Bilgisayar Oyunlarında Geliştirici/Yayıncı ve Oyuncular Arasındaki Temel Hukuki İlişkilerin Tespit ve Analizi

Abstract

Bilgisayar oyunları, ulusal ve uluslararası piyasada devasa bir pazara sahiptir. Oyunlar temelde birer bilgisayar programıdır ve içerisinde sesli, yazılı, görsel unsurlar barındırırlar. Bu sebeple oyunların Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu tarafından korunan ürünler oldukları hususu açıktır. Yine oyunlar, geliştiriciler/yayıncılar için ticari birer ürünken, oyuncular için ise tüketici işlemine konu olurlar. Her durumda yayıncı ile oyuncu arasında bir sözleşme ilişkisi vardır. Bu sözleşme, içerisinde birden fazla ve farklı türden yükümlülüğü barındırır. Bu sebeple uygun çözüm ve nitelendirme için ele alınan oyunun türüne uygun bir inceleme yapılmalıdır. Oyunların bir kısmı çevrimdışı oynanırken, günümüzde büyük bir kısmı ise çevrimiçi oynanmaktadır. Özellikle çevrimiçi ve çok oyunculu bilgisayar oyunları, bu hukuki ele alınış ve meselelerin artmasına sebep olmuştur. Zira genellikle sözleşme ilişkileri sürenin ilerlemesi ile bir ayrışmaya, sona ermeye doğru gider. Bilgisayar oyunlarında ise oyun ile kullanıcı arasındaki organik bağ süre ile doğru orantılı olarak artar. Meselelerin çözümü içinse öncelikle bilgisayar oyunu süjeleri arasındaki temel ilişkilerin tespit ve analiz edilmesi gerekir. Çalışmamızda bu süjeler, bilgisayar oyununu meydana getirip piyasaya sunan geliştirici/yayıncılar, oyunu temin eden oyuncu/kullanıcılar ve başta video yayıncılar olmak üzere üçüncü kişilerdir. Burada asıl inceleme konusu ise bilhassa geliştirici/yayıncı ile kullanıcı arasındaki ilişkidir. Hukuki ilişkinin kuruluşu ve geçerliliği, tarafların hak ve borçları, sözleşmenin hukuki niteliği ve muhtemel hukuki meseleler tespit ve kısaca analiz edilecektir. Keza oyuncuların, video yayıncı olarak hareket eden diğer oyuncular ile arasındaki ilişkideki temel hususlara da genel hatlarıyla değinilecektir. Çalışmada yapılan açıklamalar, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, bilgisayarlar dışında konsol, mobil araçlar ve akıllı telefonlar gibi unsurlar üzerinden oynanan dijital oyunlar için de geçerlidir.

Keywords

• Bilgisayar Oyunu
• Video Oyunu
• Geliştirici
• Oyuncu
• Yayıncı
• Hile
• Lisans Sözleşmesi
• Sorumluluk
• Fikri Mülkiyet
• Hukuk

Determination And Analysis Of Fundamental Legal Relationships Between Developers/Publishers And Gamers In Computer Games

Abstract

Computer games have a huge market in the national and international markets. Games are basically computer programs and contain audio, written, and visual elements. Games are also protected by the Copyright law. Games are commercial products for developers/publishers, and subjects of a consumer transaction for gamers. In all cases, there is a contractual relationship between publishers and gamers. This contract includes multiple and different types of obligations. Therefore, appropriate characterization is important for solving the concrete issue. While some of the games are played offline, today most of them are played online. Especially online and multiplayer computer games have led to an increase in these legal approaches and issues. Because contractual relations generally tend toward separation and termination as time progresses. However, in computer games, the organic bond between the game and the player increases in direct proportion to time. In order to solve these issues, relationships between computer game subjects must be analyzed. The main subject of analysis here is the relationship between the developer/publisher and the gamer. The establishment and validity of the legal relationship, rights and obligations of the parties, legal nature of the contract, and possible legal issues will be determined and analyzed. Likewise, the fundamental issues in the relationship between gamers and other gamers acting as streamers will also be discussed in general terms. The explanations made in the study are also valid for games played on devices other than computers, such as consoles, mobile devices, and smartphones, to the extent appropriate to their nature.

