Sınıf Yönetimi Süreçlerinin Sanal Sınıf Ortamlarına Yansımaları

Öz

Dijital dönüşüm süreci ile geleneksel öğrenme ortamları yerini çevrimiçi öğrenme ortamlarına bırakmıştır. Pandemi ile öğretmenlerin sanal sınıflar olarak ifade ettiği eş zamanlı çevrimiçi derslerin uygulanması sürecinde birtakım sorunlar da ortaya çıkmıştır. Bu sorunların başında çevrimiçi derslerin amacına ulaşmasında önemli rol oynayan sınıf yönetimi becerisine dair temel ilke ve kuralların neler olması gerektiğine ilişkin bilinmezlik durumudur. Pandemi döneminde sanal sınıflarda öğretim faaliyetlerini yürüten öğretmenlerin karşılaştıkları en önemli sorunlardan biri de geleneksel ortamlarda uyguladıkları sınıf yönetimi uygulamalarını doğrudan çevrimiçi öğrenme ortamlarına yansıtmalarıdır. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı geleneksel öğrenme ortamlarındaki sınıf yönetimi süreçlerinin sanal sınıf ortamlarına yansımalarını incelemektir. Durum çalışması yönteminin uygulandığı araştırmada çeşitli branşlardan seçilmiş 10 öğretmen ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Davranış, ortam, zaman, sınıf-içi ilişkiler, plan-program gibi sınıf yönetimi süreçlerinin analizi sonucunda davranış boyutunda; müdahalede zorluklar ve sanal zorba davranışları sanal ortamdaki sınıf yönetimini etkileyen durumlar olarak ortaya çıkmıştır. Zaman yönetimi boyutunda ise çeşitli branşların doğasına göre süreye ilişkin farklılıklar görülmüştür. Sınıf-içi ilişkiler boyutunda ise, öğretmenler sınıf kurallarını çevrimiçi öğrenme ortamlarına tümüyle yansıtamadıklarını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• çevrimiçi öğrenme
• sanal sınıflar
• sınıf yönetimi süreçleri

Reflections of Classroom Management Processes on Virtual Classroom Environments

Abstract

Online learning environments have taken the role of traditional learning environments as a result of the digital transformation process. Due to the pandemic, some issues have arisen while establishing concurrent online classes, sometimes known as virtual classrooms by teachers. Uncertainty about fundamental concepts and guidelines pertaining to classroom management techniques, which are crucial to attaining the goal of online courses, is one of these issues. The fact that they directly transfer the classroom management techniques they use in traditional environments to online learning environments is one of the biggest issues that teachers who conduct teaching activities in virtual classrooms during the pandemic era confront. The purpose of this study is to investigate how traditional learning environments' classroom management practices reflect to online learning settings. Semi-structured interviews with 10 teachers chosen from a variety of branches in which the case study methodology was used. A problem with intervention and cyberbullying behaviors emerged as issues influencing classroom management in a virtual environment as a consequence of the analysis of classroom management processes such as behavior, environment, time, classroom relationships, plan-programme. Depending on the nature of the various branches, changes were seen in the time management dimension. Teachers claimed that they were unable to adequately translate classroom rules to online learning settings in the area of classroom relations.

Keywords

• online learning
• virtual classrooms
• classroom management processes

References

1. Arslan, A. P., Polat, S. & Bulut, İ. (2021). Sanal sınıflarda sınıf yönetimi sorunları ve çözüm önerileri. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 2(2), 39-54.
2. Akdeniz, İ., & Uzun, M. (2022). Öğretmenlerin uzaktan eğitim sürecinde sınıf yönetiminde karşılaştıkları problemlere ilişkin görüşleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 45-75.
3. Akyürek, M. İ. (2020). Uzaktan eğitim: bir alanyazın taraması. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-9.
4. Arslan, Y., & Şumuer, E. (2020). COVID-19 döneminde sanal sınıflarda öğretmenlerin karşılaştıkları sınıf yönetimi sorunları. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 201-230.
5. Akkuş, İ. & Acar, S. (2017). Eş zamanlı öğrenme ortamlarında karşılaşılan teknik sorunların öğretici ve öğrenen üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 363-376.
6. Aktaş, A. (2019). Sınıf yönetiminde sınıf içi disiplin sorunları ve çözüm yöntemleri konusunda yönetici ve öğretmen görüşleri, Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Alsahrani, S., Ahmed, E., & Ward, R. (2017). The influence of online resources on student lecturer relationship in higher education: A comparison study. Journal of Computers in Education, 4(2), 87-106.
8. Asadi, N., Khodabandeh, F. & Yekta, R. R. (2019). Comparing and contrasing the interactional performance of teachers and students in traditional and virtual classrooms of advanced writing course in distance education university. Turkish Online Journal of Distance Education, 20(4),135-148.

