Research Article

Yaratıcılık ve Yaratıcı Düşünme Kavramlarının Tanımı Üzerine Bir Araştırma

Volume: 9 Number: 4 December 20, 2024
EN TR

Yaratıcılık ve Yaratıcı Düşünme Kavramlarının Tanımı Üzerine Bir Araştırma

Öz

“Yaratıcılık” ve “yaratıcı düşünme” terimleri sanat alanından başka diğer alanlarda da kullanılagelen terimlerdir. Bununla birlikte, farklı bir düşünme biçimi olan yaratıcı düşünme ile çok boyutlu bir etkinlik olan yaratıcılık konusunda her alana uyan bir tanımının olmadığı ve mevcut tanımlarda da halen bir uzlaşı olmadığı görülmektedir. İlgili alanyazın uzmanları konu hakkında çeşitli görüşler öne sürmelerine rağmen, yaratıcılık ve yaratıcı düşünme terimlerinin genel bir tanımı olmadığı için bu durum sözü edilen terimler bakımından kavram oluşturmada sorun oluşturmaktadır. Oldukça yaygın bir kullanıma sahip olan bu terimlerin doğru ve yerinde kullanılabilmesi ve kavram oluşturabilmesi için genel tanımlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, yaratıcılık ve yaratıcı düşünme terimlerinin mevcut tanımlarından yola çıkarak, ortak bir payda arayışı üzerinde, bu terimler açısından genel bir tanıma ulaşmak olacaktır. Bu amaçla araştırma sorusu şöyle belirlenmiştir: “Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme terimlerinin tüm alanları kapsayan bir kavram oluşturmasını sağlayacak genel bir tanımı nasıl olabilir?” Bu araştırma nitel yöntemde betimsel bir çalışmadır. Elektronik veritabanında yaratıcılık ve yaratıcı düşünme anahtar kelimeleriyle tarama yapılmıştır. Ulaşılan kaynaklar dokümanların analizi ile incelenmiştir. İlgili dokümanlara ayrıca içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları açısından, yaratıcılık tanımının ortak paydaları olarak; yenilik, kullanışlılık ve özgünlük bulunmuştur. Yaratıcı düşünme tanımının ortak paydaları ise; problem çözme ve farklı düşünme olduğu gözlemlenmiştir. Buna göre; genel anlamda yaratıcılığı; yeni ve özgünlük içeren bir problem çözme eylemi sayesinde kullanışlı, faydalı bir düşün ya da ürün ile sonuçlanan süreç olarak tanımlamak mümkündür. Yaratıcı düşünme ise; farklı düşünme yoluyla bir problemi çözme eylemi olarak genel bir tanıma ulaşılabilir. Araştırma sonucunda, ilgili bulgular ve buna bağlı tanımlar uyarınca, yaratıcı düşünme kavramının yaratıcılık kavramına temelden bağlı olduğu ortaya konulmuştur. Dolayısıyla, kavram olarak yaratıcılık kavramının daha kapsayıcı üst bir kavram olduğu, yaratıcı düşünmenin ise yaratıcılık kavramına bağlı nispeten yeni bir kavram olduğu ileri sürülebilir.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Bu makalenin planlanmasından uygulanmasına, veri toplanmasından veri analizine kadar tüm süreç boyunca "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi" kapsamında belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümünde yer alan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler" başlığı altında belirtilen eylemlerin hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Bu araştırmanın yazım sürecinde bilimsel, etik ve atıf kurallarına uyulmuştur. Toplanan verilerde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu çalışma değerlendirme için başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

References

  1. Arslan, A. (2013). Modellemeye dayalı fen öğretiminin ilköğretim öğrencilerinin anlama, hatırda tutma, yaratıcılık düzeyleri ile zihinsel modelleri üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. http://acikerisim.akdeniz.edu.tr/handle/123456789/2112
  2. Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma (13. baskı). Pegem Akademi.
  3. Bilvar, H. & Uslu, Ö. (2024).Tekstil baskı desenlerinde renk ögesi üzerine bir araştırma (1960-1970). Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 9(2). 114-139. DOİ: https://doi.org/10.5281/zenodo.11672712
  4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi
  5. Durnacı, Ü. & Ültay, N. (2020, 78). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri. Turkish Journal of Primary Education (TUJPED), 5(2), 75-97.
  6. Gömleksiz, M. N. & Kan, A. Ü. (2009). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve girişimcilik becerilerini kazandırmadaki etkililiğinin belirlenmesi (Diyarbakır ili örneği). Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 8(1), 39-49.
  7. Gür, H., Meissner, H. & Kandemir, M. A. (2006). Yaratıcılık ve matematik eğitimi. İlköğretim Online, 5(1), 65-72.
  8. Karabey, B. & Yürümezoğlu, K. (2015). Yaratıcılık ve üstün yetenekliliğin bazı zekâ kuramları açısından değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 86-107.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fine Arts

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 16, 2024

Publication Date

December 20, 2024

Submission Date

July 2, 2024

Acceptance Date

October 1, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 4

APA
Ülger, K. (2024). Yaratıcılık ve Yaratıcı Düşünme Kavramlarının Tanımı Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası İnsan Ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 9(4), 333-344. https://izlik.org/JA62SD59LW

logo.svg     88x31.png    ith-logo.png   doi-min.png.pagespeed.ce.drgOh_5bqH.png

International Journal of Human and Art Studies İJHAR; Licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License.

International Journal of Human and Art Studies IJHAR has been registered with the decision of the Turkish Patent and Trademark Office, numbered 71248886-2020/24446 / E.2020-OE-458377.