Research Article

Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi

Volume: 82 Number: 4 December 30, 2024
EN TR

Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Normlar hiyerarşisi normların içeriği ve potansiyel normatif gücü doğrultusunda ve normların birbirine uygun olma gerekliliği temelinde belirlenir. Bu anlamda hiyerarşik ilişkinin varlığı için “aykırılığın yaptırıma bağlanmış olması” zorunlu değildir. Ayrıca, hukuk kaynağı ve hukuk normu kavramlarının eşanlamlı olmadığı, hiyerarşinin kaynaklar arasında değil normlar arasında var olacağı unutulmamalıdır. Normların farklı kaynakların bir araya gelmesiyle oluştuğu durumlarda hiyerarşinin nasıl tespit edileceği “normların ayrılması teorisi” aracılığıyla ortaya konmalıdır. Anılan hususlara değinen birinci bölüm normlar hiyerarşisini ana hatlarıyla ortaya koymayı hedefliyor. İkinci bölüm ise hukuki pozitivist olmanın minimum şartından hareket ederek ideal ahlakın hukuk sisteminin üstünde olup olamayacağını tartışıyor. Hukuki pozitivizmin minimum şartı ayrılabilirlik tezidir. Bu tez “hukukun varlığı ve içeriğinin ahlaki doğruluğuna bağlı olmaması” ve “muhatapların hukuka uymak için ahlaki eylem sebebine sahip olmasının gerekmemesi” şeklindeki iki iddianın birleşimi olarak ifade edilebilir. Bu tez hukukun ahlaken iyi olması gerektiği iddiasıyla uyumludur. Ahlaken kötü olmak hukukun varlığına etki etmediği sürece hukuki pozitivizmin minimum tezi zarar görmez. Madem, ilk bölümde vurgulandığı üzere, normlar arasındaki hiyerarşik ilişki aykırılık durumunda geçersizlik yaptırımının varlığını şart koşmuyor ve uygun olma gerekliliğini yeterli görüyor, bu durumda hukukun ahlaka uygun olma gerekliliği dolayısıyla ideal ahlakın hukuktan üstün olduğu iddia edilebilir mi? Makale bu sorunun niçin olumsuz yanıtlanması gerektiğine dair açıklamalarla son buluyor.

Keywords

References

  1. Audi R, Practical Reason and Ethical Decision (Routledge 2006). google scholar
  2. Austin J, The Province of Jurisprudence Determined (CUP 2001). google scholar
  3. Bentham J, Of Laws in General (University of London The Athlone Press 1970). google scholar
  4. Bulygin E, ‘Norms, Normative Propositions and Legal Statements’, iç Carlos Bernal, Pablo E Navarro ve Stanley L Paulson (editörler), Essays in Legal Philosophy (OUP 2015). google scholar
  5. Coleman J L, ‘Beyond the Separability Thesis: Moral Semantics and the Methodology of Jurisprudence’ (2007) 27(4) OJLS 581-608. google scholar
  6. Cook R T, A Dictionary of Philosophical Logic (Edinburgh University Press 2009). google scholar
  7. Copp D, ‘Moral Skepticism’ (1991) 62(3) Philosophical Studies 203-233. google scholar
  8. Gardner J, ‘5 */2 Myths’ (2001) 46(1) Am.JJuris. 199-228. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Law (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

November 12, 2023

Acceptance Date

August 29, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 82 Number: 4

APA
Gülgeç, Y. B. (2024). Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 82(4), 1409-1432. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.4.0003
AMA
1.Gülgeç YB. Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82(4):1409-1432. doi:10.26650/mecmua.2024.82.4.0003
Chicago
Gülgeç, Yahya Berkol. 2024. “Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 (4): 1409-32. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.4.0003.
EndNote
Gülgeç YB (December 1, 2024) Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 4 1409–1432.
IEEE
[1]Y. B. Gülgeç, “Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 4, pp. 1409–1432, Dec. 2024, doi: 10.26650/mecmua.2024.82.4.0003.
ISNAD
Gülgeç, Yahya Berkol. “Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82/4 (December 1, 2024): 1409-1432. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.4.0003.
JAMA
1.Gülgeç YB. Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82:1409–1432.
MLA
Gülgeç, Yahya Berkol. “Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 4, Dec. 2024, pp. 1409-32, doi:10.26650/mecmua.2024.82.4.0003.
Vancouver
1.Yahya Berkol Gülgeç. Normlar Hiyerarşisi Teorisi Doğrultusunda Hukukun Ahlaka Uygun Olma Gerekliliğinin Hukuki Pozitivizm Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024 Dec. 1;82(4):1409-32. doi:10.26650/mecmua.2024.82.4.0003