Keywords

• Computer Game
• Video Game
• Developer
• Gamer
• Player
• Streamer
• Cheat
• License Agreement
• Liability
• Intellectual Property
• Law

References

1. Akkanat-Öztürk EB, Karşı Edim Olarak Kişisel Veriler (On İki Levha 2022). google scholar
2. Antalya OG, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. V/1, 1: Temel Kavramlar Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri iç O Gökhan Antalya (ed), (2. Bası, Seçkin 2019). google scholar
3. Aral F, Türk Borçlar Hukukunda Kötü İfa (Yetkin 2011). google scholar
4. Ataşlar AH ve Ülgen İ, Türk Hukukunda Dijital Oyunların Korunması (2. Bası, On İki Levha 2022). google scholar
5. Balkin JM, ‘Law and Liberty in Virtual Worlds’ in Jack M Balkin and Beth Simone Noveck (eds), The State of Play: Law, Games, and Virtual Worlds (New York University Press 2006) 86-117. google scholar
6. Bombace M, Sites BD, Peele CA and Fairfield JAT, ‘Contracts as Private Law in Video Games and Immersive Entertainment’, in Chrissie Scelsi and Ross A Dannenberg (eds), Computer Games and Immersive Entertainment: New Frontiers in Intellectual Property Law (ABA 2018) 1-60. google scholar
7. Corbett S, ‘Computer Game Licences: The EULA and Its Discontents’ (2019) 35(4) Computer Law & Security Review 453-461. google scholar
8. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, ‘Video Oyun Endüstrisi’ (CB, 2023) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. (Kısaca: CBDDO). google scholar

