Review

COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi

Number: 20 September 9, 2023
EN TR

COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi

Abstract

17 Kasım 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan COVID-19 hastalığı, 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından küresel salgın olarak ilan edilmiştir. Ağır hastalık tablosuna ve dünya genelinde çok sayıda ölüme neden olan bu virüs, Şiddetli Akut Solunum Sendromu-Koronavirus-2 (SARS-CoV-2) olarak adlandırılmıştır. Hastalığa tüm yaş grupları hassas olmakla beraber yaşlı bireyler ile kardiyovasküler hastalık, diyabet, kronik solunum yolu hastalığı veya kanser gibi altta yatan hastalıkları olanlarda ciddi hastalık gelişme olasılığının daha yüksek olduğu gözlenmiştir. SARS-CoV-2 virüsü yüzeyindeki proteinlerden biri olan spike (S) proteini ile alt solunum yolu epitel hücrelerinde bulunan anjiyotensin dönüştürücü enzim- 2 (ACE2) reseptörlerine bağlanarak kendi genomunu hücre sitoplazmasına bırakır ve böylece yeni virüs partiküllerinin sentezini gerçekleştirir. Yapılan çalışmalarda, COVID-19 hastalığında çeşitli hematolojik ve hemoreolojik parametrelerin değiştiği belirtilmiştir. Bu hastalıkta sıklıkla gözlenen bazı hematolojik parametreler lenfopeni, nötrofili ve trombositopenidir. Enflamasyondaki artışa bağlı olarak, trombosit aktivasyonu, endotel disfonksiyonu ve staz nedeniyle hastalarda tromboz oluşumu saptanmıştır. COVID-19 koagülopatisi ile ilgili çalışmalarda, yüksek D-dimer düzeylerinin olduğu görülmüştür. Aynı zamanda artmış fibrinojenin COVID-19 hastalarında eritrosit hiperagregasyonuna neden olduğu ve bunun da kan pıhtılaşmasının gelişmesi ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Eritrositlerde deformabilite yeteneğinin azalması eritrosit rijiditesinde artış ile sonuçlanmaktadır. COVID-19 hastalığında koagülasyon/fibrinolitik sistemindeki bozulmanın sonucunda, D-dimer, kan viskozitesi, eritrosit agregasyonu ve deformabilitesi gibi hemoreolojik parametrelerin artışı hastalık prognozu ile ilişkili olduğu ileri sürülmüştür. Derlemenin amacı, COVID-19’un etiyopatogenezinde hemoreolojik parametrelerin rollerini değerlendirmektir.

Keywords

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

References

  1. Chen N, Zhou M, Dong X, et al. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. The Lancet. 2020;395(10223):507-513.
  2. Kwong KCNK, Mehta PR, Shukla G, Mehta AR. COVID-19, SARS and MERS: A neurological perspective. Journal of Clinical Neuroscience. 2020;77:13-16.
  3. Acter T, Uddin N, Das J, Akhter A, Choudhury TR, Kim S. Evolution of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) as coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic: A global health emergency. Science of the Total Environment. 2020;730:138996.
  4. Fan BE. Hematologic parameters in patients with COVID‐19 infection: a reply. American Journal of Hematology. 2020;95(8):E215.
  5. Tan L, Wang Q, Zhang D, et al. Lymphopenia predicts disease severity of COVID-19: a descriptive and predictive study. Signal Transduction and Targeted Therapy. 2020;5(1):33.
  6. Qian GQ, Yang NB, Ding F, et al. Epidemiologic and clinical characteristics of 91 hospitalized patients with COVID-19 in Zhejiang, China: a retrospective, multi-centre case series. QJM: An International Journal of Medicine. 2020;113(7):474-481.
  7. Helms J, Tacquard C, Severac F, et al. High risk of thrombosis in patients with severe SARS-CoV-2 infection: a multicenter prospective cohort study. Intensive Care Medicine. 2020;46(6):1089-1098.
  8. Fox SE, Akmatbekov A, Harbert JL, Li G, Brown JQ, Vander Heide RS. Pulmonary and cardiac pathology in African American patients with COVID-19: An autopsy series from New Orleans. The Lancet Respiratory Medicine. 2020;8(7):681-686.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Review

Early Pub Date

August 31, 2023

Publication Date

September 9, 2023

Submission Date

May 24, 2023

Acceptance Date

July 13, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 20

APA
Azmamedova, İ., Bahtiyar, N., Cinemre, F. B., & Aydemir, B. (2023). COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 20, 724-734. https://doi.org/10.38079/igusabder.1301112
AMA
1.Azmamedova İ, Bahtiyar N, Cinemre FB, Aydemir B. COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi. IGUSABDER. 2023;(20):724-734. doi:10.38079/igusabder.1301112
Chicago
Azmamedova, İnci, Nurten Bahtiyar, Fatma Behice Cinemre, and Birsen Aydemir. 2023. “COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, nos. 20: 724-34. https://doi.org/10.38079/igusabder.1301112.
EndNote
Azmamedova İ, Bahtiyar N, Cinemre FB, Aydemir B (September 1, 2023) COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences 20 724–734.
IEEE
[1]İ. Azmamedova, N. Bahtiyar, F. B. Cinemre, and B. Aydemir, “COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi”, IGUSABDER, no. 20, pp. 724–734, Sept. 2023, doi: 10.38079/igusabder.1301112.
ISNAD
Azmamedova, İnci - Bahtiyar, Nurten - Cinemre, Fatma Behice - Aydemir, Birsen. “COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 20 (September 1, 2023): 724-734. https://doi.org/10.38079/igusabder.1301112.
JAMA
1.Azmamedova İ, Bahtiyar N, Cinemre FB, Aydemir B. COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi. IGUSABDER. 2023;:724–734.
MLA
Azmamedova, İnci, et al. “COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, no. 20, Sept. 2023, pp. 724-3, doi:10.38079/igusabder.1301112.
Vancouver
1.İnci Azmamedova, Nurten Bahtiyar, Fatma Behice Cinemre, Birsen Aydemir. COVID-19’un Etiyopatogenezinde Hemoreolojik Parametrelerin Önemi. IGUSABDER. 2023 Sep. 1;(20):724-3. doi:10.38079/igusabder.1301112

Cited By

 Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)