Meslek Birliklerinin Toplu Hak Takip Yetkisi

Abstract

Meslek birlikleri, toplu hak yönetimi ile fikri hakları kullanmak isteyenlerin hak sahiplerine ulaşmasındaki güçlüğünü ortadan kaldırarak telif hakkı sahiplerinin haklarının korunmasına hizmet eden kuruluşlardır. Toplu hak yönetimi, meslek birliklerinin en önemli özelliği olup, takibe uygun hakların meslek birliklerine verilen bir yetki belgesi sayesinde meslek birlikleri tarafından takip edilmesi anlamına gelir. Meslek birliği, üçüncü kişiler ile üyeleri tarafından yetkilendirildiği haklara ilişkin lisans anlaşmaları yapar, anlaşma olmaksızın kullanım gerçekleştirenlere karşı tecavüz davaları açar ve bunlar sayesinde topladığı paraları, ilgili meslek birliğinin bedel dağıtım yönergesi doğrultusunda üyelerine dağıtır. Böylece üçüncü kişilerin eser sahiplerine ulaşması kolaylaşır ve nihayetinde bir hak sahibinin kendisi için anlaşabileceğinden daha fazla kullanıcı ile anlaşma sağlanmış olur. Bu bakımdan toplu hak takip sistemi hem hak sahibi hem de telif hakkına konu eserden faydalanmak isteyen üçüncü kişiler bakımından süreci kolaylaştıran bir sistemdir. Bu düşünce çerçevesinde 2001 ve 2004 yıllarında yapılan Kanun değişiklikleri ile meslek birlikleri ve toplu hak takibi sistemi Türk Hukukunun da bir parçası haline getirilmiştir. 07.11.2020 tarihinde yürürlüğe giren Meslek Birliklerine Verilecek Yetki Belgesi Hakkında Yönetmelik ve 06.04.2022 tarihinde yürürlüğe giren Telif Hakları Alanında Meslek Birlikleri Yönetmeliği ile de Türkiye’deki sistem tamamen şekillendirilmeye çalışılmıştır. Bu düzenlemeler kapsamında; toplu hak takibinin hukuki dayanakları, yetki belgesi ve hak takip ilişkisinin hukuki niteliği, toplu hak takibinin özellikleri ve meslek birliklerinin toplu hak takip yetkisinin sınırları belirlenmeye çalışılacaktır.

Keywords

• Meslek Birliği
• Toplu Hak Takibi
• Toplu Hak Yönetimi
• Yetki Belgesi
• Telif Hakkı
• Umuma İletim Hakkı
• Dijital İletim

Collective Rights Enforcement Authority of Professional Associations

Abstract

Collecting societies are non-governmental organizations that serve to protect the rights of copyright holders by eliminating the difficulty of those who want to use intellectual rights to reach them through collective rights management. Collective rights management, which is the most important feature of collecting societies, is the follow-up of rights that are suitable for this by collecting societies, thanks to an authority of given to collecting societies. Collecting societies make license agreements with third parties regarding the rights authorized by their members, file infringement lawsuits against those who use works without an agreement, and distribute the money collected through these agreements and cases to its members in line with the price distribution directive of the relevant collecting societies. Thus, it becomes easier for third parties to reach the copyright owner, and finally, agreements are made with more users than right owners can agree for themselves. In this respect, the collective rights tracking system is a system that facilitates the process for both the right holder and the third parties who want to benefit from the copyrighted work. Within the framework of this idea, with the Law amendments made in 2001 and 2004, collecting societies and collective rights follow-up system became a part of Turkish Law. With Regulation on Certificate of Authorization to be Given to Collecting Societies, which entered into force on 07.11.2020 and Regulation of Collecting Societies in the Field of Copyrights, which entered into force on 06.04.2022, the system was tried to be fully shaped in Turkey. Within the scope of these regulations; the legal basis of collective rights enforcement, the certificate of authorization and the legal nature of the legal follow-up relationship; the characteristics of collective rights follow-up; and the limits of the collective rights follow-up authority of the collecting societies will be tried to be determined.

