Identity, Insecurity and Fanaticism: A Critical Analysis of Leader Discourses

Abstract

Aim: This study aims to examine the role of individuals’ security concerns, issues of belonging, and identity problems in the spread of fanaticism in contemporary societies, and to analyze how this process is reinforced through political discourse.
Method: The study employs critical discourse analysis to examine the campaign slogans of political leaders who have won elections. In this context, the slogans are analyzed in terms of identity construction, the production of collective belonging, and practices of othering.
Results: The findings indicate that increasing insecurity and dissatisfaction among individuals strengthen the search for collective belonging, thereby creating a ground for fanatic attitudes. Moreover, it has been found that political leaders’ discourses activate the existing potential for fanaticism and produce an exclusionary and polarizing language through appeals to belonging. In addition, although the discourses of leaders in different countries vary in content, they show similarity around common fanatic codes such as the “us versus them” distinction, the exclusion of rationality, non-negotiability, and emotional mobilization. The findings also indicate that fanaticism is reproduced not as a particular ideology, but as a style of discourse operating through emotions and mobilizing the masses.
Conclusion: In this respect, the study demonstrates that fanaticism is not merely an individual tendency but a phenomenon shaped by structural insecurities and reinforced through political discourse, and it highlights the role of contemporary political communication in deepening social divisions.

Keywords

• Fanaticism
• Collective Belonging
• Insecurity
• Identity
• Othering

Kimlik, Güvensizlik ve Fanatizm: Lider Söylemleri Üzerine Eleştirel Bir Analiz

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin güvenlik kaygıları, aidiyet ve kimlik sorunlarının günümüzde fanatizmin yaygınlaşmasındaki rolünü incelemek ve bu sürecin siyasal söylemler aracılığıyla nasıl güçlendirildiğini analiz etmektir.
Yöntem: Çalışmada, seçim kazanan siyasi liderlerin kampanya sloganları eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu kapsamda sloganlar, kimlik inşası, aidiyet üretimi ve ötekileştirme pratikleri bağlamında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Elde edilen bulgular, bireylerde artan güvensizlik ve memnuniyetsizliğin kolektif aidiyet arayışını güçlendirdiğini ve bu durumun fanatik tutumlara zemin hazırladığını göstermektedir. Ayrıca siyasi liderlerin söylemlerinin, mevcut fanatizm potansiyelini harekete geçirerek aidiyet duygusu üzerinden dışlayıcı ve kutuplaştırıcı bir dil ürettiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte farklı ülkelerdeki liderlerin söylemlerinin içerik açısından çeşitlilik gösterse de, “biz ve onlar” ayrımı, rasyonaliteyi dışlama, müzakereye kapalılık ve duygusal mobilizasyon gibi ortak fanatik kodlar etrafında benzeştiği görülmüştür. Bulgular ayrıca fanatizmin belirli bir ideolojiden ziyade, duygular üzerinden işleyen ve kitleleri harekete geçiren bir söylem tarzı olarak yeniden üretildiğine işaret etmektedir.
Sonuç: Bu bağlamda çalışma, fanatizmin bireysel bir eğilimden ziyade yapısal güvensizlikler ve siyasal söylemler aracılığıyla beslenen bir olgu olduğunu ortaya koymakta ve çağdaş siyasal iletişim süreçlerinin toplumsal ayrışmayı derinleştiren etkilerine dikkat çekmektedir.

Keywords

• Fanatizm
• Kollektif Aidiyet
• Güven
• Kimlik
• Ötekileştirme

References

1. ANDERSON, B. (2017). Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması (İ. Savaşır, Çev.) Metis Yayınları.
2. ATEŞOĞLU, N. (2023). Eşitlikçi olmayan bir tutum olarak fanatizm. Kriter Yayınevi.
3. BAUMAN, Z. (2013). Modernite, kapitalizm, sosyalizm: Küresel çağda sosyal eşitsizlik (F. D. Ergün, Çev.). Say Yayınları.
4. BAUMAN, Z. (2017). Modernlik ve müphemlik (İ. Türkmen, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
5. BAUMAN, Z. (2018). Kapımızdaki yabancılar (E. Barca, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
6. BARKER, C.& GALASİNSKİ, D. (2001). Cultural studies and discourse analysis: a dialogue on lnaguage and identity. Sage.
7. CHAMBERS, L. (2014). Göç, kültür, kimlik (İ. Türkmen & M. Beşikci, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
8. ÇELİK, N. (2018). Değişen Devlet Algısı: Toplumsallıktan Bireyselliğe. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 5(1), 60-78.

