", Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 125-140, Mar. 2008