Muş Alparslan Üniversitesi Akademik ve İdari Personelinin Vücut Kompozisyonu, Kassal Kuvvet ve Fiziksel Aktivite Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, üniversite bünyesinde görev yapan akademik ve idari personelin fiziksel aktivite düzeyleri ile vücut kompozisyonu, kan basıncı ve kassal kuvvet özelliklerinin incelenmesidir. Araştırma, kesitsel tasarımda yürütülen betimsel bir çalışma olup, toplam 290 gönüllü birey araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler, katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kullanılarak; vücut kompozisyonu ölçümleri biyoelektrik empedans analiz yöntemi ile; kan basıncı ve nabız ölçümleri dijital tansiyon aleti ile; el kavrama kuvveti ise dinamometre aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde katılımcıların büyük çoğunluğunun inaktif veya minimal aktif düzeyde olduğunu görülmektedir. Statü değişkenine göre yalnızca sistolik kan basıncı değerlerinde anlamlı fark bulunurken, spor özgeçmişine sahip bireylerin el kavrama kuvvetlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Fiziksel aktivite düzeyine göre yapılan analizlerde ise yağız kütle, kas yüzdesi, yağ yüzdesi ve sıvı oranı açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç olarak, üniversite çalışanlarında fiziksel aktivite düzeyinin genel olarak düşük olduğu ve bunun vücut kompozisyonu üzerinde belirgin etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, fiziksel aktiviteyi artırmaya yönelik kurumsal uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• El kavrama kuvveti
• Fiziksel uygunluk
• Kan basıncı
• Üniversite çalışanları
• Vücut kompozisyonu

Destekleyen Kurum

Bu araştırma Muş Alparslan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

BAP-21-BESYO-4901-01

Etik Beyan

Bu araştırma için Muş Alparslan Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulundan onay alınmıştır (06.04.2021-9240).

Examination of Body Composition, Muscular Strength, and Physical Activity Levels among Academic and Administrative Staff at Muş Alparslan University

Öz

The aim of this study was to examine the physical activity levels, body composition, blood pressure, and muscular strength characteristics of academic and administrative staff working at a university. The study was designed as a descriptive cross-sectional research, and a total of 290 volunteers participated in the study. Data were collected using the International Physical Activity Questionnaire to assess physical activity levels; body composition was measured using bioelectrical impedance analysis; blood pressure and resting heart rate were measured with a digital sphygmomanometer; and handgrip strength was assessed using a dynamometer. Descriptive statistics, independent samples t-test, and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for data analysis. The findings indicated that the majority of participants were either inactive or minimally active. A significant difference was found only in systolic blood pressure according to occupational status, whereas individuals with a history of sports participation had significantly higher handgrip strength values. According to physical activity levels, significant differences were observed in lean body mass, muscle percentage, fat percentage, and body water ratio. In conclusion, physical activity levels among university staff were generally low, and this was associated with notable differences in body composition parameters. Therefore, it is recommended to develop institutional strategies to promote physical activity among university employees.

Anahtar Kelimeler

• Blood pressure
• Body composition
• Handgrip strength
• Physical fitness
• University staff

Destekleyen Kurum

This research was supported by the Scientific Research Projects Coordination Unit at Muş Alparslan University.

Proje Numarası

BAP-21-BESYO-4901-01

Etik Beyan

Approval for this study was obtained from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Muş Alparslan University (06/04/2021-9240).

