Araştırma Makalesi

Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz

Sayı: 13 23 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, karbon emisyonlarının farklı gelir düzeyine sahip ülkelerde kişi başına olarak hesaplanan sağlık harcamalarını ne düzeyde etkilediğini analiz etmektir. Çalışmada 2000-2021 dönemi için oluşturulan panel veri seti kullanılmış ve sabit etkiler modeliyle analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın model kısmında bağımlı değişken olarak kişi başına sağlık harcamaları; bağımsız değişkenler ise kişi başına karbon emisyonu, kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) ve doğumda yaşam beklentisidir. Ampirik bulgular, karbon emisyonlarının sağlık harcamaları üzerinde olumlu ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğuna işaret etmektedir. Bu etkinin yüksek gelirli ülkelerde daha belirgin olduğu, alt-orta gelirli ülkelerde ise daha sınırlı düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca GSYİH ve yaşam beklentisi değişkenlerinin sağlık harcamaları üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı etkiler oluşturduğu görülmüştür. Sonuç olarak, çevresel faktörler, özellikle de karbon emisyonları, hem yüksek hem de orta gelirli ülkelerde sağlık harcamalarının ilgili belirleyicileri olarak düşünülmelidir. Emisyonları azaltmayı amaçlayan politika stratejileri, çevresel faydaların yanı sıra kamu sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı hafifleterek mali kazanımlar da sağlayabilir. Gelişmekte olan ekonomiler için kurumsal kapasitenin ve veri altyapısının güçlendirilmesi, çevresel bozulmanın ekonomik etkilerinin daha iyi değerlendirilmesi ve yönetilmesi için gerekli olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdullah, A., Bakar, N. A. A., & Hassan, S. M. N. (2016). The causal relationship between health care expenditure and carbon emissions in selected ASEAN countries. International Journal of Energy Economics and Policy, 6(3), 378–383.
  2. Akeel, A. (2017). The impact of public health expenditure on environmental quality: Evidence from Saudi Arabia. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(4), 188–194.
  3. Atuahene, B. T., Mensah, J. T., & Aboagye, A. Q. Q. (2021). Environmental degradation and health care expenditure: What is the nexus? Environmental Science and Pollution Research, 28, 26326–26339.
  4. Binay, Ş. (2019). Türkiye’de çevre kirliliği ile sağlık harcamaları arasındaki ilişkinin nedensellik analizi. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(18), 123–134.
  5. Boachie, M. K., Ramu, K., & Shukla, R. (2014). Healthcare expenditure and environmental quality in Ghana: A time series analysis. MPRA Paper No. 62411.
  6. Chaabouni, S., & Saidi, S. (2017). The dynamic links between carbon dioxide (CO2) emissions, health spending and GDP growth. Sustainable Cities and Society, 38, 524–530.
  7. Çadırcı, T. O. (2021). Kamu sağlık harcamaları ile çevre kirliliği arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(1), 37–52.
  8. Dağ, M., & Kızılkaya, O. (2021). Karbon emisyonlarının sağlık harcamaları üzerindeki etkisi: Panel veri analizi. EkoPolitik: Uluslararası Ekonomi ve Politika Dergisi, 1(1), 1–14.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Kumtepe, N. N., & Künü, S. (2025). Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13, 1-10. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1731900
AMA
1.Kumtepe NN, Künü S. Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır İİBF Dergi. 2025;(13):1-10. doi:10.58618/igdiriibf.1731900
Chicago
Kumtepe, Nisa Nur, ve Serkan Künü. 2025. “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 13: 1-10. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1731900.
EndNote
Kumtepe NN, Künü S (01 Aralık 2025) Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13 1–10.
IEEE
[1]N. N. Kumtepe ve S. Künü, “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”, Iğdır İİBF Dergi, sy 13, ss. 1–10, Ara. 2025, doi: 10.58618/igdiriibf.1731900.
ISNAD
Kumtepe, Nisa Nur - Künü, Serkan. “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 13 (01 Aralık 2025): 1-10. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1731900.
JAMA
1.Kumtepe NN, Künü S. Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır İİBF Dergi. 2025;:1–10.
MLA
Kumtepe, Nisa Nur, ve Serkan Künü. “Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz”. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 13, Aralık 2025, ss. 1-10, doi:10.58618/igdiriibf.1731900.
Vancouver
1.Nisa Nur Kumtepe, Serkan Künü. Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz. Iğdır İİBF Dergi. 01 Aralık 2025;(13):1-10. doi:10.58618/igdiriibf.1731900

Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

Iğdır University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences

Iğdır İİBF Dergisi

T.C. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (Iğdır İİBF Dergisi), Türkçe ve İngilizce makaleler yayımlayan uluslararası, hakemli, açık erişimli ve süreli bir akademik dergidir. Dergi, kabul edilen makaleleri sürekli yayın anlayışı doğrultusunda çevrim içi olarak yayımlar.

Dergiye gönderilen çalışmalar, editöryal ön inceleme sürecinin ardından uygun bulunmaları hâlinde çift taraflı kör hakemlik sürecine alınır. Bu süreçte yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Dergide yayımlanan yazıların bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir. Dergide yer alan yazılar, kaynak gösterilmeksizin tamamen veya kısmen alıntılanamaz.

İletişim: iibfdergi@igdir.edu.tr