Research Article

Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları

Volume: 80 Number: 4 December 31, 2022
  • Nilgün Dinçer Araz *
EN TR

Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları

Abstract

Hiç kimsenin hakimiyeti altında olmayan bir roma vatandaşı öldüğünde, bu kimsenin mirasçıları terekeye sahip olurdu. Tereke, intikal edebilen bütün hak ve borçlardan oluşmaktaydı. Hatta mirasçı(lar) ilk zamanlarda, mirasbırakanın şahsiyetini ve dini geleneklerini de devam ettirirdi. Roma hukukunda mirasçılık vasfı taşımanın en önemli sonuçlarından bir diğerini de, tereke alacaklılarına karşı sorumluluk oluştururdu. Zira mirasın kabulüyle birlikte mirasçının kendi malvarlığıyla mirasbırakanın malvarlığı birbirine karışırdı ve mirasçı, tereke alacaklılarına karşı bütün malvarlığıyla sorumlu olurdu. Terekenin mirasçısız kalması çok önemli sonuçlar doğurduğu için mirasçı sıfatıyla mirası kimlerin elde edebileceği bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Roma’da sadece hak ehliyetine sahip olmak mirasçılık vasfını da beraberinde getirmezdi. Bir kimsenin mirasçı vasfına sahip olabilmesi için belli şartların da gerçekleşmiş olması gerekirdi. Mirasçı atamaya ehliyetli bir kimse öldükten sonra, vasiyetnamesinde mirasçı olarak atadığı kimse(ler); vasiyetname yapmadan öldüğü takdirde de kanunun belirlediği belirli bazı kimseler mirasçı olmaya hak kazanırlardı. Zira Roma hukukuna göre, hiç kimse kısmen mirasçı naspederek, kısmen de etmeyerek ölemezdi. Mirasçı vasfını elde edebilmek için vasiyetname aracılığıyla veya vasiyetname olmadığı takdirde kanunen mirasa çağrılmak gerekse de aile dışı mirasçılar için ayrıca mirasın kabul edilmesi de gerekirdi. Aile dışı mirasçılar, hane halkı veya aile üyesi olmayan mirasçılardı. Bunlara ek olarak, bir kimsenin mirasçı vasfını taşıyabilmesi için mirasçı olabilme ehliyetine de sahip olması gerekirdi. Ancak vasiyetname aracılığıyla mirasın kazanılabilmesi dolayısıyla da mirasçı vasfının elde edilebilmesi için İmparator Augustus tarafından çıkarılan lex Iulia et Papia’da belirlenen koşulların da sağlanmış olması gerekirdi. Bu kanunlarla belirlenen şartlara sahip kimseler, mirası “ mirasçı olabilirdi. Buna karşılık mirastan yoksunluk, mirasçı vasfının kaybına neden olmayıp sadece kazanılan mirasa devlet tarafından el konulmasına yol açardı.

Keywords

References

  1. Aksaray Erkman B, ‘Roma Hukukunda Devletin Mirasçılığı’ (2021) 12(1) İnÜHFD 182-192. google scholar
  2. Apathy P, Klingenberg G ve Pennitz M, Einführung in das Römische Recht (5. Aufl, Böhlau 2012). google scholar
  3. Avenarius M, Der pseudo-ulpianische liber singularis regularum. Entstehung, Eigenart und Überlieferung einer hochklassischen Juristenschrift. Analyse, Neuedition und deutsche Übersetzung (1. Aufl, Wallstein 2005). google scholar
  4. Ayiter K, Roma Hukuku Dersleri, Aile Hukuku (2. Bası, Ankara Üniversitesi 1963). google scholar
  5. Babusiaux U, Wege zur Rechtsgeschichte: Römisches Erbrecht (1. Aufl, Böhlau 2015). google scholar
  6. Behrends O, Knütel R, Kupisch B, Seiler HH: Corpus Iuris Civilis, Text und Übersertzung II Digesten 1-10 (C.F. Müller 1995); III Digesten 11-20 (C.F. Müller 1999); IV Digesten 21-27 (C.F. Müller 2005); V Digesten 28-34 (C.F. Müller 2012). google scholar
  7. Berger A, Encyclopedic Dictionary of Roman Law (The American Philosophical Society 1953). google scholar
  8. Berki Ş, ‘Roma Miras Hukuku’ (1953) 10(1) AÜHFD 542-576. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Authors

Nilgün Dinçer Araz * This is me
0000-0003-1522-3971
Türkiye

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

November 21, 2021

Acceptance Date

September 7, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 80 Number: 4

APA
Dinçer Araz, N. (2022). Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları. İstanbul Hukuk Mecmuası, 80(4), 1223-1266. https://izlik.org/JA89EC29TM
AMA
1.Dinçer Araz N. Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2022;80(4):1223-1266. https://izlik.org/JA89EC29TM
Chicago
Dinçer Araz, Nilgün. 2022. “Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları”. İstanbul Hukuk Mecmuası 80 (4): 1223-66. https://izlik.org/JA89EC29TM.
EndNote
Dinçer Araz N (December 1, 2022) Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları. İstanbul Hukuk Mecmuası 80 4 1223–1266.
IEEE
[1]N. Dinçer Araz, “Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 80, no. 4, pp. 1223–1266, Dec. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA89EC29TM
ISNAD
Dinçer Araz, Nilgün. “Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları”. İstanbul Hukuk Mecmuası 80/4 (December 1, 2022): 1223-1266. https://izlik.org/JA89EC29TM.
JAMA
1.Dinçer Araz N. Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2022;80:1223–1266.
MLA
Dinçer Araz, Nilgün. “Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 80, no. 4, Dec. 2022, pp. 1223-66, https://izlik.org/JA89EC29TM.
Vancouver
1.Nilgün Dinçer Araz. Roma Hukukunda Mirasçılık Vasfının Şartları. İstanbul Hukuk Mecmuası [Internet]. 2022 Dec. 1;80(4):1223-66. Available from: https://izlik.org/JA89EC29TM