Performansa Etkileri Kapsamında Bütçesel Geri Bildirim Bütçesel Katılım ve Rol Belirsizliğinin Önemi
Öz
İşletme kaynaklarının etkin ve verimli kullanımında önemli bir yönetim muhasebesi aracı olarak kullanılan bütçelerin beklenen performans çıktılarına dönüşmesinde bütçeleme süreçlerindeki davranışsal sorunların anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Bütçeleme süreçlerinde katılımcı bütçeleme yaklaşımının önemli pozitif etkilerinin olduğu farklı çalışmalarla vurgulanmıştır. Bu çalışmada performansa olan etkileri de dikkate alınarak bütçesel katılım, rol belirsizliği ve bütçesel geri bildirim arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda tasarlanan çalışmada İstanbul, Ankara, Kocaeli ve Bolu illerindeki üretim işletmelerinde görev alan katılımcılardan anket yardımı ile toplanan verilerin kısmı en küçük kareli yapısal eşitlik analizi ile incelenmesinden elde edilen bulgulara yer verilmektedir.
Bulgulara göre bütçesel katılım birim performanslarını pozitif ve anlamlı etkileyen önemli bir belirleyici olduğu teyid edilmiştir. Çalışmada ayrıca bütçesel katılımın rol belirsizliğini azaltan anlamlı bir belirleyici olduğu ve rol belirsizliğinin de performansı olumsuz etkileyen bir unsur olduğu gözlenmiştir. Örneklem açısından ilave olarak bütçesel geri bildirimdeki artışın bütçesel katılım ve performansı doğrudan ve olumlu etkilemesinin yanı sıra rol belirsizliğini de azaltan anlamlı bir belirleyici olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Bütçesel geri bildirim, bütçesel katılım, rol belirsizliği, performans
Kaynakça
- Abernethy, M.A. ve Brownell, P. 1999. The role of budgets in organizations facing strategic change: an exploratory study, Accounting, Organizations and Society, 24, pp.189-204.
- Brownell, P. ve M. McInnes. 1986. Budgetary Participation, Motivation, and Managerial Performance. The Accounting Review, 61, pp. 587-600.
- Chenhall, R. H. ve P. Brownell. 1988. The effect of participative budgeting on job satisfaction and performance: Role ambiguity as an intervening variable. Accounting, Organizations and Society, 13, pp. 225-233.
- Chenhall, R. H., ve Brownell, P. (1988). The effect of participative budgeting on job satisfaction and performance: Role ambiguity as an intervening variable. Accounting, Organizations and Society, 13(3), 225–233. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/0361-3682(88)90001-3
- Cheok, M., Wong, E., ve Ismail, K. (2016). An analysis of budgetary goals impacting organizational performance. Audit Financiar, 14, 551. https://doi.org/10.20869/AUDITF/2016/14/551
- Chong, V. ve Chong, K.M. 2002. Budget Goal Commitment and Informational Effects of Budget Participation on Performance, Behavioral Research In Accounting, 14, pp.65-86.
- Dixon, R. 1998. Accounting for Strategic Management: A Practical Application, Long Range Planning, 31, 2, pp. 272-279.
- dos Santos, G. C., Bonacim, C. A. G., ve Gaio, L. E. 2020. Health service in Brazilian private and public hospitals: Budgetary participation, feedback and performance from clinical managers’ perception. African Journal of Business Management, 14(11), 457-466.
- Eker, M. 2009. Türk Orta Kademe Yöneticilerinin Performansı Üzerine Bütçe Katılımı Ve Yönetim Muhasebe Sistemi Etkisi. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, (17), 105-126.
- Fisher, J. G., Maines, L.A., Peffer, S.A. ve Sprinkle, G.B. 2002. Using Budgets for Performance Evaluation: Effects of Resource Allocation and Horizontal Information Asymmetry on Budget Proposals, Budget Slack, and Performance. The Accounting Review, 77(4): 847–865. https://doi.org/10.2308/accr.2002.77.4.847