Research Article

Hareketli Kitap İllüstrasyonlarında Kullanılan Pop-up Teknikleri ve Kullanımları Üzerine Bir İnceleme

Volume: 10 Number: 4 December 20, 2025
EN TR

Hareketli Kitap İllüstrasyonlarında Kullanılan Pop-up Teknikleri ve Kullanımları Üzerine Bir İnceleme

Öz

Kitap, form olarak yaratıcı müdahaleye açık bir grafik üründür. Bu nedenle, grafik tasarımcılara yaratıcı çözümler sunma fırsatı verebilmektedir. Haraketli kitaplar bu duruma örnektir. “Pop-up” tekniğiyle üretilmiş illüstrasyon ve tasarımlarla farklı boyutlar kazanan kitap; hareketli, etkileşimli ve boyutlu yapısı nedeniyle okuyucuda ilgi ve dikkat uyandırabilmektedir. Pop-up kitap köklerinin modern dönemde ortaya çıkmış yeni bir türden daha çok tarihsel süreçte el yazması kitaplarda kullanılan hareketli mekanizmalara dayandığı görülmektedir. Bilimsel ve akademik amaç için kullanılan bu temel teknikler, zamanla çocuk içerikleri için kullanılmaya başlanmıştır. Bugün ağırlıkla çocuk içeriklerine yönelik üretim devam etmektedir. Gelişen tekniklere bağlı olarak detaylı heykelsi formlar oluşturan yetişkin içerikli pop-up kitaplar da mevcuttur. Pop-up teknikleri sayesinde, metinsel içerikler durağan kitap formundan ayrılarak daha hareketli, özgün, etkileşimli ve deneysel bir yapıya kavuşmakta, böylelikle çocuklar ve yetişkinler için ayrı bir kitap kategorisi ortaya çıkmaktadır. Erken dönem uygulamalarda karşılaştığımız tekniklerden olan katlanarak açılan “flap” yapıları ve döner hareket sağlayan “volvelle” teknikleri, günümüz pop-up tekniklerinin temelini oluşturmaktadır. Bu tekniklere ek olarak yeni tekniklerin gelişmesiyle birlikte farklı formların oluşturulabilmesine imkân sağlanmaktadır. Temel çalışma prensibi aynı olsa da teknik kullanımları ve üretimi konusunda sınırlayıcı olunmamalıdır. Araştırma genelinde ulusal ve uluslararası literatür taraması yapılarak ilerlenmiştir. Araştırmaya konu edilen pop-up teknikleri, kâğıt mühendisleri tarafından hazırlanan kitaplar ve yapılan çalışmalar kapsamlı bir şekilde incelenerek tespit edilmiştir. Bu verilerle birlikte pop-up teknikleri, hareketli ve üç boyutlu mekanizmalar olarak iki temel grupta ele alınmıştır. Güncel pop-up teknikleri, nitel araştırma yöntemi kullanılarak derlenmiştir. Çalışmada derlenen pop-up teknikleri incelenmiş, teknikleri doğru yansıttığı düşünülen örnekler seçilmiş, tekniklerin tasarım üzerindeki kullanımı araştırılmış ve sonuç bölümünde öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abrahamson, R. F., & Stewart, R. (1982). Movable books-a new golden age. Language arts, 59(4), s. 342-347. https://doi.org/10.58680/la198226429
  2. Barton, C. (1998). Paper Engineering and Pop-Up Demonstration. In Guild of Bookworkers Annual Meeting, North Carolina.
  3. Birmingham, D. (2006). Pop-up!: A Manual of Paper Mechanisms. Tarquin Publ.
  4. Birmingham, D. (2010). Pop Up Design and Paper Mechanics. Guild of Master Craftsmen Publications.
  5. Burlingham, C. (1997). Picturin Hildhood Illustrated Childrens Books From University Of California Collections, 1550-1990. University Research Library University of California.
  6. Carter, D. A., & Daiz, J. (1999). The elements of pop-up: A pop-up book for aspiring paper engineers. Little Simon.
  7. Hendrix, S. L. (2008). Pop-up Workshop: Computationally Enhanced Paper. Doktora Tezi, University of Colorado at Boulder.
  8. Hiebert, H. (2014). Playing with pop-ups: The art of dimensional, moving paper designs. Quarry Books.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Visual Arts (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 20, 2025

Submission Date

June 30, 2025

Acceptance Date

September 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 4

APA
Ergül, E. N., & İpek, A. R. (2025). Hareketli Kitap İllüstrasyonlarında Kullanılan Pop-up Teknikleri ve Kullanımları Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası İnsan Ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 10(4), 590-607. https://izlik.org/JA77PS57HL

logo.svg     88x31.png    ith-logo.png   doi-min.png.pagespeed.ce.drgOh_5bqH.png

International Journal of Human and Art Studies İJHAR; Licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License.

International Journal of Human and Art Studies IJHAR has been registered with the decision of the Turkish Patent and Trademark Office, numbered 71248886-2020/24446 / E.2020-OE-458377.