Review

Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler

Volume: 8 Number: 1 July 30, 2025
EN TR

Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler

Abstract

Sporcu beslenmesi; enerji üretimi, dayanıklılık ve toparlanma süreçlerini doğrudan etkileyerek atletik performansın artırılmasında kritik bir rol oynar. Bununla birlikte, sporcu beslenmesinin özellikle ağız ve diş sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalara göre sporcuların %15-89’unda diş çürüğü, %36-85’inde diş erozyonu ve %15-78’inde periodontal hastalık görülmekte olup, elit sporcuların %5-18’i ağız sağlığındaki problemlerin performanslarını olumsuz etkilediğini bildirmiştir. Sporcularda ağız ve diş sağlığını tehdit eden başlıca faktörler; beslenme düzeni, ağız hijyeninin yeterli sağlanamayışı, spor ile ilişkili artan oksidatif stres ve tükürük akış hızının azalmasıdır. Bu derleme, sporcu beslenmesine dair güncel önerileri ve bu beslenme stratejilerinin ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmanın amacı, sporcuların, diş hekimlerinin ve diyetisyenlerin sporcu beslenmesi ile ağız sağlığı arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamalarına yardımcı olmak ve beslenmeye bağlı diş hastalıklarını önlemeye yönelik stratejiler geliştirmektir. Ayrıca, ağız sağlığını iyileştirmek için uygulanabilecek önleyici yaklaşımlar ele alınarak, sporcuların hem fiziksel performanslarını hem de genel sağlıklarını koruyabilmeleri adına öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Academies, Institute of Medicine of the National. 2002. “Dietary Fats: Total Fat and Fatty Acids.” Dietary Reference Intakes for Energy, Carbohydrate, Fiber, Fat, Fatty Acids, Cholesterol, Protein, and Amino Acids (Macronutrients) 335–432.
  2. Adegboye, A. R., Boucher, B. J., Kongstad, J., Fiehn, N. E., Christensen, L. B., & Heitmann, B. L. (2016). Calcium, vitamin D, casein and whey protein intakes and periodontitis among Danish adults. Public health nutrition, 19(3), 503-510. doi:10.1017/S1368980015001202
  3. Almerich-Silla, J. M., Montiel-Company, J. M., Pastor, S., Serrano, F., Puig-Silla, M., & Dasí, F. (2015). Oxidative Stress Parameters in Saliva and Its Association with Periodontal Disease and Types of Bacteria. Disease markers, 2015, 653537. doi.org/10.1155/2015/653537
  4. Association, American Dietetic. 2009. “Position of the American Dietetic Association, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and Athletic Performance.” J Am Diet Assoc 109(5):509–27.
  5. Azeredo, F. N., Guimarães, L. S., Luís, W., Fialho, S., Alves Antunes, L. A., & Antunes, L. S. (2020). Estimated prevalence of dental caries in athletes: An epidemiological systematic review and meta-analysis. Indian journal of dental research : official publication of Indian Society for Dental Research, 31(2), 297–304. doi.org/10.4103/ijdr.IJDR_764_18
  6. Bartold, P. M., Marshall, R. I., & Haynes, D. R. (2005). Periodontitis and rheumatoid arthritis: a review. Journal of periodontology, 76(11 Suppl), 2066–2074. doi.org/10.1902/jop.2005.76.11-S.2066
  7. Berthoud H. R. (2003). Neural systems controlling food intake and energy balance in the modern world. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care, 6(6), 615–620. doi.org/10.1097/00075197-200311000-00002
  8. Bramantoro, T., Hariyani, N., Setyowati, D., Purwanto, B., Zulfiana, A. A., & Irmalia, W. R. (2020). The impact of oral health on physical fitness: A systematic review. Heliyon, 6(4), e03774. doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e03774

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Physical Activity and Health, Sports Nutrition

Journal Section

Review

Early Pub Date

July 26, 2025

Publication Date

July 30, 2025

Submission Date

May 31, 2025

Acceptance Date

July 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Ayhanci, N. N., Şahin, M., & Altunhan, A. (2025). Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 38-49. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710154
AMA
1.Ayhanci NN, Şahin M, Altunhan A. Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025;8(1):38-49. doi:10.48133/igdirsbd.1710154
Chicago
Ayhanci, Nisa Nur, Muhammed Şahin, and Abdullah Altunhan. 2025. “Sporcu Beslenmesi Ve Sporcularda Ağız Ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri Ve Koruyucu Önlemler”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8 (1): 38-49. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710154.
EndNote
Ayhanci NN, Şahin M, Altunhan A (July 30, 2025) Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8 1 38–49.
IEEE
[1]N. N. Ayhanci, M. Şahin, and A. Altunhan, “Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler”, Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 38–49, July 2025, doi: 10.48133/igdirsbd.1710154.
ISNAD
Ayhanci, Nisa Nur - Şahin, Muhammed - Altunhan, Abdullah. “Sporcu Beslenmesi Ve Sporcularda Ağız Ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri Ve Koruyucu Önlemler”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8/1 (July 30, 2025): 38-49. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710154.
JAMA
1.Ayhanci NN, Şahin M, Altunhan A. Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025;8:38–49.
MLA
Ayhanci, Nisa Nur, et al. “Sporcu Beslenmesi Ve Sporcularda Ağız Ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri Ve Koruyucu Önlemler”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 1, July 2025, pp. 38-49, doi:10.48133/igdirsbd.1710154.
Vancouver
1.Nisa Nur Ayhanci, Muhammed Şahin, Abdullah Altunhan. Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025 Jul. 30;8(1):38-49. doi:10.48133/igdirsbd.1710154

Cited By

© 2018–2026 Igdir University Journal of Sports Sciences (e-ISSN: 2667-5056). Published by Iğdır University.
This journal is an open-access journal and licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0).