Keywords

• Collecting Societies
• Copyright Collective
• Copyright Collection Society
• Collective Management Organization
• Copyright Society
• Collective Rights Tracking
• Collective Rights Management
• Authorization Certificate
• Copyright
• Public Transmission Right
• Digital Transmission

References

1. Akbilek M, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na Göre Meslek Birlikleri (Kadir Has Üniversitesi SBE, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2011). google scholar
2. Alain S, "The European 'Extended Collective Licensing' Model" (2011) 34 Symposium: Collective Management of Copyright: Solution or Sacrifice? 665-670. google scholar
3. Arkan A, Eser Sahibinin Haklarına Bağlantılı Haklar (Vedat 2005). google scholar
4. Arkan Serim A, "Türk Hukuku'nda Eser Sahipleri ve Bağlantılı Hak Sahiplerinin Meslek Birliklerine Üyeliği Konusundaki Sistem" Tekin Memiş (Ed.) Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2009 (On İki Levha 2009) 309-318. google scholar
5. Arkan Serim A, "Meslek Birlikleri ile İlgili Güncel Hukuki Gelişmeler" , Fikri ve Sınai Haklarda Problemler ve Çözüm Yolları Sempozyumu 13-14 Ekim 2014 (İstanbul Barosu Yayınları 2016) 117-120. google scholar
6. Arslan R ve Yılmaz E ve Taşpınar Ayvaz S ve Hanağası E, Medenî Usul Hukuku (5. bs., Yetkin 2019). google scholar
7. Atalı M ve Ermenek İ ve Erdoğan E, Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı (Yetkin 2018). google scholar
8. Ateş M, "Fikri Ürünlerin Umumi Mahallerde Kullanımından Doğan Hakların Takibi Sistemi ve Anayasa Mahkemesinin FSEK'in md. 41/12 Hükmüne İlişkin İptal Kararı Üzerine Bir Değerlendirme", Fikir ve Sanat Eserleri Hukukuna Dair Makalelerim (Adalet 2016) 107-144. google scholar