9. Çelik E, ‘Mobil Oyunların Fikri Mülkiyet Hukukunda Korunması’ (2023) 9(1) Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 139-152. google scholar
10. Çilingiroğlu E, Yazılımların Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku Kapsamında Korunması (Seçkin 2025). google scholar
11. Dalyan Ş, Bilgisayar Programlarının Fikrî Hukukta Korunması (Seçkin 2009). google scholar
12. Doğu HM, ‘E-Spor Ve E-Spor Hukuku’nda Sporcu Sözleşmeleri’ (2020) 69(2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 444-453. google scholar
13. Dural M ve Öğüz T, Türk Özel Hukuku – Cilt II: Kişiler Hukuku (23. Bası, Filiz 2022). google scholar
14. Dülger MV, Bilişim Suçları ve İnternet İletişim Hukuku (10. Bası, Seçkin 2023). google scholar
15. Ercan C, Dijital İçerik ve Dijital Hizmet Sözleşmeleri (Seçkin 2024). google scholar
16. Electronic Arts, ‘EA Play’ (EA, 2024) Date of Access 21 May 2024. google scholar
17. Entertainment Software Association, ‘Entertainment Software Rating Board’ (ESRB, 2024) Date of Access 20 February 2024. google scholar
18. Epic Games, (Epic, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
19. Erbek Ö, ‘Fikir ve Sanat Eserlerine İlişkin Lisans Sözleşmesinin Hukuki Niteliği’ (2009: Basım Yılı 2011) 11(2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-68. google scholar
20. Eren F, Borçlar Hukuku Özel Hükümler (10. Bası, Yetkin 2022). google scholar
21. Erişgin N, ‘Standart Bilgisayar Programının Son Kullanıcıya Sürekli Kazandırılmasını Amaçlayan Sözleşmenin Hukukî Niteliği’ (2003) 52(4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 41-68. google scholar
22. Farmaki D, ‘User-Generated Content in Gaming: Legal Challenges and Narrative Frameworks’ (2025) 7(2) Law, Technology and Humans 53-62. google scholar
23. Furrer A, Müller-Chen M ve Çetiner B, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (On İki Levha 2021). google scholar
24. Google, ‘Youtube’ (Google, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
25. Griffiths MD, ‘Is The Buying of Loot Boxes in Video Games a Form of Gambling or Gaming?’ (2018) 22(1) Gaming Law Review 52-54. google scholar
26. Grzegorczyk T, ‘Qualification of computer games in Copyright Law’ (2017) 21(1) Scientific Journal of Bielsko-Biala School of Finance and Law 131-145. google scholar
27. Güngör G, ‘Yeni Düzenleme Çalışmalarında Elektronik Akitlerin Kuruluşu Ve Click-Wrap Yazılım Lisansı Sözleşmelerinde Hukuk Seçimi Kaydı’ (2002) 51(1) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19-42. google scholar
28. Johnson DR, ‘How Online Games May Change The Law And Legally Significant Institutions’ (2005) 49(1) NYLS Law Review 51-62. google scholar
29. Karimov E, ‘Bilgisayar (Video) Oyunlarının Fikir ve Sanat Eserleri Kapsamında Korunmasında Uygun Eser Kategorisi Sorunu’ (2021) 7(1) TFM 93-110. google scholar
30. Kaynak Koç S ve Tevetoğlu M, ‘Bilgisayar Oyunlarının Telif Hakkı Korumasından Yararlanması’ (2012) 8(30) Fikri ve Sınai Haklar Dergisi 55-91. google scholar
31. Kibar AF, ‘Fikir Ve Sanat Eserleri Kanunu Açısından Lisans Sözleşmesi’ (2020) 1(2) Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 93-131. google scholar
32. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, ‘Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 28/09/2023 Tarihli ve 2023/1645 Sayılı Karar Özeti’ (KVKK, 2023) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
33. Kocayusufpaşaoğlu N, Borçlar Hukukuna Giriş, Hukuki İşlem, Sözleşme, Borçlar Hukuku Genel Bölüm C. 1 (Kocayusufpaşaoğlu/Hatemi/Serozan/Arpacı) (6. Bası, Filiz 2014). google scholar
34. Lee YH, ‘Making Videogame History: Videogame Preservation And Copyright Law’ (2018) 1(2) Interactive Entertainment Law Review 103-108. google scholar
35. Microsoft, ‘Xbox Game Pass’ (Microsoft, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
36. Modoğlu G, Dijital Oyunların Ceza Hukuku Ve 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Erişim Engelleme Kararları Açısından Değerlendirmesi (İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bilişim Ve Teknoloji Hukuku, Yüksek Lisans Tezi 2015). google scholar
37. Nal T ve Suluk C, Fikri Mülkiyet Hukuku, (Rauf Karasu, Cahit Suluk ve Temel Nal) (7. Bası, Seçkin 2023). google scholar
38. Nomer HN, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (19. Bası, Beta 2023). google scholar
39. Nvidia, ‘GeForce Now’ (Nvidia, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
40. Oğuzman MK ve Öz MT, Borçlar Hukuku Genel Hükümler C. 1 (21. Bası, Vedat 2023). google scholar
