Araştırma Makalesi

Neo-Malthusyen Yaklaşım'ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 2 15 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

Neo-Malthusyen Yaklaşım'ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Neo-Malthusyen yaklaşım kapsamında beşeri kalkınma ve hukukun üstünlüğü gibi sosyal ve ekonomik faktörlerin doğurganlık oranı üzerindeki etkilerini analiz etmek amaçlamaktadır. Doğurganlık oranlarında meydana gelen düşüşünün ekonomik kalkınma ve kaynakların verimli kullanımı üzerindeki olumlu etkileri dikkate alındığında bu konu hem akademik literatürde hem de politik düzeyde önem taşımaktadır. Çalışmada, 1997-2021 yıllarını kapsayan dönemde 15 tane Latin Amerika ülkesine ait panel veri seti kullanılmıştır. Analizde, yatay kesit bağımlılığını ve heterojenliği dikkate alan birinci ve ikinci nesil birim kök testleri, panel eşbütünleşme testleri ve Panel ARDL yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, beşeri kalkınma endeksindeki %1’lik artışın doğurganlık oranını %1.05 oranında ve hukukun üstünlüğü endeksindeki %1’lik artışın ise %0.31 oranında azalttığını göstermektedir. Bunların yanı sıra hata düzeltme katsayısının negatif ve anlamlı olması değişkenler arasında uzun dönemli bir denge ilişkisinin olduğunu göstermektedir. Panel Granger nedensellik testi, beşeri kalkınma ve hukukun üstünlüğü değişkenlerinin doğurganlık oranı üzerinde anlamlı etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar neticesinde, eğitim ve sağlık yatırımlarının artırılmasının yanı sıra gelir dağılımındaki eşitsizliklerin azaltılması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesi ve hukukun üstünlüğünün sağlanmasının, doğurganlık oranlarını düşürmede ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu tür politikalar, yalnızca doğurganlık oranlarını doğal yollarla azaltmakla kalmayıp ekonomik büyüme ve sosyal refahı artırarak sürdürülebilir kalkınmaya önemli katkılar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma, Yıldız Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında desteklenmiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

  1. Arifin, B. (1996). Economic Analysis of Land Degradation in Indonesian Upland, Chr. Michelsen Institute Development Studies and Human Rights, 1-21.
  2. Benin, S., ve Pender, J. (2002). Community Management of Grazing Lands and Impact on Environmental Degradation in the Ethiopian Highlands, International Association for the Study of Common Property Conference, 1-26.
  3. Bloom, D. E. Cannig, D. ve Sevilla, J. (2003). The Demographic Dividend, RAND Corporation. https://www.jstor.org/stable/10.7249/mr1274wfhf-dlpf-rf-unpf.9
  4. Breusch, T., S., ve Pagan, A., R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
  5. Cardenas, J. C. (1998). Malthus Revısıted: People, Populatıon And The Village Commons In Colombıa. International Institute for Environment and Development Gatekeeper Serıes No. 76, 1-18. http://www.jstor.com/stable/resrep01716
  6. Demaria, F., D’Alisa, G., ve Kallis, G. (2015). DEGROWTH: A Vocabulary For a New Era (E-Book). https://www.researchgate.net/publication/309291920
  7. Ehrlich, P. R. (1968). The Population Bomb. New York: Ballantine Books.
  8. Ehrlich, P. ve Ehrlich, A. (2004). One with Nineveh:Politics, Consumption and The Human Future. Island Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Yatay Kesit Analizi, Ekonomik Demografi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2025

Kabul Tarihi

12 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Altay, A., & Kayıkçı, F. (2025). Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 8(2), 124-141. https://doi.org/10.59445/ijephss.1616922
AMA
1.Altay A, Kayıkçı F. Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. IJEPHSS. 2025;8(2):124-141. doi:10.59445/ijephss.1616922
Chicago
Altay, Arda, ve Fazıl Kayıkçı. 2025. “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 (2): 124-41. https://doi.org/10.59445/ijephss.1616922.
EndNote
Altay A, Kayıkçı F (01 Nisan 2025) Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 2 124–141.
IEEE
[1]A. Altay ve F. Kayıkçı, “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi”, IJEPHSS, c. 8, sy 2, ss. 124–141, Nis. 2025, doi: 10.59445/ijephss.1616922.
ISNAD
Altay, Arda - Kayıkçı, Fazıl. “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8/2 (01 Nisan 2025): 124-141. https://doi.org/10.59445/ijephss.1616922.
JAMA
1.Altay A, Kayıkçı F. Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. IJEPHSS. 2025;8:124–141.
MLA
Altay, Arda, ve Fazıl Kayıkçı. “Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 2, Nisan 2025, ss. 124-41, doi:10.59445/ijephss.1616922.
Vancouver
1.Arda Altay, Fazıl Kayıkçı. Neo-Malthusyen Yaklaşım’ın Seçili Latin Amerika Ülkeleri Üzerinde Panel ARDL Yöntemi ile İncelenmesi. IJEPHSS. 01 Nisan 2025;8(2):124-41. doi:10.59445/ijephss.1616922

International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences – IJEPHSS Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.