Kaynakça

1. Aksoy, K. (2017). The relation between the level of physical activity and aggressiveness of employees: An application in Afyonkarahisar. Turkish Journal of Sports Science, 1(1), 21–30. https://doi.org/10.32706/tusbid.367322
2. Aslan, U., Livanelioğlu, A., & Aslan, Ş. (2007). Fiziksel aktivite düzeyinin üniversite öğrencilerinde iki farklı yöntemle değerlendirilmesi. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 18(1), 11–19.
3. Azboy, Y., Büyükturan, B., Büyükturan, Ö., Pehlivanoğlu, B. E., Ökcü, Ö., Tanşu, A., & Koçer, S. (2025). Üniversitedeki akademik ve idari personelin fiziksel aktivite düzeylerinin vücut kompozisyonu ve stres düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 1–10.
4. Bahadır, E., & Özkan, A. (2024). Üniversitede yer alan öğrencilerin VKİ, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 113–125.
5. Buluter, Ö. F., & Özkan, A. (2023). Yozgat Bozok Üniversitesi’nde yer alan akademik ve idari personelin VKİ, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 101–115.
6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
7. Craig, C. L., Marshall, A. L., Sjöström, M., Bauman, A. E., Booth, M. L., Ainsworth, B. E., Pratt, M., Ekelund, U., Yngve, A., Sallis, J. F., & Oja, P. (2003). International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine & Science in Sports & Exercise, 35(8), 1381–1395.
8. Gülçelik, G., Aydın, O., & Özer, A. (2021). Üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite farkındalığı, aktivite düzeyi ve mobil teknoloji kullanımının araştırılması. Journal of Health Sciences and Management, 1(1), 11–20.

9. Gündüz, A. Z., Avcu, E. Ç., Ada, G., & Hazar, S. (2024). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyi ile vücut kompozisyonu, mutluluk ve depresyon seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 20–26.
10. İri, R., Aktuğ, Z. B., & İbiş, S. (2018). The investigation of the relationship between physical activity levels and obesity of academic staff at Nigde Omer Halisdemir University. International Journal of Sport, Exercise and Training Sciences, 4(1), 49–56. https://doi.org/10.18826/useeabd.364305
11. Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler (39. bs). Nobel Akademik Yayıncılık Kartal, M. C., Atış, İ., Kaya, S., & Can, İ. (2025). İtfaiyecilerin Fiziksel Aktivite Düzeyinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 22-33. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1802453.
12. Mavi Var, S., & Şimşek, Z. (2025). Sedanter Genç Kadınlarda Sağlıklı Yaşam için Planlanan Egzersiz Programının Bazı Fiziksel ve Fizyolojik Parametreler Üzerindeki Etkisi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 34-41. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1789843.
13. Okur, A., & Karaoğlu, L. (2022). Üniversite çalışanlarında fiziksel inaktivite düzeyi ve ilişkili faktörler. Turkish Journal of Public Health, 20(1), 56–69. https://doi.org/10.20518/tjph.880250
14. Öztürk, M. (2005). Üniversitede eğitim-öğretim gören öğrencilerde uluslararası fiziksel aktivite anketinin geçerliliği ve güvenirliliği ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
15. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. Nobel Yayın Dağıtım.
16. Uluöz, E., Yılmaz, C., & Dinç, Z. F. (2017). Farklı fakültelerde görev yapan akademisyenlerin fiziksel aktiviteye katılım durumlarının incelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(Özel Sayı 2), 326–336.
17. Ünver, G. (2023). Examination of physical activity levels of young adults. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(1), 1016–1025. https://doi.org/10.38021/asbid.1373671
18. Vural, Ö., Eler, S., & Güzel, N. A. (2010). Masa başı çalışanlarda fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi ilişkisi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 69–75. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000178
19. Yıldırım, M., & Bayrak, C. (2019). Üniversite öğrencilerinin spora dayalı fiziksel aktivitelere katılımları ve yaşam kalitelerinin akademik başarı ve sosyalleşme üzerine etkisi (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi örneği). Hacettepe University Journal of Education. https://doi.org/10.16986/huje.2017032928
20. Yılmaz, D. A., & Uzuner, K. (2023). Exploring the relationship between physical activity and segmental body composition parameters in office workers: A multi-frequency bioelectrical impedance analysis approach. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 569–582. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1326905
21. Yılmaz, N. A., Tat, A. M., Erdeo, F., & Acar, M. (2021). Kadın akademisyenlerde fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 1–5.