Research Article

ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ

Volume: 9 Number: 9 December 27, 2025
TR

ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ

Abstract

Bu çalışma, Amerika Birleşik Devletleri-Çin rekabetini neorealist kuramsal çerçeve üzerinden güvenlik ikilemi bağlamında incelemektedir. Savunma amaçlı olarak sunulan kabiliyet artırımı, ileri konuşlanma ve ittifak koordinasyonu gibi adımlar karşıt aktörün tehdit algısını tetikleyerek eylem‑tepki döngüsü, kümülatif silahlanma ve stratejik tutumlarda sertleşme üretmektedir. Bu nedenle rekabetin yapısal bir kalıcılık kazandığını ileri sürmek mümkündür. Anarşik uluslararası düzende niyet belirsizliği ve saldırı-savunma muğlaklığı, ABD ile Çin arasındaki kriz yönetimini zorlaştırarak yanlış algı ve olası gerilimlerin tırmanma riskini artırmaktadır. ABD tarafında mevcut düzenin sürdürülmesi ve müttefik güvenliği söylemi öne çıkmaktadır. Çin tarafında ise “barışçıl yükseliş” ve egemenlik hassasiyetleri, savunmacı adımların karşılıklı olarak kuşatma ya da revizyonist eğilimlerin kanıtı şeklinde yeniden çerçevelenmesine yol açmaktadır. Bu algısal farklılıklar, özellikle Hint‑Pasifik’in jeostratejik özellikleri ve çift amaçlı teknolojilerin yayılmasıyla yoğunlaşan bir güvenlik sarmalı üretmektedir. Sonuç olarak, ABD‑Çin rekabeti geçici politikalardan değil, sistemin yapısal dinamiklerinden kaynaklanmaktadır. Bu durum, güvene dayanmadan uygulanabilecek pratik risk azaltma adımlarının önemini ortaya koymakta ve güvenlik ikileminin kalıcı niteliğini doğrulamaktadır.

Keywords

References

  1. AOYAMA, R. (2016). “One Belt, One Road”: China’s New Global Strategy. Journal of Contemporary East Asia Studies, 5(2), 3–22.
  2. APRN (2025, 8 Ağustos). How the US Cements its Hegemony in The Asia Pacific. https://www.aprnet.org/us-hegemony-asia-pacific/ (19.08.2025)
  3. ART, R.J. (2003). A Grand Strategy for America. Cornell University Press, Ithaca.
  4. ASEAN (2016, 4 Ocak). Overview of ASEAN-U.S. Dialogue Relations. https://asean.org/wp- content/uploads/2016/01/4Jan/Overview-of-ASEAN-US-Dialogue-Relations-(4-Jan- 2016).pdf (26.09.2025).
  5. BOMMAKANTI. K and AMJAD, H. (2023, 11 Nisan). China’s Military Modernisation: Recent Trends https://www.orfonline.org/research/chinas-military-modernisation-recent-trends-3 (28.08.2025).
  6. BROOKS, S. G. and WOHLFORTH, W. C. (2016). America Abroad. Oxford University Press, Oxford
  7. BUZAN, B. (1998). Security: A New Framework for Analysis. Lynne Rienner.
  8. CAMPBELL, K. and ANDREWS, B., (2013). Explaining the US ‘Pivot’ to Asia-Pacific Strategy, Chatham House. https://kritisches netzwerk.de/sites/default/files/explaining_the_us_pivot_to_asia_- _kurt_campbell_and_brian_andrews_-_the_asia_group_-_august_2013_-_9_pages_1.pdf (09.09.2025).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Security

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 27, 2025

Submission Date

October 31, 2025

Acceptance Date

November 9, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 9

APA
Mavruk, Ç. (2025). ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, 9(9), 83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR
AMA
1.Mavruk Ç. ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi. 2025;9(9):83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR
Chicago
Mavruk, Çağla. 2025. “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi 9 (9): 83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR.
EndNote
Mavruk Ç (December 1, 2025) ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi 9 9 83–93.
IEEE
[1]Ç. Mavruk, “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”, G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, vol. 9, no. 9, pp. 83–93, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA75PN43MR
ISNAD
Mavruk, Çağla. “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi 9/9 (December 1, 2025): 83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR.
JAMA
1.Mavruk Ç. ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi. 2025;9:83–93.
MLA
Mavruk, Çağla. “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, vol. 9, no. 9, Dec. 2025, pp. 83-93, https://izlik.org/JA75PN43MR.
Vancouver
1.Çağla Mavruk. ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi [Internet]. 2025 Dec. 1;9(9):83-9. Available from: https://izlik.org/JA75PN43MR