41. Oktay S, ‘İsimsiz Sözleşmelerin Geçerliliği, Yorumu Ve Boşluklarının Tamamlanması’ (1996) 55(1-2) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 263-296. google scholar
42. Pan European Game Information, ‘Info’ (PEGI, 2024) Date of Access 20 February 2024. google scholar
43. Paslı A, Gökçe SG, Yollu Y ve Karaca N, E-Spor: Hukuki Bakış (Seçkin 2021). google scholar
44. Pavlovic D, ‘Video Game Genres: Everything You Need to Know’ (HP, 2020) Date of Access 15 February 2024. google scholar
45. Quagliariello J, ‘Applying Copyright Law to Videogames: Litigation Strategies for Lawyers’ (2019) 10(2) Harvard Journal of Sports and Entertainment Law 263-276. google scholar
46. Ramos A, López L, Rodríguez A, Meng T and Abrams S, ‘Introduction’, The Legal Status of Video Games: Comparative Analysis in National Approaches (World Intellectual Property Organization - Switzerland 2013) 7-11. google scholar
47. Rauda C, Recht der Computerspiele (CH Beck 2013). google scholar
48. Reyhani Yüksel S, Canarslan G ve Yünlü S, Tüketici Hukuku (On İki Levha 2025). google scholar
49. Sarı HG, Bilgisayar Yazılımlarındaki Fikri Hakların Korunması ve Ticarileştirilmesi (Seçkin 2023). google scholar
50. Selçuk AU, ‘Gelişmekte Olan Bir Hukuk Disiplini: E-Spor Hukuku’ (2020) 15(162) Terazi Hukuk Dergisi 338-345. google scholar
51. Sert Sütçü S, ‘Satış Sözleşmesi’, ‘Bağışlama Sözleşmesi’ iç M Turgut Öz (ed), Borçlar Hukuku Özel Hükümler (Seçkin 2023). google scholar
52. Sony, ‘PlayStation Plus’ (Sony, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
53. Steam, (Steam, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
54. Stein J, ‘The Legal Nature of Video Games – Adapting Copyright Law to Multimedia’ (2015) 2(1) Press Start 43-55. google scholar
55. Şahin T, ‘Elektronik Sözleşmelerin Kuruluşuna İlişkin İrade Beyanları ve Bu Beyanların Geri Alınması’ (2011) 24(95) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 331-376. google scholar
56. Tandoğan H, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri Cilt: I/1, Kendisine Özgü Yapısı Olan Ve Karma Sözleşmeler, Satış Ve Çeşitleri, Trampa, Bağışlama (6. Bası, Vedat 2008). google scholar
57. Tevetoğlu M, ‘Eski ama Eskimeyen Bir Tartışma “Loot Box”’ (Tevetoğlu, 2019) Erişim Tarihi 3 Eylül 2025. google scholar
58. Turan M, Bilişim Hukuku (7. Bası, Seçkin 2023). google scholar
59. Türe T, ‘Video Oyunlarında Kullanılan Mikro Ödeme Yöntemlerinin Haksız Rekabet ve Tüketici Hukuku Açısından Değerlendirilmesi’ (2024) 12(2) Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 935-963. google scholar
60. Türk Dil Kurumu, ‘Güncel Türkçe Sözlük’ (TDK, 2022) Erişim Tarihi 15 Şubat 2024. google scholar
61. Türkiye ESpor Federasyonu, ‘Branşlar’ (TESFED, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
62. Twitch Interactive, ‘Twitch’ (Twitch, 2024) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
63. Uysal EH, Bilgisayar Oyunlarının Hukuki Durumu (Seçkin 2022). google scholar
64. Vikipedi, ‘Video Oyunu Geliştiricileri Listesi’ (Vikipedi, 2024) Erişim Tarihi 20 February 2024. google scholar
65. Vikipedi, ‘İstemci’ (Vikipedi, 2023) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
66. We Are Social and Meltwater, ‘Digital 2025 – Global Overview Report’ (We Are Social and Meltwater, 2025) Date of Access 3 September 2025. google scholar
67. Wikipedia, ‘List of Video Game Genres’ (Wikipedia, 2024) Date of Access 15 February 2024. google scholar
68. Woodhouse J, ‘Loot Boxes in Video Games’, Commons Library Research Briefing (UK Parliament 2023). google scholar
69. Yargıtay Başkanlığı, ‘Yargıtay Karar Arama’ (Yargıtay, 2022) Erişim Tarihi 20 Şubat 2024. google scholar
70. Yavuz C, Acar F ve Özen B, (Prof. Dr. Cevdet Yavuz) Borçlar Hukuku Özel Hükümler Birinci Cilt (11. Bası, Beta 2022). google scholar
71. Yelmen A, ‘Bilgisayar Programlarına İlişkin Lisans Sözleşmelerindeki Gizlilik Hükümleri Hakkında Değerlendirmeler’ (2020) 22(2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 991-1019. google scholar
72. Yıldırım MF, ‘Standart Bilgisayar Program Ayıplarından Sözleşmeye Dayalı Sorumluluk’ (1998) 2(1) A.Ü. Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi 147-160. google scholar
73. Yünlü S, Görüntü Üzerinde Kişilik Hakkı (2. Bası, On İki Levha 2023). google scholar
74. Yünlü S, ‘Yazılım Hataları ve Hukuki Sorumluluk’ (2025) 31(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 1-30. google scholar
75. Zetterström J, A Legal Analysis of Cheating in Online Multiplayer Games (Göteborg University, Master Thesis 2005). google scholar
76. Zevkliler A ve Gökyayla KE, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (21. Bası, Vedat 2021). google scholar