Year 2021, Volume , Issue 13, Pages 16 - 29 2021-04-29

Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi
Iron Deficiency and Iron Deficiency Anemia in Children: Single-Center Experience

Gökçe CELEP [1] , Zeynep DURMAZ [2]


Amaç: Demir eksikliği (DE) ve demir eksikliği anemisi (DEA) ülkemizde ve dünyada sık görülen bir halk sağlığı sorunudur. Özellikle pediatrik yaş grubu için önemli bir tehdittir. Bu çalışmanın amacı hastanemize başvuran akut enfeksiyonu veya kronik hastalığı olmayan çocuklarda DE ve DEA sıklığını saptamaktır. Böylece destek tedavisi için yeni hedef yaş gruplarının saptanmasına katkıda bulunmak istenmektedir.
Yöntem: Araştırmaya 1 Ocak 2018-31 Aralık 2018 tarihleri arasında bir ikinci basamak sağlık kuruluşunun pediatri birimlerine başvuran çocuklar katıldı. Akut enfeksiyon bulgusu, lökositozu ve/veya C-reaktif protein yüksekliği, kronik hastalığı, obezite veya büyüme geriliği olanlar çalışma dışı bırakıldı. Veriler hastane kayıt ve dosya sisteminden geriye dönük olarak elde edildi. Katılımcılara ait yaş, cinsiyet, sağlık durumu bilgileri, tam kan sayımı, demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin düzeyleri kayıt altına alındı, transferrin satürasyonu hesaplandı. Elde edilen veriler istatistik paket programı ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya yaşları 1-17 arasında değişen 125’i kız (%58,7), 88’i erkek (%41,3) toplam 213 çocuk katıldı. Değerlendirmeler sonunda çalışma grubunda etiyolojiden bağımsız olarak anemi sıklığı %29,6 bulundu. DE sıklığı ise %26,2 idi, bu durumun ergen yaş grubunda ve kızlarda daha sık olduğu görüldü. DEA sıklığı ise %13, 1 idi.
Sonuç: DE ve DEA, sağlıklı görünen çocuklardan oluşan çalışma grubumuz için sık görülen bir sorundur. Demir gereksinimi diyetle karşılanamıyorsa tüm çocuklara destek tedavisi uygulanmalıdır. Özgün bulguları olmayan; ama multisistemik etkileri olan DE ve DEA’nin önlenmesi bu yolla mümkündür. Sağlık kurumuna tüm başvurular ve yapılan tüm muayeneler ile tetkikler çocuk sağlığı izlemleri için de bir fırsat olarak değerlendirilmelidir.
Aim: Iron deficiency (ID) and iron deficiency anemia (IDA) are common public health problems in our country and throughout the world. They are big threats for the pediatric age group. The aim of this study is to determine the frequency of ID and IDA in children without acute infection or chronic disease who admitted to our hospital. Thus, it is desired to contribute to the identification of new target age groups for prophylactic supplementation therapy.
Methods: Children who applied to the pediatric units of a secondary health care institution between January 1, 2018 and December 31, 2018 participated in the study. Participants with acute signs of infection, leukocytosis and/or high C-reactive protein levels or chronic disease, growth retardation, obesity were excluded from the study. The data of the study were obtained from the hospital record system retrospectively. The information about age, gender, health status, complete blood count, serum iron, iron-binding capacity, ferritin levels were noted and transferrin saturations were calculated. The data were evaluated by statistical software.
Results: A total of 213 children, 125 girls (58,7%) and 88 boys (41,3%), aged between 1-17, participated in the study. The frequency of anemia, ignoring the etiologic reason, was found to be 29,6% in the study group. ID was detected in 26,2% of the participants and it was more frequent in adolescent girls. IDA frequency was 13,1%.
Conclusion: ID and IDA are common problems for our study group, which consisted of healthy-looking children. Prophylactic iron supplementation should be applied to all children if the requirement cannot be provided by the diet. In this way, it is possible to prevent ID and IDA that have no specific signs but have multistemic effects. All applications to the health institution and all examinations should also be considered as an opportunity for child health monitoring. 
  • Sandoval C. Approach to the child with anemia Uptodate. http://www.uptodate.com Yayınlanma tarihi: Haziran 2019. Erişim tarihi 22 Nisan 2020.
