Year 2021, Volume 8 , Issue 1, Pages 15 - 28 2021-01-15

Proaktif Kariyer Adanmışlığı Davranışları Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama ve Doğrulayıcı Faktör Analizi Çalışması
Adaptation of the Career Engagement Scale that Measures Proactive Career Behavior into Turkish and Confirmatory Factor Analysis Study

Aziz MUSLU [1] , Abdülnaim TEMUR [2]


Denizcilik, zorlu koşulları nedeniyle çalışanların meslekten erken yaşta ayrıldığı bir meslektir. Bu duruma etki eden birçok faktör olsa da denizci adaylarının kariyer planlaması yapmaması ve mesleğe olan adanmışlığının olmaması sektör profesyonellerince neden olarak gösterilmektedir. Çalışmanın amacı, kariyer adanmışlığını ölçen bir ölçeğin uyarlanarak Türkçeye kazandırılmasıdır. Bu çalışmada Hirschi ve arkadaşları tarafından kariyer adanmışlığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan proaktif kariyer ölçeği denizci adayları üzerinde kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, sosyal ağlar ve elektronik posta yoluyla Deniz Ulaştırma İşletme Yönetimi bölümünde öğrenim gören Türkiye genelindeki 281 öğrenciye ulaşılmıştır. Amos 21 programı kullanılarak yapısal eşitlik modeliyle doğrulama çalışması yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda çalışmada kullanılan ölçeğin model uyum indekslerine göre ölçek alan yazınında kabul edilen yapısal eşitlik modeli uyum değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Günümüzde proaktif kariyer adanmışlığı davranışlarının artan öneminden dolayı ölçek uyarlanarak Türkçe literatüre kazandırılmıştır.

Maritime is a profession where employees leave the profession at an early age due to the difficult conditions. Although there are many factors that affect this situation, seafarers' candidates do not plan their careers and the lack of commitment to the profession is shown by industry professionals as a reason. In this study, a previously developed scale was used to measure the career engagement of seafarers. The reliability and validity studies of the career dedication scale have been applied to the Maritime Transport Management Department students who will work as future captains in the maritime industry. 281 students reached via social networks and e-mail in Turkey. In the results of the analysis, a verification study was carried out with the Amos 21 structural equation model developed by Hirschi et al. According to the model fit indexes, it has been seen that the structural equation model fit values accepted in the scale literature. The scale has been adapted and brought into the Turkish literature due to the increasing importance of proactive career engagement behaviors.

