Araştırma Makalesi

ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ

Cilt: 9 Sayı: 9 27 Aralık 2025
PDF İndir
TR

ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ

Öz

Bu çalışma, Amerika Birleşik Devletleri-Çin rekabetini neorealist kuramsal çerçeve üzerinden güvenlik ikilemi bağlamında incelemektedir. Savunma amaçlı olarak sunulan kabiliyet artırımı, ileri konuşlanma ve ittifak koordinasyonu gibi adımlar karşıt aktörün tehdit algısını tetikleyerek eylem‑tepki döngüsü, kümülatif silahlanma ve stratejik tutumlarda sertleşme üretmektedir. Bu nedenle rekabetin yapısal bir kalıcılık kazandığını ileri sürmek mümkündür. Anarşik uluslararası düzende niyet belirsizliği ve saldırı-savunma muğlaklığı, ABD ile Çin arasındaki kriz yönetimini zorlaştırarak yanlış algı ve olası gerilimlerin tırmanma riskini artırmaktadır. ABD tarafında mevcut düzenin sürdürülmesi ve müttefik güvenliği söylemi öne çıkmaktadır. Çin tarafında ise “barışçıl yükseliş” ve egemenlik hassasiyetleri, savunmacı adımların karşılıklı olarak kuşatma ya da revizyonist eğilimlerin kanıtı şeklinde yeniden çerçevelenmesine yol açmaktadır. Bu algısal farklılıklar, özellikle Hint‑Pasifik’in jeostratejik özellikleri ve çift amaçlı teknolojilerin yayılmasıyla yoğunlaşan bir güvenlik sarmalı üretmektedir. Sonuç olarak, ABD‑Çin rekabeti geçici politikalardan değil, sistemin yapısal dinamiklerinden kaynaklanmaktadır. Bu durum, güvene dayanmadan uygulanabilecek pratik risk azaltma adımlarının önemini ortaya koymakta ve güvenlik ikileminin kalıcı niteliğini doğrulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AOYAMA, R. (2016). “One Belt, One Road”: China’s New Global Strategy. Journal of Contemporary East Asia Studies, 5(2), 3–22.
  2. APRN (2025, 8 Ağustos). How the US Cements its Hegemony in The Asia Pacific. https://www.aprnet.org/us-hegemony-asia-pacific/ (19.08.2025)
  3. ART, R.J. (2003). A Grand Strategy for America. Cornell University Press, Ithaca.
  4. ASEAN (2016, 4 Ocak). Overview of ASEAN-U.S. Dialogue Relations. https://asean.org/wp- content/uploads/2016/01/4Jan/Overview-of-ASEAN-US-Dialogue-Relations-(4-Jan- 2016).pdf (26.09.2025).
  5. BOMMAKANTI. K and AMJAD, H. (2023, 11 Nisan). China’s Military Modernisation: Recent Trends https://www.orfonline.org/research/chinas-military-modernisation-recent-trends-3 (28.08.2025).
  6. BROOKS, S. G. and WOHLFORTH, W. C. (2016). America Abroad. Oxford University Press, Oxford
  7. BUZAN, B. (1998). Security: A New Framework for Analysis. Lynne Rienner.
  8. CAMPBELL, K. and ANDREWS, B., (2013). Explaining the US ‘Pivot’ to Asia-Pacific Strategy, Chatham House. https://kritisches netzwerk.de/sites/default/files/explaining_the_us_pivot_to_asia_- _kurt_campbell_and_brian_andrews_-_the_asia_group_-_august_2013_-_9_pages_1.pdf (09.09.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Güvenlik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

31 Ekim 2025

Kabul Tarihi

9 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 9

Kaynak Göster

APA
Mavruk, Ç. (2025). ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, 9(9), 83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR
AMA
1.Mavruk Ç. ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi. 2025;9(9):83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR
Chicago
Mavruk, Çağla. 2025. “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi 9 (9): 83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR.
EndNote
Mavruk Ç (01 Aralık 2025) ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi 9 9 83–93.
IEEE
[1]Ç. Mavruk, “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”, G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, c. 9, sy 9, ss. 83–93, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75PN43MR
ISNAD
Mavruk, Çağla. “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi 9/9 (01 Aralık 2025): 83-93. https://izlik.org/JA75PN43MR.
JAMA
1.Mavruk Ç. ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi. 2025;9:83–93.
MLA
Mavruk, Çağla. “ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ”. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, c. 9, sy 9, Aralık 2025, ss. 83-93, https://izlik.org/JA75PN43MR.
Vancouver
1.Çağla Mavruk. ANARŞİ, BELİRSİZLİK VE GÜVENLİK SARMALI: ABD-ÇİN REKABETİNE NEOREALİST BİR BAKIŞ. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi [Internet]. 01 Aralık 2025;9(9):83-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75PN43MR