  • Pasricha SR. Should we screen for iron deficiency anaemia? A review of the evidence and recent recommendations. Pathology. 2012;44(2):139-147. doi: 10.1097/PAT.0b013e32834e8291.
  • Stoltzfus RJ, Mullany L, Black RE. Iron deficiency anaemia. In: Ezzati M, Lopez Ad, Rodgers A, Murray CJL eds. Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004. (http://www.who.int/publications/cra/chapters/volume1/0163-0210.pdf?ua=1). Erişim tarihi 23 Nisan 2020: 163–210.
  • World Health Organization. The global prevalence of anaemia in 2011. Geneva: World Health Organization; 2015.
  • Balarajan Y, Ramakrishnan U, Ozaltin E, Shankar AH, Subramanian SV. Anaemia in low-income and middle-income countries. Lancet. 2011;378(9809):2123–35. doi:10.1016/S0140-6736(10)62304-.
  • Tolentino K, Friedman JF. An update on anemia in less developed countries. Am J Trop Med Hyg. 2007;77(1):44–51.
  • McLean E, Cogswell M, Egli I, Wojdyla D, De Benoist B. Worldwide prevalence of anaemia, WHO Vitamin and Mineral Nutrition Information System, 1993-2005. Public Health Nutr. 2009;12(4):444–54.
  • World Health Organization. Serum ferritin concentrations for the assessment of iron status and iron deficiency in populations. Vitamin and Mineral Nutrition Information System. Geneva: World Health Organization; 2011. Publication No. WHO/NMH/NHD/MNM/11.2.http://www.who.int/vmnis/indicators/serum_ferritin.pdf. Erişim tarihi 31 Ocak 2020.
  • Sills R. Iron defîciency anemia. In: Kliegman RM, Stanton B, St. Geme S, Schor N, eds. Nelson Textbook of Pediatrics. 20th ed. Philadelphia: Elsevier; 2015:2323-6.
  • Powers JM, Mahoney DH. Iron deficiency in infants and children under 12 years: Screening, prevention, clinical manifestations, and diagnosis. Uptodate. http://www.uptodate.com Yayınlanma tarihi Mart 2020. Erişim tarihi 22 Nisan 2020.
  • Baker RD, Greer FR, Committee on Nutrition American Academy of Pediatrics. Diagnosis and prevention of iron deficiency and iron-deficiency anemia in infants and young children (0-3 years of age). Pediatrics. 2010;126(5):1040. doi:10.1542/peds.2010-2576.
  • Vatandaş N, Atay G, Tarcan A, Kanra S, Özbek N. Hayatın ilk yılında demir profilaksisi ve anemi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2007;50:12-5.
  • Brugnara C, Oski FA, Nathan DG. Diagnostic approach to the anemic patient. In: Orkin SH, Fisher DE, Ginsburg D, et al, (Eds). Nathan and Oski's Hematology and Oncology of Infancy and Childhood. 8th ed. Philadelphia: WB Saunders; 2015.
  • Lerner NB. The anemias. In: Kliegman RM, Stanton BF, St Geme JW, Schor NF, (Eds). Nelson textbook of pediatrics. 20th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2015.
  • Kocak R, Alparslan ZN, Ağridağ G, Başlamıslı F, Aksungur PD, Koltaş S. The frequency of anaemia, iron deficiency, hemoglobin S and beta thalassemia in the south of Turkey. European Journal of Epidemiology. 1995;11(2):181-84. doi:10.1007/BF01719485.
  • Gür E, Yıldız I, Celkan T. Prevalence of anemia and the risk factors among school children in Istanbul. J Trop Pediatr. 2005;51(6):346-50. doi:10.1093/tropej/fmi032.
  • Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi. Türkiye’de 6-17 Aylık Çocuklarda ve Annelerinde Hemoglobin Ferritin D -Vitamini Düzeyi ve Demir Eksikliği Anemisi Durum Belirleme Yürütülen Programların Değerlendirilmesi Araştırması. Sağlık Bakanlığı Yayınları No: 873, Ankara,2011.
  • Stevens GA, Finucane MM, De-Regil LM, et al. Global, regional, and national trends in haemoglobin concentration and prevalence of total and severe anaemia in children and pregnant and non-pregnant women for 1995–2011: a systematic analysis of population-representative data. Lancet Glob Health. 2013;1:E16–E25. doi:10.1016/S2214- 109X(13)70001-9.
