Year 2019, Volume 21 , Issue 2, Pages 6 - 28 2019-12-30

Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü

İbrahim Çütçü [1] , Selçuk Gökhan Gerlikhan [2]


Ar-Ge ve inovasyona yapılan yatırımların artması, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve küreselleşme olguları, uluslararası piyasalarda rekabet unsurunu ön plana çıkarmaktadır. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise rekabet gücü, bulunduğu coğrafyadaki konjonktürel hareketlerden çok fazla etkilenmektedir. Bu nedenle, gelişmekte olan ülkelerin iktisadi etkinlik oranlarının yeterli ve güçlü seviyede olması gerekmektedir. Bu kapsamda çalışmada, Euro bölgesi ve Türkiye ekonomisinin iktisadi etkinlik düzeyleri ile rekabet gücü karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Analiz yöntemi olarak öncelikle 2005-2016 dönemleri yıllık verileri kullanılarak doğrusal programlama tabanlı nonparametrik bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılmıştır. Analiz sonunda elde edilen bulgular üzerinden Euro Bölgesi ile Türkiye’nin iktisadi etkinlik düzeyleri ve ekonomilerinin performansları değerlendirilmiştir. Daha sonra ise söz konusu dönemde elde edilen iktisadi etkinlik değerlerinden kur hareketleri ve birikimli enflasyon etkisini ayrıştırmak için Tobit model tekniğiyle analize devam edilerek, yönetimsel etkinliğin yönü saptanmıştır. Elde edilen verilere göre Türk ekonomisinin, Euro bölgesi ekonomilerine göre çok daha düşük iktisadi etkinlik skorlarına sahip olduğu ve petrol gibi temel hammadde fiyatlarına daha duyarlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İktisadi Etkinlik, Rekabet Gücü, Tobit Model
  • Amin, A. & Thrift, N. (1996). Living in the Global.In A. Amin and N. Thrift (Ed.) Globalization, Institutions, and Regional Development in Europe. Oxford University Press, Oxford.
  • Ayanoğlu, Y., Atan, M, & Beylik, U. (2010). Hastanelerde Veri Zarflama Analizi (VZA) Yöntemiyle Finansal Performans Ölçümü Ve Değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2(2), 40-62.
  • Aydın, Ü. (2013). Türkiye’deki Yatırım Fonlarının Performanslarının Değerlendirilmesi: DEA ve Tobit Model Uygulaması. Marmara Üniversitesi İ.İ.B. Dergisi, 34(1), 87-110.
  • Basso, A. & Funari, S. (2001). A Data Envelopment Analysis Approach to Measure the Mutual Fund Performance. European Journal of Research, 135(3), 477-492.
  • Budak, H. (2011). Veri Zarflama Analizi ve Türk Bankacılık Sektöründe Uygulaması. Marmara Fen Bilimleri Dergisi, 23(3), 95-110.
  • Charnes, A., Cooper, W. and Rhodes, E. (1978). Measuring the Efficiency of Decision Making Units. European Journal of Operational Research, 2, 429-444.Cook, P. & Kirkpatrick, C. (1997). Globalization, Regionalization and Third World Development. Regional Studies. 31(1). 55-66.
  • Çakır, S., & Perçin, S. (2012). Kamu Şeker Fabrikalarında Etkinlik Ölçümü: VZA-Malmquist TFV Uygulaması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (4), 49-63.
  • Çinar, Y. (2010). Türkiye İle AB Üyesi Ülkelerin Elektrik Üretim Sektörlerinin Etkinlik Ve Verimlilik Analizi: 2000-2006 Dönemi İçin Uluslararası Bir Karşılaştırma. Sosyoekonomi, 12(12), 93-136.
  • Daft, R. L. (1997). Management (4. Ed.). London: The Dryden Press.
  • Deliktaş, E. & Balcılar, M. (2005). A Comparative Analysis of Productivity Growth, Catch-Up, and Convergence in Transition Economies. Emerging Markets Finance and Trade, 41(1), 6–28.
  • Demir, A. & Bakırcı, F. (2014). OECD Üyesi Ülkelerin Ekonomik Etkinliklerinin Veri Zarflama Analiziyle Ölçümü. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(2), 109-132.
  • Dinçer, S. E. (2011). Stratejik Planlama ve Veri Zarflama Analizinde Etkinlik Ölçümü. Der Yayınları, İstanbul.
  • Dyson, R., Allen, R., Camanho, A., Podinovski, V., Sarrico, C., & Shale, E (2001). Pitfalls and Protocols in DEA. European Journal of Operational Research, 132(2), 245-259.
  • Emir, B., Çolak, E., & Öner, K. S. (2018). Farklı Optimizasyon Teknikleri ve Örneklem Büyüklüklerinde Standart Tobit Modeli Tahmincilerinin Performansı üzerine Bir Simülasyon Çalışması. Osmangazi Tıp Dergisi, 40(2), 60-69.
  • Ersoy, E. & Çetenak, E. H. (2015). Sahiplik Yoğunlaşmasının Temettü Dağıtım Kararlarına Etkisi: Borsa İstanbul'da Bir Uygulama. Ege Academic Review, 15(4), 509-521.
  • Ertuğrul, İ. & Işık, A.T. (2008). İşletmelerin VZA İle Mali Tablolarına Dayalı Etkinlik Ölçümü: Metal Ana Sanayiinde Bir Uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 201-217.
  • Farrell, M.(1957). The Measurement of Productive Efficiency. Journal of the Royal Statistical Society Series A (General), 3, 253–281.
  • Golany, B., & Yu, G. (1997). Theory and Methodology Estimating Returns to Scale in DEA. European Journal of Operational Research, 103, ss. 28-37.
  • Güran, M. C. & Tosun, M. U. (2005). Türkiye Ekonomisinin Makro Ekonomik Performansı: 1951-2003 Dönemi İçin Parametrik Olmayan Bir Ölçüm. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(4), 89-115.
  • Karabulut, K., Ersungur, Ş. M & Polat, Ö. (2008). Avrupa Birliği lkeleri ve Türkiye' nin Ekonomik Performanslarının Karşılaştırılması: Veri Zarflama Analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1). 1-11
  • Kilickaplan, S., & Karpat, G. (2004).Türkiye hayat sigortasi sektöründe etkinliğin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 1-14.Koçak, H., ve Çilingirtürk, A. M. (2011). AB Ülkeleri Ve Aday Ülkelerin Kaynak Kullanımında Etkinliklerinin Karşılaştırmalı Analizi. Istanbul University Journal of the School of Business Administration, 40(2). 166-175.
  • Kumral, N. (2008). Bölgesel Rekabet Gücünü Artırmaya Yönelik Politikalar. Ege Üniversitesi Working Paper, No:08/12.
  • Maddala, G. S. (1989). Introduction to Econometrics. Macmillan Publishing Company, New York.
  • Ramanathan, R. (2003). An Introduction to Data Envelopment Analysis: A Tool for Performance Measurement. Sage Publications, London.
  • Sengül, Ü., Shiraz, S. E., & Eren, M. (2013). Türkiye'de Istatistiki Bölge Birimleri Siniflamasina Göre Düzey 2 Bölgelerinin Ekonomik Etkinliklerinin VZA Yöntemi ile Belirlenmesi ve Tobit Model Uygulamasi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(21), 75-99.
  • Şimşek, Ş. (2001). İşletme Bilimlerine Giriş (8. Baskı). Günay Ofset, Konya.
  • Tepe M. (2006). Kıyaslama Çalışmasında Veri Zarflama Analizi Kullanımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Vassiloglou, M. & Giokas, D. (1990). A Study of The Relative Efficiency of Bank Branches:An Application of Data Envelopment Analysis. Journal of Operational Research Society, 41(7), 591-597.
  • Yücel, L.İ. (2017). Veri Zarflama Analizi. Der Yayınları, İstanbul.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Aralık
Journal Section Issue
Authors

