TR
EN
Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları
Öz
Çok partili başkanlık sisteminde, başkanlık tek bir partinin elindeyken, yasama organını farklı partiler veya koalisyonlar kontrol ettiğinde bölünmüş hükümet ortaya çıkar. Bu bölünme, iki partili bölünmüş hükümet sistemlerinde görülenlere benzer şekilde yasama kilitlenmelerine yol açabilir. Yürütme ve yasama organları arasında iş birliği ve uzlaşma olmadan önemli yasaları geçirmek ve başkanın gündemini uygulamak zorlaşır.
Bölünmüş hükümetin zorluklarının üstesinden gelmek için müzakereler ve uzlaşmalar elzem hale gelir. Başkanın önemli politikalar ve yasama girişimleri üzerinde uzlaşma sağlamak için yasama çoğunluğu ile birlikte çalışması gerekir. Bu genellikle pazarlık yapmayı, taviz vermeyi ve farklı tarafların çıkarları arasında ortak bir zemin bulmayı içerir. Ancak bazen uzlaşı yeterli olmaz ve anayasal sistemde bu kilitlenmeleri aşmak için bazı yöntemler ilave edilir.
Yasama organında çoğunluğun bulunmaması nedeniyle, partiler ya da gruplar parlamentoyu etkin bir şekilde kontrol edebilmek için yeterli sandalye sayısına ulaşmak amacıyla genellikle koalisyonlar kurmak zorunda kalırlar. Koalisyonlar, birlikte çalışmayı ve gücü paylaşmayı kabul eden farklı partiler arasındaki ittifaklardır. Bunların haricinde seçimlerin eş zamanlı yapılması, başkana verilen anayasal yetkiler kilitlenmeleri önlemekte yardımcı olur.
Bu makalede çok partili başkanlık sistemlerinde bölünmüş iktidar, bunun sonucunda oluşan azınlık başkanları ve kilitlenmeyi önleme araçları tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anayurt, Ömer. Anayasa Hukuku: Genel Kısım: (Temel İlkeler, Kavram ve Kurumlar), 5.Basım, Ankara, Seçkin, 2022.
- Anayurt, Ömer/Ekinci Ahmet. “Koalisyonlu Başkanlık Sistemi ve Latin Amerika Uygulaması”, içinde Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in Anısına Armağan, editör Abuzer Kendigelen/Saadet Yüksel, s.227-332, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2019.
- Aslan, Volkan. Karşılaştırmalı Anayasa Hukukunda ve Türkiye’de Devlet Başkanının Kararname Yetkisi, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2020.
- Atar, Yavuz. Türk Anayasa Hukuku, 14.Basım, Ankara, Seçkin, 2022.
- Bulmer, Elliot. “Presidential Veto Powers”. International Institute for Democracy and Electoral Assistance, 2022.
- Cameron, Charles M. “The Presidential Veto”, içinde The Oxford Handbook of the American Presidency, editör George C. Edwards/William G. Howell, s.362- 82, Oxford University Press, 2009.
- Cameron, Charles M. Veto Bargaining: Presidents and the Politics of Negative Power, Cambridge, UK, Cambridge University Press, 2000.
- Chaisty, Paul/Cheeseman, Nic/Power, Timothy J. Coalitional Presidentialism in Comparative Perspective. Oxford Scholarship Online, Oxford University Press, 2018. doi:10.1093/oso/9780198817208.001.0001.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hukuk (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
22 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
8 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
9 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 1 Sayı: 2
APA
Yakacak, G. A. (2023). Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları. İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 99-140. https://doi.org/10.59831/ihuhfd.2023.9
AMA
1.Yakacak GA. Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları. ihühfd. 2023;1(2):99-140. doi:10.59831/ihuhfd.2023.9
Chicago
Yakacak, Gülnihal Ahter. 2023. “Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları”. İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1 (2): 99-140. https://doi.org/10.59831/ihuhfd.2023.9.
EndNote
Yakacak GA (01 Aralık 2023) Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları. İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1 2 99–140.
IEEE
[1]G. A. Yakacak, “Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları”, ihühfd, c. 1, sy 2, ss. 99–140, Ara. 2023, doi: 10.59831/ihuhfd.2023.9.
ISNAD
Yakacak, Gülnihal Ahter. “Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları”. İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1/2 (01 Aralık 2023): 99-140. https://doi.org/10.59831/ihuhfd.2023.9.
JAMA
1.Yakacak GA. Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları. ihühfd. 2023;1:99–140.
MLA
Yakacak, Gülnihal Ahter. “Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları”. İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 2, Aralık 2023, ss. 99-140, doi:10.59831/ihuhfd.2023.9.
Vancouver
1.Gülnihal Ahter Yakacak. Çok Partili Başkanlık Sistemlerde Bölünmüş İktidar Oluşumunun Etki ve Sonuçları. ihühfd. 01 Aralık 2023;1(2):99-140. doi:10.59831/ihuhfd.2023.9