9. Aydıncık Ş, Fikri Haklara İlişkin Lisans Sözleşmeleri (Arıkan 2006). google scholar
10. Beşiroğlu A, Düşünce Ürünleri Üzerindeki Haklar (3. bs., Beta 2004). google scholar
11. Bozbel S, Fikri Mülkiyet Hukuku (On İki Levha 2015). google scholar
12. Bozbel S, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (On İki Levha 2012). google scholar
13. Börü L, “Sıfat ve Dava Takip Yetkisi” (2011) 27 BATİDER 249-280. google scholar
14. Börü L, Dava Konusunun Devri (Yetkin 2012). google scholar
15. Dayıoğlu S, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku Bakımından Müzik Edisyon Faaliyetleri ve Edisyon Sözleşmeleri, Tekin Memiş (Ed.), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2010, (On İki Levha 2011) 179-222. google scholar
16. Demirbaş A, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda Eser Sahibinin Mali Haklara Tecavüz Halinde Hak Sahibine Sağlanan Hukuku Koruma (On İki Levha 2015). google scholar
17. Deren Yıldırım N, Türk İsviçre ve Alman Medeni Usul Hukukunda Kesin Hükmün Subjektif Sınırları (Alfa 1996). google scholar
18. Dişel B, Dava Takip Yetkisi (Oniki Levha 2020). google scholar
19. Dreier T ve Schulze G ve Raune B ve Specht-Riemenschneider L, Urheberrechtsgesetz Commentar (7. Auflage, C.H.Beck 2022). google scholar
20. Erçal H, Avrupa Birliği ve Türk Hukukunda Meslek Birliklerinin Telif Haklarının Korunmasındaki Konumu (Gazi Üniversitesi SBE, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2014). google scholar
21. Erdil E, Fikri Mülkiyet Hukuku (Vedat 2016). google scholar
22. Erdil E, İçtihatlı ve Gerekçeli Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Şerhi Cilt 1 (Vedat 2009). google scholar
23. Gaiser S, Die kollektive Wahrnehmung filmerischer Rechte in Deutschland im Rechtsvergleich zu den USA und Großbritannien (C.F. Müller 2011). google scholar
24. Gergen T, “Die Verwertungsgesellschaft VG WORT: Genese und neue Herausfforderungen” (2010) 1 JEHL 14-19. google scholar
25. Gözübüyük B, “Gelişen Blokzincir Teknolojisinin Vadettikleri Karşısında Türkiye’de Müzik Alanında Faaliyet Gösteren Meslek Birliklerinin Rolü” (2021) 7(2) TFM 323-349. google scholar
26. Güneş İ, Son Yasal Düzenlemelerle Uygulamada Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (Seçkin 2008). google scholar
27. Hoeren T ve Sieber U ve Holznagel B, Handburch Multimedia-Recht (C. H. Beck 2021). google scholar
28. Hoßbach N, Verwertungsgesellschaften: Ihre Rechtsnatur und Mitwirkungsrechte am Beispiel der GEMA (Universitätsverlag Göttingen 2020). google scholar
29. Karakuzu Baytan D, Fikri Mülkiyet Hukuku (Beta 2005). google scholar
30. Kaya Y, Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması ve Fikri Mülkiyet Hakları (Rekabet Kurumu 2003). google scholar
31. Kılıçoğlu A, "Fikri Haklar Alanında 5101 sayılı Kanunla Getirilen Yenilikler" (2004) 44 TBBD 65-84. google scholar
32. Kuru B, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku (Legal 2016). google scholar
33. Küçükali C, Fikri Hakların İhlalinden Kaynaklanan Tazminat Davası (Seçkin 2017). google scholar
34. Loewenheim U, Hanburch des Urhaberrechts (3. Auflage, C. H. Beck 2021). google scholar
35. Memiş T, "FSEK Sisteminde ve İlkeler Işığında Umumi Mahallerde Eserin Kullanımı ve Haklar -Yargı Kararları Çerçevesinde Değerlendirmeler-", Tekin Memiş (Ed.), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2014 (Yetkin 2016) 299-325. google scholar
36. Mısır MB, “Fikri Hakların Korunmasında Meslek Birliklerinin Yeri” (2002) 4(2) FMR 15-49. google scholar
37. Okutan Nilsson G ve Tosun Y ve Çataklar E, Görsel İşitsel Sektörde Toplu Hak Yönetimi: Karşılaştırmalı Hukuk ve Türkiye İçin Öneriler (On İki Levha 2014). google scholar
38. Pekcanıtez H ve Atalay O ve Özekes M, Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı (6. bs., Vedat 2018). google scholar
39. Schulze E, Urheberrecht in der Musik und die Deutsche Urheberrechtsgesellschaft (2. Auflage, Berlin Walterde Gruyter&Co. 1956). google scholar
40. Soysal M, Türkiye'de ve Avrupa'da Televizyon Yayınlarında Telif Hakkı Uygulamaları (Eğitim 2018). google scholar
41. Suluk C, "Telif Yasa Taslağı Işığında Telif Birlikleri ile Kullanıcılar Arasındaki Uyuşmazlıkların Halli" (2013) 8-78 Terazi Hukuk Dergisi 24-27. google scholar
42. Suluk C ve Orhan A, Uygulamalı Fikri Mülkiyet Hukuku: Genel Esaslar, Fikir ve Sanat Eserleri Cilt 2 (Arıkan 2005). google scholar
43. Şener O H, Adi Ortaklık (Yetkin 2008). google scholar
44. Tanrıver S, Medenî Usûl Hukuku I (Yetkin 2021). google scholar
45. Taş Korkmaz H, Hukuk Davalarında Gerçek Tarafın Belirlenmesi (On İki Levha 2021). google scholar
46. Tekinalp Ü, “Eser Sahipleri Mesleki Birlikleri” (1979) 10 (1) BATİDER 67-96. google scholar
47. Tekinalp Ü, Fikri Mülkiyet Hukuku (5. bs., Vedat 2012). google scholar
48. Tutumlu MA, Kuram ve Uygulama Açısından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Yeni ve Değişik Hükümlerinin Yorumu (2. bs., Seçkin 2012). google scholar
49. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı, Fikri Mülkiyet Hakları Özel İhtisas Komisyonu Raporu: Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013) (Devlet Planlama Teşkilatı 2007). google scholar
50. Öztan F, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (Turhan 2008). google scholar
51. Yavuz C, Türk-İsviçre ve Fransız Medeni Hukuklarında Dolaylı Temsil (İstanbul Üniversitesi 1983). google scholar
52. Yavuz L ve Alıca T ve Merdivan F, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu Cilt 1-2 (2. bs., Seçkin 2014). google scholar
53. von Lewinski S, "Mandatory Collective Administration of Exclusive Rights -A Case Study On Its Compatibility With International and EC Copyright Law" (2004) UNESCO, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000262605 (Çevrimiçi-24.08.2021), s. 1-14. google scholar
54. Elektronik Kaynakça google scholar
55. Lexpera İçtihat Bankası google scholar
56. Kazancı İçtihat Bankası google scholar
57. http://www.tmc.com.tr/edisyon.php google scholar
58. http://utopyamuzik.com/edisyon/ google scholar
59. https://www.umusicpub.com/tr/About-Us.aspx google scholar
60. http://www.ulusmuzik.com/sayfalar.aspx?sayfa=edisyon google scholar
61. https://muzikotek.com.tr/tr/yayim/ muzikotek-ve-yayim google scholar
62. https://msg.org.tr/ google scholar
63. http://www.muyorbir.org.tr/ google scholar
64. http://tr.mu-yap.org/ google scholar
65. http://www.mesam.org.tr/ google scholar
66. https://msg.org.tr/ google scholar
67. http://www.muyabir.org.tr/ google scholar