DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ ALTINDA OLAN HÜKÜMLÜLERİN UMUTSUZLUK DÜZEYİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmanın amacı, koşullu salıverme tarihine kadar denetimli serbestlik tedbiri altında olan hükümlülerin umutsuzluk düzeylerini (ve üç alt boyutunu) sosyo-demografik değişkenler ve umutsuzluk düzeyini etkileyici risk faktörleri açısından incelemektir. Bu amaçla araştırmaya denetimli serbestlik tedbiri altında olan 32 hükümlü dâhil edilmiştir. Katılımcılara yirmi sorudan oluşan Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve umutsuzluk düzeyini yordayıcı risk faktörlerini içerir nitelikte soruları da ihtiva eden Kişisel Bilgi Formu verilmiştir. Sonuç olarak hükümlülerin umutsuzluk düzeylerinin 6.46 ±3.76 puan olduğu, bu haliyle “hafif” düzeyde umutsuzluğa sahip oldukları görülmüştür. Umutsuzluk düzeyleri ile sosyo-demografik özellikler arasındaki ilişki incelendiğinde; sadece eğitim seviyesi ve gelir durumu değişkenleriyle umutsuzluk düzeyi ve/veya alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmıştır. Gelir durumu açısından orta gelirli kişilerde; eğitim seviyesi açısından ise “ortaöğretim düzeyinde” (ortaokul ve lise mezunu) eğitime sahip bireylerde en düşük umutsuzluk puanlarına rastlanmıştır. Sonuçlar, umutsuzluk düzeyine etki edebilecek risk faktörleri açısından değerlendirildiğinde ise; bu faktörlerin umutsuzluk düzeyini yordayıcı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Beck,umutsuzluk,denetimli serbestlik,koşullu salıverme,hükümlü

A RESEARCH ON THE HOPELESSNESS LEVEL OF OFFENDERS UNDER PROBATION

Öz

The purpose of this study is to examine the hopelessness levels (and the three sub-dimensions) of the offenders under probation until the date of conditional release date in terms of socio-demographic variables and risk factors affecting hopelessness level.For this purpose, 32 prisoners under probation were included in the research. Participants were provided with Beck Hopelessness Scale (BHS) consisting of twenty questions and Personal Information Form which includes questions about the risk factors that predict the level of hopelessness. As a result, the hopelessness levels of the offenders were found to be 6.46 ± 3.76 points, and thus they had a "slight" despair. When the relationship between hopelessness levels and socio-demographic characteristics is examined; it was understood that there was a significant relationship between only the level of education and income status and hopelessness level and /or sub-dimensions. In terms of income, middle income people; in terms of education level, the "secondary school" (middle school and high school graduate) educated individuals showed the lowest hopelessness scores. When the results are evaluated in terms of risk factors that may affect the level of despair, it was seen that these factors did not have a predictive effect on the level of hopelessness.

Anahtar Kelimeler

• Beck,hopelessness,probation,conditional release,offender

Kaynakça

1. Beck, A., T., Lester, D., Trexler, L. (1974). The measurement of pessimism, beck hopelessness scale. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 42 (6).
2. Beck, A.T., Steer, R.A., Kovacs, M., & Garrison, B. (1985). Hopelessness and eventual suicide: a 10-year prospective study of patients hospitalized with suicidal ıdeation. Am J Psychiatry, 145 (5). Doi: 10.1176/ajp.142.5.559
3. Dereli, F. ve Kabataş, S. (2009). Sağlık meslek yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin iş bulma endişeleri ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi. Yeni Tıp Dergisi, (26): 31-36.
4. Deveci, S.E., Ulutaşdemir, N. ve Açık, Y. (2011). Bir mesleki eğitim merkezi öğrencilerinde umutsuzluk düzeyi ve etkileyen faktörler. Dicle Tıp Dergisi, 38 (3): 312-317. doi: 10.5798/diclemedj.0921.2011.03.0039
5. Duman, N. (2018). Peri masalları ve çizgi animasyon filmlerindeki zihin durumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü: İstanbul.
6. Durak, A. ve Palabıyıkoğlu, R. (1994). Beck umutsuzluk ölçeği geçerlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, Sayı 7:2 (2).
7. Gökdağ, M. (2013). Araştırma yöntemleri betimsel araştırmalar. Erişim adresi: http://tumdersnotlarim.blogspot.com.tr/2013/10/arastrma-yontemleri.html
8. Hamarta, E., Deniz, E., Uslu, M. (2001). Engelli çocuğu olan anne babaların umutsuzluk düzeylerinin bazı değişkenler açısından karşılaştırılmalı olarak incelenmesi. Özel Eğitim Kongresi, Konya.

9. Özmen D., Erbay Dündar, P., Çetinkaya, A.Ç., Taşkın, O. ve Özmen, E. (2008). Lise öğrencilerinde umutsuzluk ve umutsuzluk düzeyini etkileyen etkenler. Anatolian Journal of Psychiatry 2008; 9:8-15.
10. Pandora’nın Kutusu. (17.05.2018). Vikipedi. Erişim adresi: http://www.wiki-zero.net/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvUGFuZG9yYSduxLFuX0t1dHVzdQ
11. Seber, G., Dilbaz, N., Kaptanoğlu, C. ve Tekin, D. (1993). Umutsuzluk ölçeği: geçerlilik ve güvenirliği. Kriz Dergisi, Sayı 7:1 (3).
12. Szabó, M., Mészáros, V., Sallay, J., Ajtay, G., Boross, V., Udvardy-Mészáros, À., Vizin, G., & Perczel-Forintos, D. (2015). The Beck Hopelessness Scale: Specific Factors of Method Effects?. European Journal of Psychological Assessment. Advance online publication. http://dx.doi.org/10.1027/1015-5759/a000240
13. Şahin A. (2002). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin umutsuzluk düzeyi üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2002;13: 143-57.
14. Taşkent, N. ve Şahin, A. (2004). Celal bayar üniversitesi hemşirelik son sınıf öğrencilerin iş bulma endişeleri ve umutsuzluk düzeylerini belirlemesi. 3.Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi Kitabı, 29-30 Nisan, Edirne 2004:132
15. Tümkaya, S. (2005). Ailesi yanında ve yetiştirme yurdunda kalan ergenlerin umutsuzluk düzeylerinin karşılaştırılması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3: 445-459.
16. Umut. (17.05.2018).Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlüğü içinde. Erişim adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5afeed58f16c26.20120700