Research Article

Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Volume: 36 Number: 4 December 31, 2021
TR EN

Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Abstract

Bu çalışmada BIST100 hisse senedi endeksinin faiz, döviz kuru ve altın fiyatları açısından duyarlılığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 4 Ocak 2000-28 Haziran 2021 dönemini kapsayan günlük veriler kullanılarak tüm örneklem dönemine ilişkin değişkenler arasındaki uzun ve kısa dönem ilişkilerinin COVID-19 pandemi dönemi ile kıyaslandığında nasıl seyrettiği Johansen-Juselius eşbütünleşme analizi, Granger nedensellik testi, varyans ayrıştırma ve etki-tepki analizleri uygulanarak araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, eşbütünleşme analizi için bağımlı değişkenin BIST100 endeksi getirisi olduğu durumda değişkenler arasında bir uzun dönem ilişki bulunmuş olup; altın fiyatlarının BIST100 üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Granger nedensellik analizi sonuçları ise ele alınan dönem için BIST 100 endeksi ile hem döviz kuru hem de faiz serisi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığını saptarken, BIST100 endeksinden altın fiyatlarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi ortaya koymuştur. COVID-19 dönemi ele alındığında %5 anlamlılık düzeyinde seriler arasında bir uzun dönem ilişkisi bulunamamış olup, %10 anlamlılık düzeyinde bulunan bir eşbütünleşik ilişki için ise hata düzeltme mekanizması yalnızca bağımlı değişkenin faiz oranları olduğu durumda çalışmıştır. Ayrıca bu dönemde genel dönemdeki kısa dönem ilişkilerinin tersine BIST100 endeksindeki değişimi serinin kendisinden sonra en çok açıklayan değişkenin altın fiyatları olduğu saptanmış olup, altın fiyatlarından BIST100’e doğru ve BIST100’den faiz oranlarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri elde edilmiştir.

Keywords

References

  1. Akel, V., Kandır, S. ve Yavuz, Ö. S. (2016). Dynamic relationship between stock prices and exchange rates in emerging markets: Evidence from fragile five economies. International Business: Concepts, Methodologies, Tools, and Applications, IGI Global, USA, 2257-2273.
  2. Alam, M. D. ve Uddin, G. (2009). Relationship between interest rate and stock price: Empirical evidence from developed and developing countries. International Journal of Business and Management, 4(3), 43-51.
  3. Ansari, S. ve Changle, R. (2015). A study measuring impact of major currencies exchange rates on Nifty. Quality Management Practices for Global Excellence, (Eds. A. Bansal, Y. Phatak & R. K. Sharma), Allied Publishers Pvt. Ltd., New Delhi, 3-8.
  4. Bahmani-Oskooee, M. ve Sohrabian, A. (1992). Stock prices and the effective exchange rate of the dollar. Applied Economics, 24(4), 459-464.
  5. Barut, A., Karaoğlan, S. ve Karabayır, M. E. (2017). Faiz oranı-döviz kuru ve BİST 100 etkileşimi: Maki eşbütünleşme analizi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 503-523.
  6. Brandt, P. T. ve Williams, J. T. (2007). Multiple time series models (No. 148). Sage.
  7. Branson, W. H. (1983). Macroeconomic determinants of real exchange rate risk. Managing Foreign Exchange Risk, (Ed. R. J. Herring), Cambridge University Press.
  8. Brooks, C. (2002). Introductory econometrics for finance. Cambridge University Press, UK.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

February 15, 2021

Acceptance Date

September 29, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 36 Number: 4

APA
Şanlı, S., Konak, T., & Özmen, M. (2021). Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi, 36(4), 928-948. https://doi.org/10.24988/ije.880784
AMA
1.Şanlı S, Konak T, Özmen M. Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi. 2021;36(4):928-948. doi:10.24988/ije.880784
Chicago
Şanlı, Sera, Tuba Konak, and Mehmet Özmen. 2021. “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları Ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. İzmir İktisat Dergisi 36 (4): 928-48. https://doi.org/10.24988/ije.880784.
EndNote
Şanlı S, Konak T, Özmen M (December 1, 2021) Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi 36 4 928–948.
IEEE
[1]S. Şanlı, T. Konak, and M. Özmen, “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 36, no. 4, pp. 928–948, Dec. 2021, doi: 10.24988/ije.880784.
ISNAD
Şanlı, Sera - Konak, Tuba - Özmen, Mehmet. “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları Ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. İzmir İktisat Dergisi 36/4 (December 1, 2021): 928-948. https://doi.org/10.24988/ije.880784.
JAMA
1.Şanlı S, Konak T, Özmen M. Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi. 2021;36:928–948.
MLA
Şanlı, Sera, et al. “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları Ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 36, no. 4, Dec. 2021, pp. 928-4, doi:10.24988/ije.880784.
Vancouver
1.Sera Şanlı, Tuba Konak, Mehmet Özmen. Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi. 2021 Dec. 1;36(4):928-4. doi:10.24988/ije.880784

Cited By

İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts