Review

Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz

Volume: 7 Number: 2 December 23, 2025
TR EN

Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz

Abstract

Yapay zeka (Artificial Intelligence - AI), modern teknolojinin en yenilikçi alanlarından biri olarak, endüstriyel süreçlerin optimizasyonundan çevresel sorunların çözümüne kadar geniş bir uygulama potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte, hızla artan kullanımı, önemli çevresel etkilerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu çalışma, yapay zekanın çevresel etkilerinden enerji tüketimi, karbon emisyonları, su kullanımı ve elektronik atık konuları çerçevesinde mevcut literatürü derleyerek kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi ve bu etkilerin azaltılmasına yönelik sürdürülebilir stratejiler geliştirmeyi amaçlamaktadır.Çalışmada ayrıca, enerji verimliliğine dayalı algoritmaların geliştirilmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu, şeffaf karbon raporlaması ve sürdürülebilir tasarım yaklaşımları gibi stratejik müdahaleler değerlendirilmiştir. Bu analizler, yapay zekanın çevresel maliyetlerinin azaltılmasının yalnızca teknolojik yeniliklerle değil, aynı zamanda politika geliştirme, düzenlemeler ve paydaşlar arası iş birliği ile mümkün olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, yapay zekanın çevresel etkilerinin etkin bir şekilde yönetilmesi durumunda, teknolojik ilerlemenin çevresel sürdürülebilirlikle uyumlu bir şekilde sağlanabileceğini göstermektedir. Çalışma, gelecekteki araştırmalar ve politika geliştirme süreçleri için temel bir çerçeve sunmakta ve yapay zekanın sürdürülebilirlik odaklı bir yaklaşımla geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Aderibigbe, A. O., Ani, E. C., Ohenhen, P. E., Ohalete, N. C., Daraojimba, D. O. (2023). Enhancing energy efficiency with AI: A review of machine learning models in electricity demand forecasting. Engineering Science Technology Journal, 4(6), 636–645. https://doi.org/10.51594/estj.v4i6.636
  2. Adewumi, A., Okoli, C. E., Usman, F. O., Olu-Lawal, K. A., Soyombo, O. T. (2024). Reviewing the impact of AI on renewable energy efficiency and management. International Journal of Science and Research Archive, 11(1), 1518–1527. https://doi.org/10.30574/ijsra.2024.11.1.0245
  3. Ahmad Ibrahim, S. R., Yahaya, J., Sallehudin, H. . (2022). Green software process factors: A qualitative study. Sustainability, 14(18), 11180. https://doi.org/10.3390/su141811180
  4. Albers, S. (2019). Sustainable data centers: Balancing energy and water usage. IEEE Transactions on Sustainable Computing, 4(2), 145–157. https://doi.org/10.1109/TSUSC.2019.2897700
  5. Ali, S., Choi, B. (2020). State-of-the-art artificial intelligence techniques for distributed smart grids: a review. Electronics, 9(6), 1030. https://doi.org/10.3390/electronics9061030
  6. Alkrush, A. A., Salem, M. S., Abdelrehim, O., Hegazi, A. A. (2024). Data Centers Cooling: A Critical Review of Techniques, Challenges, and Energy Saving Solutions. International Journal of Refrigeration..
  7. Ardito, L., Procaccianti, G., Torchiano, M., Vetro, A. Understanding green software development: A conceptual framework. IT Professional, 17(4), 16–23. https://doi.org/10.1109/mitp.2015.16
  8. Austen, K. (2023). The thirsty future of artificial intelligence. Nature, 603(7901), 366–369. https://doi.org/10.1038/d41586-023-00540-1

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Energy Systems Engineering (Other)

Journal Section

Review

Early Pub Date

June 13, 2025

Publication Date

December 23, 2025

Submission Date

January 9, 2025

Acceptance Date

May 6, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Turan, T., Turan, G., & Kırbaş, İ. (2025). Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz. Uluslararası Mühendislik Tasarım Ve Teknoloji Dergisi, 7(2), 78-89. https://doi.org/10.70669/ijedt.1612846
AMA
1.Turan T, Turan G, Kırbaş İ. Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz. IJEDT. 2025;7(2):78-89. doi:10.70669/ijedt.1612846
Chicago
Turan, Tülay, Gökhan Turan, and İbrahim Kırbaş. 2025. “Yapay Zekanın çevresel Ayak Izi: Enerji, Su Ve Elektronik Atık üzerine çok Yönlü Bir Analiz”. Uluslararası Mühendislik Tasarım Ve Teknoloji Dergisi 7 (2): 78-89. https://doi.org/10.70669/ijedt.1612846.
EndNote
Turan T, Turan G, Kırbaş İ (December 1, 2025) Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi 7 2 78–89.
IEEE
[1]T. Turan, G. Turan, and İ. Kırbaş, “Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz”, IJEDT, vol. 7, no. 2, pp. 78–89, Dec. 2025, doi: 10.70669/ijedt.1612846.
ISNAD
Turan, Tülay - Turan, Gökhan - Kırbaş, İbrahim. “Yapay Zekanın çevresel Ayak Izi: Enerji, Su Ve Elektronik Atık üzerine çok Yönlü Bir Analiz”. Uluslararası Mühendislik Tasarım ve Teknoloji Dergisi 7/2 (December 1, 2025): 78-89. https://doi.org/10.70669/ijedt.1612846.
JAMA
1.Turan T, Turan G, Kırbaş İ. Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz. IJEDT. 2025;7:78–89.
MLA
Turan, Tülay, et al. “Yapay Zekanın çevresel Ayak Izi: Enerji, Su Ve Elektronik Atık üzerine çok Yönlü Bir Analiz”. Uluslararası Mühendislik Tasarım Ve Teknoloji Dergisi, vol. 7, no. 2, Dec. 2025, pp. 78-89, doi:10.70669/ijedt.1612846.
Vancouver
1.Tülay Turan, Gökhan Turan, İbrahim Kırbaş. Yapay zekanın çevresel ayak izi: Enerji, su ve elektronik atık üzerine çok yönlü bir analiz. IJEDT. 2025 Dec. 1;7(2):78-89. doi:10.70669/ijedt.1612846

Cited By