  • Kılıc A, Gokcay G. Cocuklarda demir eksikliği anemisine yaklaşım. Surekli Tıp Eğitimi Dergisi. 1999;8(11). URL: https://www.ttb.org.tr/STED/sted1199/st11992.html Erişim Tarihi: 22 Nisan 2020.
  • Canatan D, Köse MR, Üstündağ M, Haznedaroğlu M, Özbaş S. Hemoglobinopathy Control Program in Turkey. Community Genet. 2006;9(2):124-6. doi:10.1159/000091493.
  • Turkish Society of Hematology (TSH)[Internet]. Beta thalassemia trait and disease www.thd.org.tr. Erişim tarihi 29 Ocak 2020.
  • Powers JM. Iron requirements and iron deficiency in adolescents. Uptodate http://www.uptodate.com. Yayınlanma tarihi Mart 2020. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
  • “Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri,” T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, yayın no: 1112, Ankara, 2018.
  • Kılıçaslan Ö, Yıldırmak ZY, Urgancı N. Derin anemi nedeni ile çocuk kliniğine yatırılıp demir eksikliği tanısı alan olguların değerlendirilmesi. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni. 2014;48(3):234-8. doi: 10.5350/SEMB.20140421022006.
  • Kaya Ü, Çetinkaya F, Yıldırmak Y, Kaya ÖA. Bir kent hastanesinin süt çocuğu servisinde izlenen ağır anemili hastaların değerlendirilmesi. ŞEH Tıp Bülteni. 2003;37(4):36-9.
  • Ocak S, Kılıçaslan Ö, Yıldırmak ZY, Urgancı N. Adolesanlar ve anemi. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni. 2017;51(4):309-17. doi: 10.5350/SEMB.20170927094446.
Primary Language tr
Subjects Medicine
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-6250-5096
Author: Gökçe CELEP (Primary Author)
Institution: AMASYA ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-3260-0030
Author: Zeynep DURMAZ
Institution: AMASYA ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : April 29, 2021

Bibtex @research article { igusabder741716, journal = {İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {2536-4499}, eissn = {2602-2605}, address = {İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu - Cihangir Mah. Şehit Jandarma Komando Er Hakan Öner Sk. No: 1 Avcılar / İstanbul / Türkiye}, publisher = {İstanbul Gelisim University}, year = {2021}, volume = {}, pages = {16 - 29}, doi = {10.38079/igusabder.741716}, title = {Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi}, key = {cite}, author = {Celep, Gökçe and Durmaz, Zeynep} }
APA Celep, G , Durmaz, Z . (2021). Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi . İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi , (13) , 16-29 . DOI: 10.38079/igusabder.741716
MLA Celep, G , Durmaz, Z . "Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi" . İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (2021 ): 16-29 <https://dergipark.org.tr/en/pub/igusabder/issue/61945/741716>
Chicago Celep, G , Durmaz, Z . "Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi". İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (2021 ): 16-29
RIS TY - JOUR T1 - Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi AU - Gökçe Celep , Zeynep Durmaz Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.38079/igusabder.741716 DO - 10.38079/igusabder.741716 T2 - İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 16 EP - 29 VL - IS - 13 SN - 2536-4499-2602-2605 M3 - doi: 10.38079/igusabder.741716 UR - https://doi.org/10.38079/igusabder.741716 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi %A Gökçe Celep , Zeynep Durmaz %T Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi %D 2021 %J İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P 2536-4499-2602-2605 %V %N 13 %R doi: 10.38079/igusabder.741716 %U 10.38079/igusabder.741716
ISNAD Celep, Gökçe , Durmaz, Zeynep . "Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi". İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 13 (April 2021): 16-29 . https://doi.org/10.38079/igusabder.741716
AMA Celep G , Durmaz Z . Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi. IGUSABDER. 2021; (13): 16-29.
Vancouver Celep G , Durmaz Z . Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021; (13): 16-29.
IEEE G. Celep and Z. Durmaz , "Çocuklarda Demir Eksikliği ve Demir Eksikliği Anemisi: Tek Merkez Deneyimi", İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, no. 13, pp. 16-29, Apr. 2021, doi:10.38079/igusabder.741716