COĞRAFYA ÖĞRETMENLİĞİNİN ÖĞRENCİ TERCİHİ AÇISINDAN YÖK ATLAS VERİLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ: MARMARA ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ (2016-2020)

Öz

Bu araştırmanın amacı, Marmara Üniversitesi Coğrafya Öğretmenliği Programını tercih eden öğrencilerin profillerini ve eğilimlerini belirleyerek programın mevcut durumlarından hareketle geleceğe yönelik değerlendirmeler yapmaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma evrenini 2016-2020 yılları arasında Marmara Üniversitesi Coğrafya Öğretmenliği Programına yerleşen öğrenciler oluşturmaktadır. Veriler, üniversite adaylarının tercih yaparken faydalanmaları amacıyla oluşturulan YÖK Lisans Atlasından oluşturulmuştur. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinin yapılmasında Excel, ArcGIS ve SPSS paket programı kullanılmıştır. Bulguların raporlaştırılması; frekans, yüzde değerleri ve grafikler aracılığıyla betimsel tarzda yorumlanarak sağlanmıştır. Cinsiyet dağılımında erkek öğrencilerin fazla olduğu, öğrencilerin önemli bir kısmının Marmara Üniversitesi’nin olduğu ilde veya yakın illerde yaşadıkları tespit edilmiştir. Lise türünde, Anadolu Lisesi mezunu öğrencilerin yoğunlukta olduğu, ülke geneli tercih edilme durumunun ve öğrencilerin ilk üç sırada tercih etme oranının azaldığı belirlenmiştir. Bunun yanında öğrencilerin Coğrafya Öğretmenliği Programından daha çok Türkçe Öğretmenliği Programını tercih ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulgu ve sonuçları göz önüne alındığında, Marmara Üniversitesi Coğrafya Öğretmenliği Programının taban puanları ve taban başarı sıralamalarındaki düşüşün nedenlerine yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Marmara Üniversitesi
• Öğretmen Adayları
• Profil
• Eğilim

EVALUATION OF GEOGRAPHY TEACHING IN TERMS OF STUDENT PREFERENCE ACCORDING TO THE HIGHER EDUCATION PROGRAM ATLAS DATA: THE CASE OF MARMARA UNIVERSITY (2016-2020)

Öz

The aim of this study is to determine the profiles and tendencies of the students who prefer Marmara University Geography Teaching Program and to make future evaluations based on the current status of the program. In the research, descriptive survey method, one of the quantitative research methods, was used. The population of the study consists of the students who were placed in Marmara University Geography Teaching Program between 2016-2020. The data in this research were created from the Higher Education Program Atlas (the YOK Atlas), which was created for university candidates to benefit from when making a choice for a university. The data obtained were analyzed by using the content analysis method. Excel, ArcGIS and SPSS package program were used to analyze the data. When reporting the findings, the data were calculated as frequency, percentage and graphically and interpreted in the findings in a descriptive manner. It has been determined that there are more male students in gender distribution, and a significant portion of the students come from the province where Marmara University is located and the surrounding provinces. In high school variable, it has been determined that there is a high density of Anatolian High School graduates. However, the country-wide preference and the rate of students' preference in the first three places have decreased. In addition, it is concluded that the students preferred the Turkish language teaching program rather than the geography teaching program. It is recommended to carry out studies on the reasons for the decrease in the base scores and base success rankings of the Marmara University Geography Teaching Program.

Anahtar Kelimeler

• Marmara University
• Teacher Candidates
• Profile
• Tendency

Kaynakça

1. Akpınar, E., Yıldız, E. & Ergin, Ö. (2006). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (19), 56-62.
2. Aktaş, D. & Aktaş, Ö. (2019). Yök Atlas (2018) verilerine göre tarih bölümlerinin ve tarih öğretmenliği programlarının değerlendirilmesi. Turkish History Education Journal, 8(2), 476-498.
3. Alım, M. & Bekdemir, Ü. (2006). Coğrafya öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Milli Eğitim Dergisi, 35(172), 263-275.
4. Alım, M. & Doğanay, S. (2002). Coğrafya eğitimi anabilim dalı 1. sınıf öğrencilerinin profilleri ile akademik başarılarının karşılaştırılması. Doğu Coğrafya Dergisi, 7(8), 61-74.
5. Arap, S. (2010). Türkiye yeni üniversitelerine kavuşurken: Türkiye’de yeni üniversiteler ve kuruluş gerekçeleri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(1), 1-29.
6. Arslantaş, H. İ., Özkan, M. & Külekçi, E. (2012). Eğitim fakültesi öğrencilerinin akademik başarı düzeylerinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 395-407.
7. Baykul, A., Çiçek, H. G. & Keleş, M. K (2014). Öğrenci profilinin değerlendirilmesine yönelik bir alan araştırması, Süleyman Demirel Üniversitesi örneği. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 171-186.
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (18. Baskı) Ankara: Pegem Akademi.

