Research Article

Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi

Volume: 81 Number: 2 October 2, 2023
EN TR

Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi

Abstract

Lysander Spooner (1808-1887) 19. yüzyıl Amerikan siyaset felsefesinin önemli fakat sıklıkla ihmal edilmiş bir figürüdür. Bir hukukçu, girişimci ve politik deneme yazarıdır. İdeolojik olarak ise bireyci bir anarşist, kölecilik karşıtı ve emek hareketi ile serbest piyasa destekçisidir. Ayrıca otoriter hükümetler, devlet müdahaleciliği, yasa koyucu ve vergilendirici faaliyetler ve ahlaki, hukuki ya da politik her tür paternalizme karşı doğal hukuk felsefesinin bireyci bir kavranışı yönünde ve özel mülkiyet hakları lehine güçlü argümanlar geliştirmiş bir doğal hukuk teorisyenidir. Dolayısıyla o genel olarak iki ana felsefi konum arasında kendisine pozisyon edinir; doğal hukuk felsefesi ve radikal derecede bireyci bir anarşizm. İşte bu özgün felsefi karakterinden ötürü o çağdaş liberteryenler ve anarko-kapitalistler üzerinde oldukça etkileyici bir figür haline gelmiş olup, kitap ve broşürleri de liberteryen hukuk teorisini ve onun güncel hukuki meseleler hakkındaki çıktı ve savlarını anlayıp analiz edebilmek için oldukça elverişli kaynaklar halini almıştır. Fakat o ne bir sistematik çalışma kaleme almış ne de sistematik bir felsefe geliştirmeye çabalamıştır. Hukuk üzerine çeşitli eserler kaleme almış olmakla beraber, görüşlerini sistematik bir çalışma içerisinde bir araya getirememiştir. Bu çalışmada amaç, çeşitli kitap bölümleri ve broşürleri arasında dağılmış vaziyetteki hukuki görüşleri vasıtası ile, onun hukuk kavramını genel olarak açıklığa kavuşturmak ve bu kavrayışın doğal hukuk felsefesine bağlılığını, adalet, anayasa, hak, mülkiyet ve suç gibi bazı temel hukuki kavramlar üzerine düşüncelerine yoğunlaşmak suretiyle ortaya koymaktır. Spesifik olarak ise, bu çalışma ile Spooner’in ‘hukuk nedir?’ sorusuna verdiği doğal hukukçu cevabı tartışmaya yoğunlaşılacak ve bu cevapla bağlantılı bir biçimde suç ve mülkiyetin onun zihnindeki uygun telakki edilen manasını ele alacağız.

Keywords

References

  1. Akman ŞT, ‘John Locke’un Siyaset Felsefesi Ekseninde Doğal Hukukun Politikleştirilmesi’ (2021), 54(2) Amme İdaresi Dergisi 1-44. google scholar
  2. Alexander AJ, ‘The Ideas of Lysander Spooner’ (1950) 23(2) The New England Quarterly 200-217. google scholar
  3. Arıkan E, ‘Hart-Devlin Tartışmasında Olmayan Argümanlar’ (2020) 15(2) Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 537-568. google scholar
  4. Aydın MB, ‘İyi İnsanlar Kötü Kurallara İtaat Etmez: Gustav Radbruch’ iç Ertuğrul Uzun (ed) Çağdaş Hukuk Düşüncesine Giriş (1.Bası, İstanbul: İthaki Yayınları, 2015) 113-138 google scholar
  5. Brennan J, Liberteryenizm (çev) Atilla Yayla (1.Bası, Ankara: Liberte Yayınevi, 2015) google scholar
  6. Dülger M, ‘John Stuart Mill ve Hukuk Kuramına Etkileri’ (2020) 10(4) Beytulhikme: An International Journal of Philosophy 1471-1493. google scholar
  7. Hayek FA, Hukuk, Yasama ve Özgürlük (çev) Atilla Yayla, Mustafa Erdoğan, Mehmet Öz (1.Bası, Türkiye İş Bankası Yayınları, 2012) google scholar
  8. İnce M, ‘Lysander Spooner’in Siyaset ve Hukuk Teorisi’ iç Coşkun Can Aktan (ed) Liberteryenizm ve Anarko-Kapitalizm (Sobiad Yayınları, 2019) 180-196 google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 2, 2023

Submission Date

June 14, 2023

Acceptance Date

June 26, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 81 Number: 2

APA
Dülger, M. (2023). Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 81(2), 507-529. https://doi.org/10.26650/mecmua.2023.81.2.0007
AMA
1.Dülger M. Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2023;81(2):507-529. doi:10.26650/mecmua.2023.81.2.0007
Chicago
Dülger, Muzaffer. 2023. “Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner Ve Hukuk Teorisi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 81 (2): 507-29. https://doi.org/10.26650/mecmua.2023.81.2.0007.
EndNote
Dülger M (October 1, 2023) Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası 81 2 507–529.
IEEE
[1]M. Dülger, “Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 81, no. 2, pp. 507–529, Oct. 2023, doi: 10.26650/mecmua.2023.81.2.0007.
ISNAD
Dülger, Muzaffer. “Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner Ve Hukuk Teorisi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 81/2 (October 1, 2023): 507-529. https://doi.org/10.26650/mecmua.2023.81.2.0007.
JAMA
1.Dülger M. Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2023;81:507–529.
MLA
Dülger, Muzaffer. “Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner Ve Hukuk Teorisi”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 81, no. 2, Oct. 2023, pp. 507-29, doi:10.26650/mecmua.2023.81.2.0007.
Vancouver
1.Muzaffer Dülger. Anarko-Bireyci Bir Doğal Hukuk Yorumu: Lysander Spooner ve Hukuk Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2023 Oct. 1;81(2):507-29. doi:10.26650/mecmua.2023.81.2.0007