Research Article

Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler

Volume: 8 Number: 5 October 15, 2025
TR EN

Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de kimya ve plastik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin döngüsel ekonomi (DE) stratejilerini çevresel sürdürülebilirlik bağlamında nasıl benimsediğini ve kurumsal raporlarda nasıl yansıttığını incelemektedir. Yüksek enerji ve kaynak tüketimi, kimyasal atık üretimi ve fosil temelli üretim süreçleri nedeniyle çevresel etkileri yüksek olan bu sektör, döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılmaya ihtiyaç duymaktadır. Araştırma kapsamında, Borsa İstanbul’da işlem gören ve 2019–2024 yılları arasında sürdürülebilirlik, entegre veya faaliyet raporu yayımlamış olan kimya ve plastik sektörüne ait sekiz işletme örneklem olarak seçilmiştir. Bu işletmelerin raporları, raporlarda döngüsel ekonomi uygulamalarına sistematik ve somut biçimde yer verilmesi kriterine göre belirlenmiştir. Veri analizi süreci, MAXQDA 2024 Analytics Pro yazılımı kullanılarak yürütülmüş; raporlar nitel içerik analizi yöntemiyle kodlanmış ve değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında 12 ana tema ve 78 alt kategoriye dayalı bir kod sistemi geliştirilmiş, toplamda 3.400 içerik frekansı tanımlanmıştır. Kodlama sisteminde geri dönüşüm, atık yönetimi, kaynak verimliliği, yaşam döngüsü, çevresel maliyetler, emisyon açıklamaları ve biyolojik-teknik döngüler gibi temalar öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, incelenen işletmelerin çevresel sürdürülebilirliğe yönelik yaklaşımlarının genellikle kaynak verimliliği, enerji tasarrufu ve yasal uyum odaklı olduğunu göstermektedir. Bu çalışma hem politika yapıcılara hem de sektör temsilcilerine stratejik yol haritası sunarken, ileri düzey döngüsel uygulamaların geliştirilmesi açısından da gelecekteki araştırmalara katkı sağlamaktadır.

Keywords

Supporting Institution

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Ethical Statement

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

References

  1. Agyapong, D., Agyapong, G. K., Ofori, D., Light, O., & Frimpong, S. E. (2025). Implications of circular economy practices for firms in the integrated waste sector. Frontiers in Sustainability, 5, 1455335.
  2. Agyemang, A. O., Osei, A., & Kongkuah, M. (2025). Exploring the ESG‐Circular Economy Nexus in Emerging Markets: A Systems Perspective on Governance, Innovation, and Sustainable Business Models. Business Strategy and the Environment.
  3. Berndtsson, M. (2015). Circular Economy and the EU Action Plan. Stockholm University.
  4. Bennett, M., Bouma, J. J., & Walters, B. (2002). Environmental management accounting: Informational and institutional developments. Springer.
  5. Bocken, N. M. P., Bakker, C., & Pauw, I. de. (2019). Product design and business model strategies for a circular economy. Journal of Industrial and Production Engineering, 33(5), 308–320.
  6. Boons, F., & Lüdeke-Freund, F. (2013). Business models for sustainable innovation: State-of-the-art and steps towards a research agenda. Journal of Cleaner Production, 45, 9–19. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2012.07.007
  7. Burritt, R. L., & Schaltegger, S. (2010). Sustainability accounting and reporting: Fad or trend? Accounting, Auditing & Accountability Journal, 23(7), 829–846. https://doi.org/10.1108/09513571011080144
  8. Burritt, R. L., & Schaltegger, S. (2014). Sustainability accounting and reporting: Fad or trend? Accounting, Auditing & Accountability Journal, 27(2), 1309–1330. https://doi.org/10.1108/AAAJ-12-2013-1559

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sustainability Accounting and Reporting

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 15, 2025

Submission Date

May 15, 2025

Acceptance Date

June 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 5

APA
Çakmak Sel, B. (2025). Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi, 8(5), 424-455. https://doi.org/10.59445/ijephss.1699989
AMA
1.Çakmak Sel B. Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2025;8(5):424-455. doi:10.59445/ijephss.1699989
Chicago
Çakmak Sel, Bilgehan. 2025. “Kimya Ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular Ve Değerlendirmeler”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 (5): 424-55. https://doi.org/10.59445/ijephss.1699989.
EndNote
Çakmak Sel B (October 1, 2025) Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 5 424–455.
IEEE
[1]B. Çakmak Sel, “Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler”, Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 5, pp. 424–455, Oct. 2025, doi: 10.59445/ijephss.1699989.
ISNAD
Çakmak Sel, Bilgehan. “Kimya Ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular Ve Değerlendirmeler”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8/5 (October 1, 2025): 424-455. https://doi.org/10.59445/ijephss.1699989.
JAMA
1.Çakmak Sel B. Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2025;8:424–455.
MLA
Çakmak Sel, Bilgehan. “Kimya Ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular Ve Değerlendirmeler”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan Ve Toplum Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 5, Oct. 2025, pp. 424-55, doi:10.59445/ijephss.1699989.
Vancouver
1.Bilgehan Çakmak Sel. Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2025 Oct. 1;8(5):424-55. doi:10.59445/ijephss.1699989

International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences – IJEPHSS is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY NC)