9. Çatı, K., İştar, E. & Özcan, H. (2016). Üniversite tercihlerine etki eden faktörlerin incelenmesi: Türkiye genelinde bir alan araştırması. Journal of Higher Education ve Science/Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 6(2), 163-177.
10. Çetinkaya, Z. (2009). Identifying Turkish pre-service teachers’ attitudes toward teaching profession. İlköğretim Online, 8(2), 298-305.
11. Guzzo, R. A., Jackson, S. E. & Katzell, R. A. (1987). Meta-analysis analysis. Research in Organizational Behavior, 9, 407-442.
12. Karademir, N. (2012). Coğrafya öğretmen adaylarının mesleki yeterliklerine yönelik hazırbulunuşluk düzeyleri. (Yayınlanmamış Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara).
13. King, W. R. & He, J. (2005). Understanding the role and methods of meta-analysis in IS research. Communications of the Association for Information Systems, 16, 665-686.
14. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2016a). Sözleşmeli öğretmenliğe başvuru ve atama duyurusu. 24 Şubat 2021 tarihinde http://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_08/05100645_sozlesmeli_ogretmen_alimi_duyurusu.pdf adresinden edinilmiştir.
15. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2016b). 2016 yılı şubat dönemi öğretmenlik için başvuru ve atama duyurusu. 24 Şubat 2021 tarihinde http://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_01/26115345_2016_subat_atama_duyurusu.pdf adresinden edinilmiştir.
16. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2017). Sözleşmeli öğretmenliğe başvuru ve atama duyurusu. 24 Şubat 2021 tarihinde http://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_02/20135938_2017_SYzleYmeli_YYretmen_AlYmY.pdf adresinden edinilmiştir.
17. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2018a). Sözleşmeli öğretmenliğe başvuru ve atama duyurusu. 24 Şubat 2021 tarihinde http://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_11/19115854_20000_sYzleYmeli_atama_duyurusu.pdf adresinden edinilmiştir.
18. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2018b). Sözleşmeli öğretmenliğe başvuru ve atama duyurusu. 24 Şubat 2021 tarihinde http://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_02/19171735_SOZLESMELI_OGRETMENLIK_DUYURU _2018_MART.pdf adresinden edinilmiştir.
19. Özdamar, N. (2015). Coğrafya ve coğrafya öğretmenliği lisans öğrencilerinin profilleri. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara).
20. Özdemir, S. M. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretim sürecine ilişkin öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54(54), 277-306.
21. Özey, R. (1998). Türkiye Üniversitelerinde Coğrafya Eğitimi ve Öğretimi. İstanbul: Öz Eğitim Yayınları.
22. Sandal, E. K. & Karademir, N. (2013). Kahramanmaraş Sütçü İmam üniversitesi fen edebiyat fakültesi coğrafya bölümü öğrencilerinin profili, beklenti ve sorunlarının değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 129-155.
23. Sezer, A. (2009). Coğrafya öğretmenlerinin öğretim amaçlı interneti kullanma durumları, I. Uluslararası eğitim araştırmaları kongresi, (1-3 Mayıs 2009), Çanakkale.
24. Sezer, A., Pınar, A. & Yıldırım, T. (2010). Coğrafya öğretmeni adaylarının bazı profil özellikleri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi. Marmara Coğrafya Dergisi, 22, 43-69.
25. Şimşek, O. (2016). Ardahan üniversitesi insani bilimler ve edebiyat fakültesi coğrafya bölümü öğrenci profili üzerine bir araştırma. Belgü, (3), 29-52.
26. Tuna, F. (2013). Coğrafya ve coğrafya öğretmenliği lisans öğrencilerinin bölümleri ile ilgili değerlendirmeleri ve mesleki hazırlıkları. Marmara Coğrafya Dergisi, 27, 610-629.
27. Türkdoğan, S. C. (2014). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini tercih etmelerinde etkili olan faktörlere göre mesleki kaygıları (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli).
28. Yazıcı, H. (2009). Öğretmenlik mesleği, motivasyon kaynakları ve temel tutumlar: kuramsal bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 33-46.
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin.
30. YÖK Atlas. (2020). Yükseköğretim program atlası. 27 Kasım 2020 tarihinde https://yokatlas.yok.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.