9. Başar, H. (2001). Sınıf yönetimi. (5. Bs.). Ankara: Pegem Yayıncılık
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. A., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
11. Bozkurt, Aras (2020). Koronavirüs (covid-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: yeni normal ve yeni eğitim paradigması. AUAD, 6(3), 112-142.
12. Can, E., & Gündüz, Y. (2021). Öğretmenlerin sanal sınıf yönetimi yeterlikleri. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 19(3), 49-68.
13. Can, E. (2020). Sanal sınıf yönetimi: İlkeler, uygulamalar ve öneriler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi (Auad), 6(4), 251-295.
14. Canpolat, U., & Narin, Z. (2020). Uzaktan eğitim bağlamında e-hazır olma kavramının irdelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 79-91.
15. Ceylan, M. (2020). Sanal sınıfların yönetimi. D. Kürüm Yapıcıoğlu (Ed.), Pandemi döneminde eğitim içinde (ss. 295-352). Anı yayıncılık.
16. Chickering, AW & Gamson, ZF (1987). Lisans eğitiminde iyi uygulama için yedi ilke. AAHE Bülteni, 3, 7.
17. Clark, R. C. & Kwinn, A. (2007). The new virtual classroom: Evidence-based guidelines for synchronous e-learning. San Francisco, CA: Pfeiffer.
18. Çelikten, M., & Ayyıldız, K. (2022). Sanal sınıf yöntemi. Eğitim yayınevi.
19. Çetiner, M. N. (2019). İlkokullardaki örgüt kültürü ile örgütsel güven arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
20. Dağlı, A., Erdem, A. R., Tomul, E., Tabancalı, E., Demirtaş, H., Çelik, K., & Erkılıç, T. A. (2009). Etkili sınıf yönetimi (4. Bs.). Ankara: Anı Yayıncılık
21. Dikmenli, Y. (2013). Sanal sınıf uygulaması ve harmanlanmış öğrenme ortamlarının coğrafya dersi başarısı ile derse yönelik tutuma etkisi ve öğrenci görüşleri. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
22. Doyle, W. (1986). Classroom organization and management in MC Wittrock (Ed.) Handbook of Research on Teaching (s.392-431). New York: MacMillan.
23. Düzgün, O. (2016). Ortaokulda görev yapmakta olan öğretmenlerin mutluluk düzeyleri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişki, Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
24. Elkins, D., & Pinder, D. (2015). E-learning fundamentals: A practical guide. American Society for Training and Development.
25. Eroğlu, Ş. (2018). Dijital yaşamda mahremiyet (gizlilik) kavramı ve kişisel veriler: Hacettepe Üniversitesi bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin mahremiyet ve kişisel veri algılarının analizi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 35(2), 130-153.
26. Ertuğ, C. A. N. (2020). Sanal sınıf yönetimi: İlkeler, uygulamalar ve öneriler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 251-295.
27. Ertuğ, C. A. N., & Gündüz, Y. (2021). Öğretmenlerin sanal sınıf yönetimi yeterlikleri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 49-68.
28. Erdoğan, İ. (2008). Sınıf yönetimi. İstanbul: Alfa Yayınları
29. Fan, J., & Zhi, L. (2020, August). Design and implementation of virtual immersive classroom in big data environment. In 2020 15th International Conference on Computer Science & Education (ICCSE) (pp. 430-432). IEEE.
30. Fidan, M. (2020). COVID -19 belirsizliğinde eğitim: İlkokulda zorunlu uzaktan eğitime ilişkin öğretmen görüşleri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 24-43.
31. Gedera, D. (2014). Students’ experiences of learning in a virtual classroom: An Activity Theory perspective. International Journal of Education and Development using ICT, 10(4), 93-101.
32. Gökalp, M., Gönülal, E. (2017). Sınıf yönetimi uygulamalarında değişim ve yeni paradigmalar. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi,1(2), 43-50.
33. Gülnar, B. (2008). Bilgisayar ve internet destekli uzaktan eğitim programlarının tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları (Suzep Örneği). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 259-271.
34. İşman, A. (2005). Uzaktan eğitim: Genel tanımı, Türkiye ve dünyadaki gelişimi ve proje değerlendirmeleri. (2. Bs.). Ankara: Pegema Yayıncılık.
35. Kandemir, A. & Sezgin-Nartgün, Ş. (2022). Öğretmenlerin uzaktan eğitim yorgunluğu. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 424-449.
36. Kaplan-Adıyeke, Ş. (2019). İlkokul öğretmenlerinin sınıf yönetimi konusunda düşünceleri, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
37. Karip, E. (2017). Sınıf yönetimi. Ankara: Pegem Akademi.
38. Karip, E. (2020). COVID-19: Okulların kapatılması ve sonrası. TEDMEM. https://tedmem.org/vurus/covid-19-okullarin-kapatilmasi-ve-sonrasi adresinden 29. 04. 2020 tarihinde erişilmiştir.
