Research Article

Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz

Number: 13 December 23, 2025
EN TR

Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz

Abstract

Bu çalışma, karbon emisyonlarının farklı gelir düzeyine sahip ülkelerde kişi başına olarak hesaplanan sağlık harcamalarını ne düzeyde etkilediğini analiz etmektir. Çalışmada 2000-2021 dönemi için oluşturulan panel veri seti kullanılmış ve sabit etkiler modeliyle analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın model kısmında bağımlı değişken olarak kişi başına sağlık harcamaları; bağımsız değişkenler ise kişi başına karbon emisyonu, kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) ve doğumda yaşam beklentisidir. Ampirik bulgular, karbon emisyonlarının sağlık harcamaları üzerinde olumlu ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğuna işaret etmektedir. Bu etkinin yüksek gelirli ülkelerde daha belirgin olduğu, alt-orta gelirli ülkelerde ise daha sınırlı düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca GSYİH ve yaşam beklentisi değişkenlerinin sağlık harcamaları üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı etkiler oluşturduğu görülmüştür. Sonuç olarak, çevresel faktörler, özellikle de karbon emisyonları, hem yüksek hem de orta gelirli ülkelerde sağlık harcamalarının ilgili belirleyicileri olarak düşünülmelidir. Emisyonları azaltmayı amaçlayan politika stratejileri, çevresel faydaların yanı sıra kamu sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı hafifleterek mali kazanımlar da sağlayabilir. Gelişmekte olan ekonomiler için kurumsal kapasitenin ve veri altyapısının güçlendirilmesi, çevresel bozulmanın ekonomik etkilerinin daha iyi değerlendirilmesi ve yönetilmesi için gerekli olabilir.

Keywords

References

  1. Abdullah, A., Bakar, N. A. A., & Hassan, S. M. N. (2016). The causal relationship between health care expenditure and carbon emissions in selected ASEAN countries. International Journal of Energy Economics and Policy, 6(3), 378–383.
  2. Akeel, A. (2017). The impact of public health expenditure on environmental quality: Evidence from Saudi Arabia. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(4), 188–194.
  3. Atuahene, B. T., Mensah, J. T., & Aboagye, A. Q. Q. (2021). Environmental degradation and health care expenditure: What is the nexus? Environmental Science and Pollution Research, 28, 26326–26339.
  4. Binay, Ş. (2019). Türkiye’de çevre kirliliği ile sağlık harcamaları arasındaki ilişkinin nedensellik analizi. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(18), 123–134.
  5. Boachie, M. K., Ramu, K., & Shukla, R. (2014). Healthcare expenditure and environmental quality in Ghana: A time series analysis. MPRA Paper No. 62411.
  6. Chaabouni, S., & Saidi, S. (2017). The dynamic links between carbon dioxide (CO2) emissions, health spending and GDP growth. Sustainable Cities and Society, 38, 524–530.
  7. Çadırcı, T. O. (2021). Kamu sağlık harcamaları ile çevre kirliliği arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(1), 37–52.
  8. Dağ, M., & Kızılkaya, O. (2021). Karbon emisyonlarının sağlık harcamaları üzerindeki etkisi: Panel veri analizi. EkoPolitik: Uluslararası Ekonomi ve Politika Dergisi, 1(1), 1–14.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Panel Data Analysis

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 16, 2025

Publication Date

December 23, 2025

Submission Date

July 1, 2025

Acceptance Date

August 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 13

APA
Kumtepe, N. N., & Künü, S. (2025). Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13, 1-10. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1731900
AMA
1.Kumtepe NN, Künü S. Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Igdir iibf dergisi. 2025;(13):1-10. doi:10.58618/igdiriibf.1731900
Chicago
Kumtepe, Nisa Nur, and Serkan Künü. 2025. “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”. Iğdır Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, nos. 13: 1-10. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1731900.
EndNote
Kumtepe NN, Künü S (December 1, 2025) Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13 1–10.
IEEE
[1]N. N. Kumtepe and S. Künü, “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”, Igdir iibf dergisi, no. 13, pp. 1–10, Dec. 2025, doi: 10.58618/igdiriibf.1731900.
ISNAD
Kumtepe, Nisa Nur - Künü, Serkan. “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 13 (December 1, 2025): 1-10. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1731900.
JAMA
1.Kumtepe NN, Künü S. Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Igdir iibf dergisi. 2025;:1–10.
MLA
Kumtepe, Nisa Nur, and Serkan Künü. “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”. Iğdır Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, no. 13, Dec. 2025, pp. 1-10, doi:10.58618/igdiriibf.1731900.
Vancouver
1.Nisa Nur Kumtepe, Serkan Künü. Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Igdir iibf dergisi. 2025 Dec. 1;(13):1-10. doi:10.58618/igdiriibf.1731900

Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

Iğdır University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences

Iğdır İİBF Dergisi

Iğdır University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences (Iğdır İİBF Dergisi) is an international, peer-reviewed, open-access, and periodical academic journal that publishes articles in Turkish and English. The Journal publishes accepted articles online in accordance with the continuous publication model.

Manuscripts submitted to the Journal undergo an editorial preliminary review and, if found suitable, are sent to the double-blind peer review process. In this process, the identities of authors and reviewers are kept mutually confidential.

The scientific, ethical, and legal responsibility for the articles published in the Journal rests with their authors. Articles published in the Journal may not be quoted, in whole or in part, without proper citation.

Contact: iibfdergi@igdir.edu.tr