TR
EN
Neo-Malthusyen Yaklaşım'ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmada, Neo-Malthusyen yaklaşım kapsamında beşeri kalkınma ve hukukun üstünlüğü gibi sosyal ve ekonomik faktörlerin doğurganlık oranı üzerindeki etkilerini analiz etmek amaçlamaktadır. Doğurganlık oranlarında meydana gelen düşüşünün ekonomik kalkınma ve kaynakların verimli kullanımı üzerindeki olumlu etkileri dikkate alındığında bu konu hem akademik literatürde hem de politik düzeyde önem taşımaktadır. Çalışmada, 1997-2021 yıllarını kapsayan dönemde 15 tane Latin Amerika ülkesine ait panel veri seti kullanılmıştır. Analizde, yatay kesit bağımlılığını ve heterojenliği dikkate alan birinci ve ikinci nesil birim kök testleri, panel eşbütünleşme testleri ve Panel ARDL yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, beşeri kalkınma endeksindeki %1’lik artışın doğurganlık oranını %1.05 oranında ve hukukun üstünlüğü endeksindeki %1’lik artışın ise %0.31 oranında azalttığını göstermektedir. Bunların yanı sıra hata düzeltme katsayısının negatif ve anlamlı olması değişkenler arasında uzun dönemli bir denge ilişkisinin olduğunu göstermektedir. Panel Granger nedensellik testi, beşeri kalkınma ve hukukun üstünlüğü değişkenlerinin doğurganlık oranı üzerinde anlamlı etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar neticesinde, eğitim ve sağlık yatırımlarının artırılmasının yanı sıra gelir dağılımındaki eşitsizliklerin azaltılması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesi ve hukukun üstünlüğünün sağlanmasının, doğurganlık oranlarını düşürmede ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu tür politikalar, yalnızca doğurganlık oranlarını doğal yollarla azaltmakla kalmayıp ekonomik büyüme ve sosyal refahı artırarak sürdürülebilir kalkınmaya önemli katkılar sağlayacaktır.
Keywords
Supporting Institution
This study was supported within the scope of the Scientific Research Projects of Yıldız Technical University.
Ethical Statement
It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.
References
- Arifin, B. (1996). Economic Analysis of Land Degradation in Indonesian Upland, Chr. Michelsen Institute Development Studies and Human Rights, 1-21.
- Benin, S., ve Pender, J. (2002). Community Management of Grazing Lands and Impact on Environmental Degradation in the Ethiopian Highlands, International Association for the Study of Common Property Conference, 1-26.
- Bloom, D. E. Cannig, D. ve Sevilla, J. (2003). The Demographic Dividend, RAND Corporation. https://www.jstor.org/stable/10.7249/mr1274wfhf-dlpf-rf-unpf.9
- Breusch, T., S., ve Pagan, A., R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
- Cardenas, J. C. (1998). Malthus Revısıted: People, Populatıon And The Village Commons In Colombıa. International Institute for Environment and Development Gatekeeper Serıes No. 76, 1-18. http://www.jstor.com/stable/resrep01716
- Demaria, F., D’Alisa, G., ve Kallis, G. (2015). DEGROWTH: A Vocabulary For a New Era (E-Book). https://www.researchgate.net/publication/309291920
- Ehrlich, P. R. (1968). The Population Bomb. New York: Ballantine Books.
- Ehrlich, P. ve Ehrlich, A. (2004). One with Nineveh:Politics, Consumption and The Human Future. Island Press.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Panel Data Analysis, Cross-Sectional Analysis, Economic Demography
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 15, 2025
Submission Date
January 9, 2025
Acceptance Date
April 12, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 8 Number: 2
APA
Altay, A., & Kayıkçı, F. (2025). Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi, 8(2), 124-141. https://doi.org/10.59445/ijephss.1616922
AMA
1.Altay A, Kayıkçı F. Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2025;8(2):124-141. doi:10.59445/ijephss.1616922
Chicago
Altay, Arda, and Fazıl Kayıkçı. 2025. “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi Ile İncelenmesi”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 (2): 124-41. https://doi.org/10.59445/ijephss.1616922.
EndNote
Altay A, Kayıkçı F (April 1, 2025) Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 2 124–141.
IEEE
[1]A. Altay and F. Kayıkçı, “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi”, Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 2, pp. 124–141, Apr. 2025, doi: 10.59445/ijephss.1616922.
ISNAD
Altay, Arda - Kayıkçı, Fazıl. “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi Ile İncelenmesi”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8/2 (April 1, 2025): 124-141. https://doi.org/10.59445/ijephss.1616922.
JAMA
1.Altay A, Kayıkçı F. Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2025;8:124–141.
MLA
Altay, Arda, and Fazıl Kayıkçı. “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi Ile İncelenmesi”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 2, Apr. 2025, pp. 124-41, doi:10.59445/ijephss.1616922.
Vancouver
1.Arda Altay, Fazıl Kayıkçı. Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2025 Apr. 1;8(2):124-41. doi:10.59445/ijephss.1616922