9. DALY, W. T. (1977). Ideologıcal Fanatıcısm. ETC: A Review of General Semantics, 34(1), 43-53. http://www.jstor.org/ stable/42575222
10. FAIRCLOUGH, N. (2013). Critical discourse analysis: The critical study of language. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315834368
11. FUMURESCU, A. (2023). Fanaticism: A Political Philosophical History. By Zachary R. Goldsmith. Perspectives on Politics, University of Pennsylvania Press. 21(2), 716-718. doi:10.1017/S153759272300004X
12. GIDDENS, A. (2014). Modernite ve Bireysel Kimlik: Geç Modern Çağda Benlik ve Toplum. (Ü. Tatlıcan, Çev) Say Yayınları.
13. GOLDSMİTH, Z. R. (2022). Fanaticism: A Political Philosophical History. University of Pennsylvania Press.
14. GÖKA, E., GÖKA, S. (2009). Fanatizmin psikodinamiği, Anatolian Journal of Psychiatry. 10, 325-331
15. HOBSBAWM, E. J. (2017). Milletler ve milliyetçilik (O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
16. HOFFER, E. (2019). Kesin İnaçlılar. Olvido Kitap.
17. HOGG, M. A. (2007). Uncertainty identity theory. Advances in experimental social psychology. 39, 69-126.
18. JOHNSON, B., & FELDMAN, M. (2021). Turning to self-directed violence. In Siege Culture After Siege: Anatomy of a Neo-Nazi Terrorist Doctrine (pp. 4–6). International Centre for Counter-Terrorism.
19. KATSAFANAS, P. (2019). Fanaticism and sacred values. Philosophers’ Imprint 19(17), 1-20.
20. KATSAFANAS, P. (2022). Group fanaticism and narratives of ressentiment. In L. Townsend, R. R. Tietjen, H. B. Schmid, & M. Staudigl (Eds.), The Philosophy of Fanaticism: Epistemological, Affective, and Political Dimensions (pp. 157-183). Routledge.
21. MARCEL, G. (1955). The Decline of Wisdom. Philosophical Library.
22. ÖZER, Ö. (2000). “Haberde Egemen Söylemin Yeniden Üretimi: Türk Basınında Türkiye’deki İranlı Muhaliflerle İlgili Haberler”, Kültür ve İletişim, (3)2
23. POTTER, J., & Wetherell, M. (1987). Discourse and social psychology: Beyond attitudes and Behaviour. Sage.
24. PUNCH, K., F. (2005). Sosyal araştırmalara giriş: nicel ve nitel yaklaşımlar. (D. Bayrak, H.B. ARSLAN, Z. Akyüz, Çev.). Siyasal Kitabevi.
25. STANDING, G. (2022). Prekarya - Yeni Tehlikeli Sınıf (E. Bulut, Çev.). İletişim Yayınları.
26. SUMMERS, F. (2006). Fundamentalism, psychoanalysis and psychoanalytic theories. Psychoanal Rev. 93, 329-352.
27. SÖZEN, E. (1999). Söylem, Paradigma Yayınları.
28. SZANTO, T. (2020). In hate we trust: The collectivization and habitualization of hatred. Phenomenology and the Cognitive Sciences 19: 453–480. https:// doi. org/ 10. 1007/ s11097- 018- 9604-9.
29. TAJFEL, H. (1970). Experiments in Intergroup Discrimination. Scientific American, 223(5), 96-103. http://www.jstor.org/stable/24927662
30. TAYLAN, H. H. (2011). Sosyal Bilimlerde Kullanılan İçerik Analizi ve Söylem Analizinin Karşılaştırılması. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 63-76.
31. TIETJEN, R. R. (2023). Fear, Fanaticism, and Fragile Identities. Journal of Ethics, 27(2), 211-230. doi:10.1007/s10892-023-09418-9
32. TOPUZ, İ., ASLAN, O. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak eleştirel söylem analizi. Korkut Ata Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. https://korkutataturkiyat.com.tr
33. TOSCANO, A. (2013). Fanatizm, Bir Fikrin Kullanımları Üzerine. Metis Yayınları.
34. VAN DIJK, T. (2003). Critical discourse analysis. D.Schiffrin., D. Tannen, & E., H. Hamilton (Ed.), In The Handbook of Discourse Analysis. (352-372). Blakwell Publishing.
35. ZEITCHIK, J. (2015). Understanding and Responding to the Fanatical Mindset: Educational and Psychological Perspectives. Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought, 48(4), 38-59. http://www.jstor.org/ stable/44821374
36. ZIZEK, S. (1993). Dallying with the Negative: Kant, Hegel, and the Critique of Ideology. Duke University Press.