An Investigation on the Definitions of the Creativity and Creative Thinking Concepts

Abstract

The terms of the creativity and creative thinking can be used in almost each area with including the art field. There is no any consensus already on current definitions about the creative thinking as the different thinking way and creativity as a multiway activity. Therefore, there is also no a valid definition of these terms in each area. This study’s aim was to probe common features on the definitions of creativity and creative thinking terms by the way of present definitions of them in the literature. With this aim, the research question was on how can be made general definitions of the creativity and creative thinking terms to be constructed the concepts as covered all areas. This study was a qualitative method and used descriptive technique. Thus, it was reviewed the creativity and creative thinking keywords on the electronic database. In the end of the data analysis as the common features of the creativity were found novelty, usefulness and originality. Otherwise, the common points of the creative thinking were determined as the problem solving and different thinking. Accordingly, the creative thinking definition in general reveled as a problem solving process could be thinking differently, while the definition of the creativity generally was the process by ending with a usefulness thinking or a product in which includes novelty and problem solving as well. Consequently, this study concluded that concept of the creativity thinking is fundamentality related to the creativity term. Therefore, it can be said that the creativity as a basis concept includes the term of the creative thinking, as well.

Keywords

• Creativity
• Creative Thinking
• Originality.

Yaratıcılık ve Yaratıcı Düşünme Kavramlarının Tanımı Üzerine Bir Araştırma

Öz

“Yaratıcılık” ve “yaratıcı düşünme” terimleri sanat alanından başka diğer alanlarda da kullanılagelen terimlerdir. Bununla birlikte, farklı bir düşünme biçimi olan yaratıcı düşünme ile çok boyutlu bir etkinlik olan yaratıcılık konusunda her alana uyan bir tanımının olmadığı ve mevcut tanımlarda da halen bir uzlaşı olmadığı görülmektedir. İlgili alanyazın uzmanları konu hakkında çeşitli görüşler öne sürmelerine rağmen, yaratıcılık ve yaratıcı düşünme terimlerinin genel bir tanımı olmadığı için bu durum sözü edilen terimler bakımından kavram oluşturmada sorun oluşturmaktadır. Oldukça yaygın bir kullanıma sahip olan bu terimlerin doğru ve yerinde kullanılabilmesi ve kavram oluşturabilmesi için genel tanımlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, yaratıcılık ve yaratıcı düşünme terimlerinin mevcut tanımlarından yola çıkarak, ortak bir payda arayışı üzerinde, bu terimler açısından genel bir tanıma ulaşmak olacaktır. Bu amaçla araştırma sorusu şöyle belirlenmiştir: “Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme terimlerinin tüm alanları kapsayan bir kavram oluşturmasını sağlayacak genel bir tanımı nasıl olabilir?” Bu araştırma nitel yöntemde betimsel bir çalışmadır. Elektronik veritabanında yaratıcılık ve yaratıcı düşünme anahtar kelimeleriyle tarama yapılmıştır. Ulaşılan kaynaklar dokümanların analizi ile incelenmiştir. İlgili dokümanlara ayrıca içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları açısından, yaratıcılık tanımının ortak paydaları olarak; yenilik, kullanışlılık ve özgünlük bulunmuştur. Yaratıcı düşünme tanımının ortak paydaları ise; problem çözme ve farklı düşünme olduğu gözlemlenmiştir. Buna göre; genel anlamda yaratıcılığı; yeni ve özgünlük içeren bir problem çözme eylemi sayesinde kullanışlı, faydalı bir düşün ya da ürün ile sonuçlanan süreç olarak tanımlamak mümkündür. Yaratıcı düşünme ise; farklı düşünme yoluyla bir problemi çözme eylemi olarak genel bir tanıma ulaşılabilir. Araştırma sonucunda, ilgili bulgular ve buna bağlı tanımlar uyarınca, yaratıcı düşünme kavramının yaratıcılık kavramına temelden bağlı olduğu ortaya konulmuştur. Dolayısıyla, kavram olarak yaratıcılık kavramının daha kapsayıcı üst bir kavram olduğu, yaratıcı düşünmenin ise yaratıcılık kavramına bağlı nispeten yeni bir kavram olduğu ileri sürülebilir.

Anahtar Kelimeler

• Yaratıcılık
• Yaratıcı Düşünme
• Özgünlük

Kaynakça

1. Arslan, A. (2013). Modellemeye dayalı fen öğretiminin ilköğretim öğrencilerinin anlama, hatırda tutma, yaratıcılık düzeyleri ile zihinsel modelleri üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. http://acikerisim.akdeniz.edu.tr/handle/123456789/2112
2. Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma (13. baskı). Pegem Akademi.
3. Bilvar, H. & Uslu, Ö. (2024).Tekstil baskı desenlerinde renk ögesi üzerine bir araştırma (1960-1970). Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 9(2). 114-139. DOİ: https://doi.org/10.5281/zenodo.11672712
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi
5. Durnacı, Ü. & Ültay, N. (2020, 78). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri. Turkish Journal of Primary Education (TUJPED), 5(2), 75-97.
6. Gömleksiz, M. N. & Kan, A. Ü. (2009). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve girişimcilik becerilerini kazandırmadaki etkililiğinin belirlenmesi (Diyarbakır ili örneği). Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 8(1), 39-49.
7. Gür, H., Meissner, H. & Kandemir, M. A. (2006). Yaratıcılık ve matematik eğitimi. İlköğretim Online, 5(1), 65-72.
8. Karabey, B. & Yürümezoğlu, K. (2015). Yaratıcılık ve üstün yetenekliliğin bazı zekâ kuramları açısından değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 86-107.

9. Köroğlu, S. A. (2015). Literatür taraması üzerine notlar ve bir tarama tekniği. GiDB Dergi, (1), 61-69.
10. Onur, D. & Zorlu, T. (2017). Yaratıcılık kavramı ile ilişkili kuramsal yaklaşımlar. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1535-1552.
11. Öncü, T. (2003). Torrance yaratıcı düşünme testleri-şekil testi aracılığıyla 12-14 yaşları arasındaki çocukların yaratıcılık düzeylerinin yaş ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 43(1), 221-237.
12. Özerbaş, M. A. (2011). Yaratıcı düşünme öğrenme ortamının akademik başarı ve bilgilerin kalıcılığa etkisi. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 675-705.
13. Özgenel, M. & Çetin, M. (2017). Marmara yaratıcı düşünme eğilimleri ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 46, 113-132, DOI: 10.15285/maruaebd.335087
14. Saracaloğlu, A. S., Gündoğdu, K., Altın, M., Aksu, N., Kozağaç, Z. B. & Koç, B. (2014). Yaratıcı düşünme becerisi konusunda 2000 yılı ve sonrasında yayımlanmış makalelerin incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 62-74.
15. Tezci, E. & Gürol, A. (2003). Oluşturmacı öğretim tasarımı ve yaratıcılık. The Turkish Online Journal of Educational Technology – TOJET, 2(1), 1303-6521.
16. Yaman, S. & Yalçın, N. (2005). Fen bilgisi öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımının yaratıcı düşünme becerisine etkisi. İlköğretim-Online, 4(1), 42-52.