39. Kaya, S. (2011). Sanal sınıf yönetiminde görev alacak öğretim elemanlarının eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
40. Karasar, Ş. (2004). Eğitimde yeni iletişim teknolojileri: İnternet ve sanal yüksek eğitim. The Turkish Online Journal Of Educational Technology – TOJET, 3(4), 117-125.
41. Keegan, D. (1996). Foundations of distance education. New York: Routledge.
42. Kırmacı, Ö., & Acar, S. (2018). Kampüs öğrencilerinin eşzamanlı uzaktan eğitimde karşılaştıkları sorunlar. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 14(3), 276-291.
43. Lugrin, J. L., Latoschik, M. E., Habel, M., Roth, D., Seufert, C., & Grafe, S. (2016). Breaking bad behaviors: A new tool for learning classroom management using virtual reality. Frontiers in ICT, 3, 26.
44. McSweeney, D. (October, 2010). A framework for the comparison of virtual classroom systems. Paper presented in Conference on Flexible Learning at the Royal College of Surgeons. Dublin, Ireland.
45. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
46. Mills, J. (1996, October 23-25). Virtual classroom management and communicative writing pedagogy [Paper presentation]. European Writing Conferences, Barcelona, Spain.
47. Murdick, N. L., & Petch-Hogan, B. (1996). Inclusive Classroom Management: Using Preintervention Strategies. Intervention in School and Clinic, 31(3), 172–176
48. Öz, E., Aydemir, S. & Erdamar, G. (2023). Acil uzaktan eğitim sürecinde öğretim programların uygulanması: sorunlar ve öneriler. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 228-259.
49. Özden, Y. (2008). Eğitimde yeni değerler: Eğitimde dönüşüm. (6. Bs.). Ankara: Pegem Akademi
50. Polat, H. (2016). Çevrimiçi öğrenme ortamlarında sınıf yönetiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
51. Polat, H., & Özan, M. B. (2018). Çevrimiçi öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen sınıf yönetimi stratejilerinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi. Electronic Turkish Studies, 13(11), 1093-1112.
52. Sarıtaş, M. (2006). Öğretmen adaylarının değerlendirmelerine göre sınıfta istenmeyen öğrenci davranışlarını değiştirmek ve düzeltmek amacıyla yararlanılan stratejiler. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 167-187.
53. Sezan, S. (2021). Acil uzaktan eğitim sürecinin analizi: öne çıkan kavramlar, sorunlar ve çıkarılan dersler. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 273-296.
54. Stern, B. S. (2004). A comparison of online and face-to-face instruction in an undergraduate foundations of American education course. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 4(2), 196-213.
55. Şeker, S., Kankanat, Ö., & Elmalı, E. N. Sınıf Öğretmenlerinin Pandemi Sürecinde Uzaktan Eğitimde Sınıf Yönetimi ve İletişime Yönelik Görüşleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(1), 618-645.
56. Rufai, M.M., Alebiosu, S.O., & Adeakin, O.A.S. (2015). Conceptual model for virtual classroom management. International Journal of Computer Science, Engineering and Information Technology (IJCSEIT), 5(1), 27-32.
57. Tavşancıl, E. & Aslan, E. (2001). İçerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayıncılık
58. Tertemiz, N. (2009). Sınıf yönetimi ve disiplin modelleri. L. Küçükahmet (Yay. haz.). Sınıf Yönetimi içinde (ss. 110-135). (10. baskı). Ankara: Pegem Akademi
59. Tunca, Ö. (2010). Duygusal zeka düzeylerinin sınıf yönetimi becerilerine etkisi ve bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
60. Uşun, S. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Ankara: Nobel Basımevi.
61. Ünal, N., Şanlıer, N. & Şengil, A. Z. (2021). Pandemi döneminde üniversite öğrencilerinin çevrimiçi öğrenmeye hazır bulunuşluklarının ve uzaktan eğitime ilişkin deneyimlerinin değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(1), 89-104.
62. Yavuz, M., Kayalı, B., Balat, Ş., & Karaman, S. (2020). Salgın sürecinde Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarının acil uzaktan öğretim uygulamalarının incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 129-154.
63. Yılmazsoy, B., Özdinç, F., & Kahraman, M. (2018). Sanal sınıf ortamındaki sınıf yönetimine yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 8(3), 513-525.
64. Yılmaz, G. (2007). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması deneyimlerinin fen öğretimi özyeterlik ve sınıf yönetimi inançlarına olan etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.