Orcid: 0000-0002-8655-1553
Author: İbrahim Çütçü (Primary Author)
Institution: HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-8292-149X
Author: Selçuk Gökhan Gerlikhan
Institution: HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 30, 2019

Bibtex @research article { iibfdkastamonu565217, journal = {Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-6012}, address = {}, publisher = {Kastamonu University}, year = {2019}, volume = {21}, pages = {6 - 28}, doi = {10.21180/iibfdkastamonu.565217}, title = {Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü}, key = {cite}, author = {Çütçü, İbrahim and Gerlikhan, Selçuk Gökhan} }
APA Çütçü, İ , Gerlikhan, S . (2019). Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü . Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi , 21 (2) , 6-28 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/iibfdkastamonu/issue/50364/565217
MLA Çütçü, İ , Gerlikhan, S . "Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü" . Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 (2019 ): 6-28 <https://dergipark.org.tr/en/pub/iibfdkastamonu/issue/50364/565217>
Chicago Çütçü, İ , Gerlikhan, S . "Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü". Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 (2019 ): 6-28
RIS TY - JOUR T1 - Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü AU - İbrahim Çütçü , Selçuk Gökhan Gerlikhan Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 6 EP - 28 VL - 21 IS - 2 SN - -2147-6012 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü %A İbrahim Çütçü , Selçuk Gökhan Gerlikhan %T Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü %D 2019 %J Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi %P -2147-6012 %V 21 %N 2 %R %U
ISNAD Çütçü, İbrahim , Gerlikhan, Selçuk Gökhan . "Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü". Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 / 2 (December 2019): 6-28 .
AMA Çütçü İ , Gerlikhan S . Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2019; 21(2): 6-28.
Vancouver Çütçü İ , Gerlikhan S . Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2019; 21(2): 6-28.
IEEE İ. Çütçü and S. Gerlikhan , "Euro Bölgesi – Türkiye Ekonomisi Rekabet Gücü Analizi Ve Türkiye’de İktisadi Etkinliğin Yönü", Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 2, pp. 6-28, Dec. 2020, doi:10.21180/iibfdkastamonu.565217