  • AKGÜL, A. (1997). Tıbbi araştırmalarda istatistiksel analiz teknikleri. Ankara: Yükseköğretim Kurulu Matbaası.
  • AYTAÇ, S. (2005). Çalışma yaşamında kariyer yönetimi planlaması gelişimi ve sorunları. Bursa: Ezgi Kitabevi.
  • BARRICK, M., ve MOUNT, M. (1993). Autonomy as a Moderator of the Relationships Between the Big Five Personality Dimensions and Job Performance. Journal of Applied Psychology, 78(1), 111-118.
  • BARUCH, Y. (2004). Managing careers: theory and practice. Harlow, United Kingdom: Financial Times/Prentice Hall/Pearson.
  • BATEMAN, T. S. ve CRANT, J. M. (1993). The proactive component of organizational behavior: A measure and correlates. Journal of Organizational Behavior, 14(2), 103-118
  • BAYRAKTAROĞLU, S. (2003). İnsan kaynakları yönetimi. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
  • BROWN, D. J., COBER, R. T., KANE, K., LEVY, P. E., ve SHALHOOP, J. (2006). Proactive personality and the successful job search: A field investigation with college graduates. Journal of Applied Psychology, 91(3), 717
  • CEVHER. E (2015). Üniversitelerde Kariyer Planlama Faaliyetleri Ekseninde Kariyer Merkezlerine Yönelik Bir Araştırma, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Cilt 5, Sayı 2, s.164- 177
  • COETZEE, M. ve SCHREUDER D. (2017). Proactive career self-management: exploring links among psychosocial career attributes and adaptability resources, South African Journal of Psychology, Volume: 48 issue: 2, page(s): 206-218 https://doi.org/10.1177/0081246317719646
  • COLE, D. A. (1987). Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 55(4). 284-594. doi: 10.1037/0022-006X.55.4.584
  • DE CENZO, D. A. – ROBİNS, S. (1996). Human resource management. New York: Willey.
  • EBBERWEIN, C. A., KRIESHOK, T. S., ULVEN, J. C. ve PROSSER, E. C. (2004). Voices in transition: Lessons on career adaptability. The Career Development Quarterly, 52, 292-308.Series in Management.
  • ERDOĞMUŞ, N. (2003). Kariyer geliştirme kuram ve uygulama. Ankara: Nobel Yayınları.
  • ERSEN, H. (1996). Toplam kalite ve insan kaynakları yönetimi ilişkisi. İstanbul: Yön Matbaacılık.
  • FERREİRA, N. (2012). Constructing a psychological career profile for staff retention. Unpublished Doctoral Dissertation. University of South Africa.
  • GRANT, A.M. ve ASHFORD, S., (2008). The Dynamics of Proactivity at Work. Research in organiza- tional Behavior, 28, 3-34.
  • GUPTA, V.K. ve BHAWE, N.M. (2007), “The influence of proactive personality and stereotype threat on women’s entrepreneurial intentions”, Journal of Leadership and Organizational Studies, Vol. 13 No. 4.
  • HALL, D. T. ve MIRVIS, P. (1995). The new career contract: Developing the whole person at midlife and beyond. Journal of Vocational Behavior, 47, 269-289.
  • HALL, D. T. (2002), Careers in and out of organizations. CA: Sage Publications.
  • Harvard Business Review. Kariyer yönetimi. M. Çetinbakış, (Çev.), (2004). İstanbul: Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası Yayını
  • HANDY C. (1998). Ruhun Arayışı Kapitalizmin Ötesi: Ruhun Amaç Arayışı, çev. Nurettin Elhüseyni, Boyner Holding Yayınları, İstanbul.
  • HIRSCHI, A. (2010). The role of chance events in the school-to-work transition: The influence of demographic, personality and career development variables. Journal of Vocational Behavior, 77, 39-49.
  • HIRSCHI, A., LEE, B., PORFELI, E. J. ve VONDRACEK, F. W. (2013). Proactive motivation and engagement in career behaviors: Investigating direct, mediated, and moderated effects. Journal of Vocational Behavior, 83(1), 31-40. Doi 10.1016/j.jvb.2013.02.003
  • HIRSCHI, A. ve FREUND, P. A. (2014). Career engagement: Investigating intra individual predictors of weekly fluctuations in proactive career behaviors. The Career Development Quarterly, 62(1), 5-20.
  • HIRSCHI, A., FREUND, P. A. ve HERMANN, A. (2014). The career engagement scale: Development and validation of a measure of proactive career behaviors. Journal of Career Assessment, 22(4), 575-594.
  • JÖRESKOG, K. ve SÖRBOM, D. (2001). LISREL. Mooresvile: Scientific Software.
  • KALAFAT T. (2019). Algılanan Kariyer Engelleri (AKE) Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlama Çalışması, Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 2(2), 103-124.
  • KIM, B., JANG, S. H., JUNG, S. H., LEE, B. H., PUIG, A., ve LEE, S. M. (2014). A Moderated Mediation Model of Planned Happenstance Skills, Career Engagement, Career Decision Self-Efficacy, and Career Decision Certainty. The Career Development Quarterly, 62(1), 56–69. doi: 10.1002/j.2161-0045.2014.00070.x
