Research Article

Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi

Volume: 83 Number: 2 August 21, 2025
  • Ebru Demir *
EN TR

Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi

Abstract

9 Nisan 2024 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (kısaca Mahkeme veya AİHM) tarihi bir karara imza atmış ve tarihinde ilk kez iklim değişikliği alanında bir ihlal kararı vermiştir. İsviçre’ye karşı açılmış olan Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri kararıyla birlikte Mahkeme, iklim değişikliği konusunda devletlerin kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini denetleme noktasında yetkili olduğunu göstermiştir. Karar gerek insan hakları alanında gerekse çevre ve iklim hukuku alanında büyük bir yankı uyandırmıştır. Karar, hem AİHM önüne hem de ulusal mahkemeler önüne iklim değişikliği alanında çok sayıda başvurunun gelmesine zemin hazırlayacaktır. Eldeki çalışma Mahkeme’nin tarihinde bir dönüm noktası olan bu davayı detaylı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ilk olarak Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri davasında başvuru sahiplerinin şikâyetleri ve mağduriyet iddiaları incelenmiştir. Başvuru sahipleri, iklim değişikliğinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yer alan temel hak ve özgürlüklerine etkisi üzerinden başvurularını şekillendirmişlerdir. Çalışmada daha sonra İsviçre Hükümeti’nin karşıt argümanlarına (counter arguments) yer verilecektir. İsviçre Hükümeti, bu davada, iklim davalarında sıklıkla karşımıza çıkan tezleri (okyanusta bir damla tezi ve güçler ayrılığı tezi) öne sürmüştür. Bu argümanlar, benzer argümanların öne sürüldüğü farklı iklim davaları ile birlikte, detaylı bir şekilde analiz edilecektir. Çalışmada son olarak, AİHM’in İsviçre Hükümeti’nin karşıt argümanlarına yönelik değerlendirmeleri incelenmiştir. Mahkeme’nin karardaki bu önemli değerlendirmeleri, iklim değişikliğinin insan haklarını çok yakından ilgilendiren bir problem olduğunu açık bir şekilde tespit etmektedir.

Keywords

References

  1. Arnardóttir OM, ‘Vulnerability under Article 14 of the European Convention on Human Rights: Innovation or Business as Usual’ (2017) 4(3) Oslo Law Review 150. google scholar
  2. Arntz S ve Krommendijk J, ‘Historic and Unprecedented’, Verfassungsblog (9 Nisan 2024) < https://verfassungsblog.de/historic-and-unprecedented/ > Erişim Tarihi 8 Temmuz 2024. google scholar
  3. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 4 Kasım 1950, < https://70.coe.int/pdf/convention_eng.pdf > Erişim Tarihi 6 Temmuz 2024. google scholar
  4. Banda ML, Climate Science in the Courts: A Review of US and International Judicial Pronouncements (Environmental Law Institute 2020). google scholar
  5. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (United Nations Framework Convention on Climate Change - UNFCC), 1992 < https://unfccc.int/files/essential_background/background_publications_htmlpdf/application/pdf/conveng.pdf > Erişim Tarihi 10 Temmuz 2024. google scholar
  6. Bodansky D, ‘The Role of the International Court of Justice in Addressing Climate Change: Some Preliminary Reflections’ (2017) 49 Arizona State Law Journal 689. google scholar
  7. Borràs S, ‘New Transitions from Human Rights to the Environment to the Rights of the Nature’ (2016) 5(1) Transnational Environmental Law 113. google scholar
  8. Bošnjak M ve Zajac K, ‘Judicial Activism and Judge-Made Law at the ECtHR’ (2023) 23 Human Rights Law Review 1. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Law (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Ebru Demir * This is me
Türkiye

Publication Date

August 21, 2025

Submission Date

July 17, 2024

Acceptance Date

May 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 83 Number: 2

APA
Demir, E. (2025). Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 83(2), 689-707. https://doi.org/10.26650/mecmua.2025.83.2.0006
AMA
1.Demir E. Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2025;83(2):689-707. doi:10.26650/mecmua.2025.83.2.0006
Chicago
Demir, Ebru. 2025. “Verein KlimaSeniorinnen Schweiz Ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 83 (2): 689-707. https://doi.org/10.26650/mecmua.2025.83.2.0006.
EndNote
Demir E (August 1, 2025) Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası 83 2 689–707.
IEEE
[1]E. Demir, “Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 83, no. 2, pp. 689–707, Aug. 2025, doi: 10.26650/mecmua.2025.83.2.0006.
ISNAD
Demir, Ebru. “Verein KlimaSeniorinnen Schweiz Ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 83/2 (August 1, 2025): 689-707. https://doi.org/10.26650/mecmua.2025.83.2.0006.
JAMA
1.Demir E. Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2025;83:689–707.
MLA
Demir, Ebru. “Verein KlimaSeniorinnen Schweiz Ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 83, no. 2, Aug. 2025, pp. 689-07, doi:10.26650/mecmua.2025.83.2.0006.
Vancouver
1.Ebru Demir. Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2025 Aug. 1;83(2):689-707. doi:10.26650/mecmua.2025.83.2.0006