Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphanesi’nde Bulunan Fıkıh Risaleleri: Tespit, Tasnif ve Değerlendirme

Risalas are one of the scientific literature that is directly related to the social issues of the period in which it was written. Inebey Manuscript Library, which contains manuscripts written in a large period of time in Bursa and its environs, is an important treasure in terms of human and scientific history of geography as it takes the written Fiqh manuscripts. There are 426 Fiqh manuscripts that can be identified in the Library. Except for the repeated ones, the number of risalas is 281. In this article, risalas were collected as Methodology of Fiqh, Branches of Fiqh and various main topics. The Number of Methodology of Fiqh risalas are 8 and were collected under a single title. The Branches of Fiqh are subject to 9 different titles and 249 in total. There are 24 risalas under various title. 136 of these risalas have reached the present day and they are not published. The remaining 145 were published. In this paper, we will evaluate and classify risalas -which are titled according to topics- in terms of whether they are published or not.

Risâleler yazıldığı dönemin toplumsal meseleleriyle doğrudan alakalı olan ilmî literatürden biridir. Bursa ve çevresinde geniş bir zaman dilimini kapsayan yazma eserlerin bulunduğu İnebey Yazma Eser Kütüphanesi, yazma fıkıh risâlelerini deruhte etmesi sebebiyle coğrafyanın beşerî ve ilmî tarihi açısından önemli bir hazine konumundadır. Kütüphane’de bu kapsamda tespit edilebilen 426 yazma fıkıh risâlesi mevcuttur. Mükerrer olanlar hariç risâle sayısı 281’dir. Bu makalede risâleler; usûl-i fıkıh, fürû-i fıkıh ve muhtelif olmak üzere üç ana başlık altında toplanmıştır. Usûl-i fıkıh risâleleri 8 adet olup tek başlık altında toplanmıştır. Fürû-i fıkıh risâleleri 9 ayrı başlık olup toplam 249 adettir. Muhtelif risâleler başlığı altında ise 24 risâle bulunmaktadır. Bu risâlelerin 136’sı günümüze yazma olarak ulaşmış olup matbûları mevcut değildir. Geri kalan 145 risâle ise neşredilmiştir. Çalışmamızda konularına göre ana başlıklarını verdiğimiz risâlelerin matbû olup olmamalarına itibarla tasnifi ve çeşitli açılardan değerlendirmesi yapılacaktır.