  • KLEHE, U. C., ZIKIC, H., VAN VIANEN, A. E., KOEN, J. ve BUYKEN, M. (2012). Coping proactively with economic stress: Career adaptability in the face of job insecurity, job loss, unemployment and underemployment. Research in Occupational Stress and Well-Being, 10, 131-176.
  • KOEN, J., KLEHE, U. C., VAN VİANEN, A. E., ZİKİC, J. ve NAUTA, A. (2010). Job-search strategies and reemployment quality: The impact of career adaptability. Journal of Vocational Behavior, 77(1), 126-139.
  • KOZAK, M. A. (2001). Konaklama işletmelerinde kariyer planlaması. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
  • MUSLU, A. (2008). Denizcilik sektöründe insan kaynakları yönetimi ve çalışma ilişkileri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • MUSLU, A. (2017). Y kuşağının iş motivasyonunu artırmak için sürdürülebilir yöntemler sustaınable methods to ıncrease job motıvatıon of y generatıons,: III. Uluslararası Girişimcilik, İstihdam ve Kariyer Kongresi, Muğla
  • NILES, S. G. ve HARRİS-BOWLSBEY, J. (2013). Career development interventions in the 21st century. (4th ed.). New Jersey: Pearson.
  • NILFOROOSHAN, P. ve SALIMI, S. (2016). Career adaptability as a mediator between personality and career engagement. Journal of Vocational Behavior, 94, 1-10.
  • OKAKIN, N. (2008). Kariyer yönetiminin bazı insan kaynakları fonksiyonları ile ilişkisi üzerine bir çalışma, Öneri Dergisi, Cilt 8, Sayı 30, s. 1 - 8
  • OKAKIN, N. (2009). Çalışma yaşamında insan kaynakları yönetimi, Beta Yayınevi, İstanbul.
  • PARKER, S. K., WILLIAMS, H.M. ve TURNER, N. (2006). Modeling the Antecedents of Proactive Behavior at Work. Journal of Applied Psychology, 91(3), 636-652.
  • POULSSON, E.(2018) “Digitalisation is a “part of evolutionary change”, Esben Poulsson, ICS, said” https://informaconnect.com/digitalisation-is-a-part-of-evolutionary-change-esben-poulsson-ics-said/ (Erişim Tarihi 05 Ocak 2020).
  • PEIPERL, M. – BARUCH, Y. (1997). Back to square zero: the post-corporate career. Organizational Dynamics (25). 7-22. https://doi.org/10.1016/S0090-2616(97)90033-4
  • POULSSON, E. (2018). Digitalisation is a part of evolutionary change. Erişim tarihi: 12.01.2020. https://informaconnect.com/digitalisation-is-a-part-of-evolutionary-change-esben-poulsson-ics-said/
  • ROGERS, M. E., CREED, P. A. ve GLENDON, A. I. (2008). The role of personality in adolescent career planning and exploration: A social cognitive perspective. Journal of Vocational Behavior, 73(1), 132-142
  • SAVICKAS, M. L. (2005). The theory and practice of career construction. In R. W. Lent ve S. D. Brown (Eds.). Career development and counseling: Putting theory and research to work. Hoboken: Wiley.
  • SAVICKAS, M. L., NOTA, L., ROSSIER, J., DAUWALDER, J. P., DUARTE, M. E., GUİCHARD, J., … ve VAN VİANEN, A. E. (2009). Life designing: A paradigm for career construction in21st century. Journal of Vocational Behavior, 75, 239-250.
  • SAVICKAS, M. L. ve PORFELI, E. J. (2012). Career adapt-abilities scale: Construction, reliability and measurement equivalence across 13 countries. Journal of Vocational Behavior, 80, 661-673.
  • SEIBERT, S. E., CRANT, J. M., ve KRAIMER, M. L. (1999). Proactive personality and career success. Journal of applied psychology, 84(3), 416-427.
  • SULLIVAN, S. E. (1999). The Changing Nature of Careers: A Review and Research Agenda. Journal of Management. 25(3). Doi: 10.1177/014920639902500308.
  • THOMPSON, J. (2005). Proactive Personality and Job Performance: A Social Capital Perspective. Journal of Applied Psychology, 90(5), 1011-1017.
  • YILDIRIM, V. (2000). Genel İşletmecilik. Adapazarı: Değişim Yayınları.
  • ZACHER, H. (2014). Career adaptability predicts subjective career success above and beyond personality traits and care self-evaluations. Journal of Vocational Behavior, 84, 21-30.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-3496-1374
Author: Aziz MUSLU (Primary Author)
Institution: ORDU ÜNİVERSİTESİ, FATSA DENİZ BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-9802-1587
Author: Abdülnaim TEMUR
Institution: İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, UYGULAMALI BİLİMLER YÜKSEKOKULU
Country: Turkey


Dates

Publication Date : January 15, 2021

APA Muslu, A , Temur, A . (2021). Proaktif Kariyer Adanmışlığı Davranışları Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama ve Doğrulayıcı Faktör Analizi Çalışması . İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 8 (1) , 15-28 . DOI: 10.17336/igusbd.681944