Derleme

Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler

Öz

Sporcu beslenmesi; enerji üretimi, dayanıklılık ve toparlanma süreçlerini doğrudan etkileyerek atletik performansın artırılmasında kritik bir rol oynar. Bununla birlikte, sporcu beslenmesinin özellikle ağız ve diş sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalara göre sporcuların %15-89’unda diş çürüğü, %36-85’inde diş erozyonu ve %15-78’inde periodontal hastalık görülmekte olup, elit sporcuların %5-18’i ağız sağlığındaki problemlerin performanslarını olumsuz etkilediğini bildirmiştir. Sporcularda ağız ve diş sağlığını tehdit eden başlıca faktörler; beslenme düzeni, ağız hijyeninin yeterli sağlanamayışı, spor ile ilişkili artan oksidatif stres ve tükürük akış hızının azalmasıdır. Bu derleme, sporcu beslenmesine dair güncel önerileri ve bu beslenme stratejilerinin ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmanın amacı, sporcuların, diş hekimlerinin ve diyetisyenlerin sporcu beslenmesi ile ağız sağlığı arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamalarına yardımcı olmak ve beslenmeye bağlı diş hastalıklarını önlemeye yönelik stratejiler geliştirmektir. Ayrıca, ağız sağlığını iyileştirmek için uygulanabilecek önleyici yaklaşımlar ele alınarak, sporcuların hem fiziksel performanslarını hem de genel sağlıklarını koruyabilmeleri adına öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Academies, Institute of Medicine of the National. 2002. “Dietary Fats: Total Fat and Fatty Acids.” Dietary Reference Intakes for Energy, Carbohydrate, Fiber, Fat, Fatty Acids, Cholesterol, Protein, and Amino Acids (Macronutrients) 335–432.
  2. Adegboye, A. R., Boucher, B. J., Kongstad, J., Fiehn, N. E., Christensen, L. B., & Heitmann, B. L. (2016). Calcium, vitamin D, casein and whey protein intakes and periodontitis among Danish adults. Public health nutrition, 19(3), 503-510. doi:10.1017/S1368980015001202
  3. Almerich-Silla, J. M., Montiel-Company, J. M., Pastor, S., Serrano, F., Puig-Silla, M., & Dasí, F. (2015). Oxidative Stress Parameters in Saliva and Its Association with Periodontal Disease and Types of Bacteria. Disease markers, 2015, 653537. doi.org/10.1155/2015/653537
  4. Association, American Dietetic. 2009. “Position of the American Dietetic Association, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and Athletic Performance.” J Am Diet Assoc 109(5):509–27.
  5. Azeredo, F. N., Guimarães, L. S., Luís, W., Fialho, S., Alves Antunes, L. A., & Antunes, L. S. (2020). Estimated prevalence of dental caries in athletes: An epidemiological systematic review and meta-analysis. Indian journal of dental research : official publication of Indian Society for Dental Research, 31(2), 297–304. doi.org/10.4103/ijdr.IJDR_764_18
  6. Bartold, P. M., Marshall, R. I., & Haynes, D. R. (2005). Periodontitis and rheumatoid arthritis: a review. Journal of periodontology, 76(11 Suppl), 2066–2074. doi.org/10.1902/jop.2005.76.11-S.2066
  7. Berthoud H. R. (2003). Neural systems controlling food intake and energy balance in the modern world. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care, 6(6), 615–620. doi.org/10.1097/00075197-200311000-00002
  8. Bramantoro, T., Hariyani, N., Setyowati, D., Purwanto, B., Zulfiana, A. A., & Irmalia, W. R. (2020). The impact of oral health on physical fitness: A systematic review. Heliyon, 6(4), e03774. doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e03774

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Spor ve Beslenme

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

26 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ayhanci, N. N., Şahin, M., & Altunhan, A. (2025). Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 38-49. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710154
AMA
1.Ayhanci NN, Şahin M, Altunhan A. Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025;8(1):38-49. doi:10.48133/igdirsbd.1710154
Chicago
Ayhanci, Nisa Nur, Muhammed Şahin, ve Abdullah Altunhan. 2025. “Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8 (1): 38-49. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710154.
EndNote
Ayhanci NN, Şahin M, Altunhan A (01 Temmuz 2025) Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8 1 38–49.
IEEE
[1]N. N. Ayhanci, M. Şahin, ve A. Altunhan, “Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler”, Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 38–49, Tem. 2025, doi: 10.48133/igdirsbd.1710154.
ISNAD
Ayhanci, Nisa Nur - Şahin, Muhammed - Altunhan, Abdullah. “Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2025): 38-49. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1710154.
JAMA
1.Ayhanci NN, Şahin M, Altunhan A. Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2025;8:38–49.
MLA
Ayhanci, Nisa Nur, vd. “Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler”. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2025, ss. 38-49, doi:10.48133/igdirsbd.1710154.
Vancouver
1.Nisa Nur Ayhanci, Muhammed Şahin, Abdullah Altunhan. Sporcu Beslenmesi ve Sporcularda Ağız ve Diş Sağlığı: Performansa Etkileri ve Koruyucu Önlemler. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 01 Temmuz 2025;8(1):38-49. doi:10.48133/igdirsbd.1710154

Cited By

21116