Araştırma Makalesi

Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler

Cilt: 8 Sayı: 5 15 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de kimya ve plastik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin döngüsel ekonomi (DE) stratejilerini çevresel sürdürülebilirlik bağlamında nasıl benimsediğini ve kurumsal raporlarda nasıl yansıttığını incelemektedir. Yüksek enerji ve kaynak tüketimi, kimyasal atık üretimi ve fosil temelli üretim süreçleri nedeniyle çevresel etkileri yüksek olan bu sektör, döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılmaya ihtiyaç duymaktadır. Araştırma kapsamında, Borsa İstanbul’da işlem gören ve 2019–2024 yılları arasında sürdürülebilirlik, entegre veya faaliyet raporu yayımlamış olan kimya ve plastik sektörüne ait sekiz işletme örneklem olarak seçilmiştir. Bu işletmelerin raporları, raporlarda döngüsel ekonomi uygulamalarına sistematik ve somut biçimde yer verilmesi kriterine göre belirlenmiştir. Veri analizi süreci, MAXQDA 2024 Analytics Pro yazılımı kullanılarak yürütülmüş; raporlar nitel içerik analizi yöntemiyle kodlanmış ve değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında 12 ana tema ve 78 alt kategoriye dayalı bir kod sistemi geliştirilmiş, toplamda 3.400 içerik frekansı tanımlanmıştır. Kodlama sisteminde geri dönüşüm, atık yönetimi, kaynak verimliliği, yaşam döngüsü, çevresel maliyetler, emisyon açıklamaları ve biyolojik-teknik döngüler gibi temalar öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, incelenen işletmelerin çevresel sürdürülebilirliğe yönelik yaklaşımlarının genellikle kaynak verimliliği, enerji tasarrufu ve yasal uyum odaklı olduğunu göstermektedir. Bu çalışma hem politika yapıcılara hem de sektör temsilcilerine stratejik yol haritası sunarken, ileri düzey döngüsel uygulamaların geliştirilmesi açısından da gelecekteki araştırmalara katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

  1. Agyapong, D., Agyapong, G. K., Ofori, D., Light, O., & Frimpong, S. E. (2025). Implications of circular economy practices for firms in the integrated waste sector. Frontiers in Sustainability, 5, 1455335.
  2. Agyemang, A. O., Osei, A., & Kongkuah, M. (2025). Exploring the ESG‐Circular Economy Nexus in Emerging Markets: A Systems Perspective on Governance, Innovation, and Sustainable Business Models. Business Strategy and the Environment.
  3. Berndtsson, M. (2015). Circular Economy and the EU Action Plan. Stockholm University.
  4. Bennett, M., Bouma, J. J., & Walters, B. (2002). Environmental management accounting: Informational and institutional developments. Springer.
  5. Bocken, N. M. P., Bakker, C., & Pauw, I. de. (2019). Product design and business model strategies for a circular economy. Journal of Industrial and Production Engineering, 33(5), 308–320.
  6. Boons, F., & Lüdeke-Freund, F. (2013). Business models for sustainable innovation: State-of-the-art and steps towards a research agenda. Journal of Cleaner Production, 45, 9–19. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2012.07.007
  7. Burritt, R. L., & Schaltegger, S. (2010). Sustainability accounting and reporting: Fad or trend? Accounting, Auditing & Accountability Journal, 23(7), 829–846. https://doi.org/10.1108/09513571011080144
  8. Burritt, R. L., & Schaltegger, S. (2014). Sustainability accounting and reporting: Fad or trend? Accounting, Auditing & Accountability Journal, 27(2), 1309–1330. https://doi.org/10.1108/AAAJ-12-2013-1559

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilirlik Muhasebesi ve Raporlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

18 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Çakmak Sel, B. (2025). Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 8(5), 424-455. https://doi.org/10.59445/ijephss.1699989
AMA
1.Çakmak Sel B. Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. IJEPHSS. 2025;8(5):424-455. doi:10.59445/ijephss.1699989
Chicago
Çakmak Sel, Bilgehan. 2025. “Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 (5): 424-55. https://doi.org/10.59445/ijephss.1699989.
EndNote
Çakmak Sel B (01 Ekim 2025) Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8 5 424–455.
IEEE
[1]B. Çakmak Sel, “Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler”, IJEPHSS, c. 8, sy 5, ss. 424–455, Eki. 2025, doi: 10.59445/ijephss.1699989.
ISNAD
Çakmak Sel, Bilgehan. “Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 8/5 (01 Ekim 2025): 424-455. https://doi.org/10.59445/ijephss.1699989.
JAMA
1.Çakmak Sel B. Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. IJEPHSS. 2025;8:424–455.
MLA
Çakmak Sel, Bilgehan. “Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 5, Ekim 2025, ss. 424-55, doi:10.59445/ijephss.1699989.
Vancouver
1.Bilgehan Çakmak Sel. Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler. IJEPHSS. 01 Ekim 2025;8(5):424-55. doi:10.59445/ijephss.1699989

International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences – IJEPHSS Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.